Na samym zachodnim krańcu Polski, tam gdzie ląd spotyka się z wielką wodą, leży miasteczko, które zdaje się istnieć poza czasem. Nowe Warpno to prawdziwa perła Pomorza Zachodniego – miejsce o niezwykłym uroku, bogatej historii i zapierającym dech w piersiach otoczeniu przyrodniczym. To opowieść o mieście, które choć niewielkie, oferuje bezmiar spokoju, piękna i autentycznych doświadczeń.
W objęciach wody i lasu
Położenie Nowego Warpna jest absolutnie unikatowe. Usytuowane w powiecie polickim, miasto zajmuje malowniczy Półwysep Nowowarpieński. Z trzech stron otaczają je wody – potężny Zalew Szczeciński, kameralne Jezioro Nowowarpieńskie oraz Zatoka Nowowarpieńska. Od południa zaś jego granice wyznacza gęsty, prastary kompleks leśny Puszczy Wkrzańskiej.
Ta wyjątkowa lokalizacja sprawia, że woda i las są nieodłącznymi elementami tożsamości miasta. Wody stanowiące ponad połowę powierzchni gminy tworzą doskonałe warunki dla żeglarzy, kajakarzy i miłośników windsurfingu. Ich bogactwo ryb – leszcze, sandacze, szczupaki czy węgorze – od wieków przyciąga wędkarzy. Z kolei rozległe lasy Puszczy Wkrzańskiej, będące częścią obszaru chronionego Natura 2000, oferują niezliczone kilometry szlaków dla pieszych, rowerzystów i pasjonatów nordic walking.
Nowe Warpno jest jedną z najsłabiej zaludnionych gmin w Polsce, z gęstością zaludnienia wynoszącą zaledwie około 8 osób na kilometr kwadratowy. Ten fakt, w połączeniu z brakiem przemysłu i specyficznym morskim klimatem o dużej wilgotności powietrza, tworzy atmosferę czystości, spokoju i dzikości, której próżno szukać w zatłoczonych kurortach.
Historia zapisana w murach
Dzieje Nowego Warpna sięgają głęboko w średniowiecze. Pierwsze wzmianki o osadzie Wapene pochodzą już z 1184 roku. Prawa miejskie, najprawdopodobniej na prawie magdeburskim, Nowe Warpno otrzymało około 1295 roku, stając się częścią Księstwa Szczecińskiego. Od samego początku jego gospodarka opierała się na rybołówstwie i handlu – miasto miało prawo do organizacji targów rybnych oraz wolnego eksportu zboża i piwa.
Historia nie szczędziła miastu trudnych chwil. Liczne pożary, zarazy oraz zniszczenia podczas wojny trzydziestoletniej odcisnęły na nim swoje piętno. Po pokoju westfalskim w 1648 roku Nowe Warpno na blisko sto lat znalazło się pod panowaniem szwedzkim. W XVIII wieku miasto włączono do Prus, a przełom XIX i XX wieku przyniósł mu nowy rozdział – stało się modnym letniskiem. Budowa linii kolejowej łączącej je ze Szczecinem oraz rozwój infrastruktury turystycznej przyciągały gości szukających wytchnienia.
Po II wojnie światowej, 21 września 1945 roku, miasto oficjalnie stało się częścią Polski. Mimo burzliwych dziejów Nowe Warpno zdołało zachować swój historyczny, eliptyczny układ urbanistyczny oraz wiele cennych zabytków.
Skarby, które zachwycają
Spacer po Nowym Warpnie to jak podróż w czasie. Miasteczko, choć niewielkie, kryje w sobie wiele architektonicznych i kulturowych skarbów.
Sercem miasta jest niewielki rynek – Plac Zwycięstwa – nad którym dominuje absolutnie wyjątkowy XVII-wieczny ratusz o konstrukcji ryglowej (szachulcowej). Uważany za jeden z najciekawszych tego typu obiektów w Polsce, wciąż pełni funkcje administracyjne. Tuż obok niego stoi pomnik Hansa Hartiga, niemieckiego artysty, który uwieczniał Nowe Warpno na swoich obrazach i przyczynił się do jego popularyzacji.
W panoramie miasta wyróżnia się wieża XV-wiecznego kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. W jego wnętrzu można podziwiać barokowy ołtarz i XVII-wieczną ambonę. Warto również odwiedzić dzielnicę Karszno, gdzie znajduje się niezwykły kościół św. Huberta. Jego wnętrze, ozdobione porożami i trofeami, przypomina myśliwską chatę, co jest hołdem dla patrona myśliwych i bliskości Puszczy Wkrzańskiej.
Uroku dopełniają liczne XIX-wieczne domy rybackie i kamieniczki z bramami przejazdowymi na podwórza, które tworzą niepowtarzalny klimat tego miejsca.
Nadbrzeżne cuda
Nowe Warpno w pełni wykorzystuje swoje położenie. Nowoczesna promenada z wieżą widokową okala najstarszą część miasta, oferując panoramiczne widoki na Zalew Szczeciński, niemieckie Altwarp i bezkresne lasy. To idealne miejsce na spacer o każdej porze dnia – zarówno podczas porannej mgły, jak i podczas złotych zachodów słońca.
Promenada prowadzi do Alei Żeglarzy – pierwszej takiej alei w Polsce. Znajdują się tu pamiątkowe tablice poświęcone wybitnym polskim żeglarzom, takim jak Krzysztof Baranowski. Aleja kończy się przy nowoczesnej marinie jachtowej, obok której stoi symboliczny Pomnik Rybaka, wpatrzonego w wodę – hołd dla pokoleń rybaków, którzy żyli z morza.
Dusza miasteczka
Atmosfera Nowego Warpna jest nie do podrobienia. To miejsce, gdzie czas płynie wolniej. Spokojna, wręcz senna atmosfera, przyjaźni mieszkańcy, zadbane ogrody i brak nachalnych reklam tworzą poczucie harmonii i autentyczności. To miasto, w którym można naprawdę odpocząć, wsłuchać się w szum fal i śpiew ptaków.
Latem miasteczko ożywa dzięki licznym wydarzeniom plenerowym. Najważniejszym z nich jest coroczne Święto Leszcza, odbywające się w połowie sierpnia. To festiwal smaków, rękodzieła i muzyki szantowej, celebrujący rybackie tradycje regionu. Organizowane są również regaty żeglarskie i koncerty, które przyciągają gości z całego regionu.
Lokalna kultura to także kuchnia. Tutejsze restauracje, jak „Zalew”, serwują to, co w regionie najlepsze – świeże ryby prosto z Zalewu Szczecińskiego. Tradycyjna zupa rybna czy pierogi z rybnym farszem to smaki, które na długo pozostają w pamięci i stanowią prawdziwą esencję lokalnej tradycji kulinarnej.
Dlaczego warto odwiedzić Nowe Warpno?
Nowe Warpno to znacznie więcej niż tylko punkt na mapie. To miejsce, które oferuje unikalne połączenie dziedzictwa, natury i spokoju.
Dla poszukiwaczy ciszy to idealna ucieczka od zgiełku wielkiego miasta. Tutaj odnajdziesz spokój, czyste powietrze i bliskość natury. Dla aktywnych – Puszcza Wkrzańska i Zalew Szczeciński to raj dla miłośników rowerów, pieszych wędrówek, sportów wodnych i wędkarstwa. Szlaki rowerowe, w tym ekologiczna ścieżka edukacyjna prowadząca do granicy z Niemcami, zachęcają do eksploracji.
Miłośnicy historii docenią zachowany średniowieczny układ miasta, unikatowy ratusz i historyczne kościoły, które pozwalają poczuć ducha minionych epok. Romantycy i artyści z kolei znajdą inspirację w malowniczych krajobrazach, zachodach słońca nad zalewem i urokliwych uliczkach, które od wieków zachwycają twórców.
Nowe Warpno to miejsce, które trzeba odkryć osobiście. To miasteczko, które nie krzyczy, lecz szepcze, zapraszając do zwolnienia tempa i docenienia prostych przyjemności. To dowód na to, że największe skarby często ukryte są na uboczu, czekając na tych, którzy zechcą zejść z utartego szlaku. Odwiedź Nowe Warpno i pozwól, by jego magia oczarowała również Ciebie.
