Międzyzdroje, dziś jeden z najpopularniejszych kurortów nad polskim morzem, mają bogatą i fascynującą historię, która sięga daleko w przeszłość. Zanim stały się tętniącym życiem miastem, znanym z Festiwalu Gwiazd i malowniczego molo, przez wieki przechodzły transformację od skromnej osady, przez niemiecki kurort Misdroy, aż po przełomowy rok 1945. Oto opowieść o drodze, jaką przebyły Międzyzdroje, by stać się „Perłą Bałtyku”.
## Wczesna historia i początki osady
Choć historia pisana Międzyzdrojow zaczyna się w średniowieczu, ślady ludzkiej obecności na tych terenach są znacznie starsze. Odkrycia archeologiczne, takie jak krzemienne topory z epoki kamienia i biżuteria z epoki brązu, świadczą o wczesnym osadnictwie na wyspie Wolin.
Pierwsza udokumentowana wzmianka o miejscowości pochodzi z **1186 roku**. W akcie fundacyjnym książę pomorski Bogusław I nadał kapitule katedralnej w Kamieniu Pomorskim ziemie obejmujące zachodnią część wyspy Wolin, w tym obszar dzisiejszych Międzyzdrojow. Przez wieki osada, znana pod nazwami *Misdroie*, *Missdroy* czy *Misdröge*, była niewielką wsią, której mieszkańcy zajmowali się rolnictwem, rybołówstwem, pszczelarstwem i myślistwem.
Kluczowym punktem na mapie wczesnych Międzyzdrojow była karczma, o której pierwsze zapiski pochodzą z 1554 roku. Zlokalizowana na ważnym szlaku handlowym łączącym wyspę Uznam z Wolinem i Kamieniem Pomorskim, pełniła nie tylko funkcję zajazdu, ale także komory celnej, miejsca spotkań mieszkańców i sali sądowej.
## Okres panowania szwedzkiego i pruskiego
Wojna trzydziestoletnia (1618–1648) odcisnęła swoje piętno na regionie. Międzyzdroje stały się terenem przemarszu wojsk, a zniszczenia i rekwizycje wojenne doprowadziły do zubożenia mieszkańców. W wyniku konfliktu miejscowoć znalazła się pod panowaniem szwedzkim. Z powodu zniszcze pól uprawnych głównym źródłem utrzymania stało się rybołówstwo.
W **1720 roku** Pomorze, wraz z Międzyzdrojami, powróciło pod panowanie pruskie. Wieś rozwijała się powoli, zmagając się z trudnymi warunkami, w tym z zasypywaniem dróg i pól przez wędrujące wydmy. Stara karczma została ostatecznie pochłonięta przez piasek, a nową wzniesiono w bardziej dogodnej lokalizacji. Ważnymi datami dla społeczności były rok **1821**, kiedy uwolniono mieszkańców od powinności pańszczyźnianych, oraz **1832**, gdy przeprowadzono parcelacj wsi, co otworzyło drogę do jej przyszłego, letniskowego charakteru.
## Narodziny kurortu: Misdroy w XIX wieku
Przełom w historii Międzyzdrojow nastąpił około **1835 roku**, kiedy do wioski zaczęli przybywać pierwsi letnicy, zachęceni modą na kąpiele morskie i poszukujący wytchnienia od zgiełku miast takich jak Świnoujście. Wkrótce na plaży powstały pierwsze, oddzielne dla kobiet i mężczyzn, obiekty kąpieliskowe.
Druga połowa XIX wieku to okres dynamicznego rozwoju, który na zawsze zmienił oblicze miejscowości, znanej już wówczas jako **Misdroy**.
– **1855–1862:** Wzniesiono neogotycki kościół parafialny pw. św. Piotra Apostoa.
– **1860:** Belgijski kupiec Arnold Lejeune wybudował nowoczesny dom zdrojowy (Kurhaus) z trzema willami i założył park zdrojowy, który stał się centrum życia towarzyskiego kurortu.
– **1885:** Zbudowano pierwsze drewniane molo, nazwane na cześć przyszłego cesarza Fryderyka III (Kaiser-Friedrich-Brücke), który gościł w Misdroy w 1867 roku, przyczyniając się do wzrostu popularności miejscowości.
– **1899:** Uruchomienie połączenia kolejowego ze Szczecinem i Świnoujściem zrewolucjonizowało dostępność kurortu, powodujc gwałtowny wzrost liczby turystów.
Publikacje berlińskiego radcy sanitarnego, dr. Oswalda, promujące lecznicze właściwości lokalnego klimatu, dodatkowo ugruntowały pozycję Misdroy jako cenionego uzdrowiska. Pod koniec wieku miejscowość gościła już tysiące kuracjuszy rocznie.
## Złoty wiek: Początek XX wieku i okres międzywojenny
Na początku XX wieku Misdroy było już jednym z najmodniejszych i najbardziej eleganckich kurortów nad Bałtykiem, przyciągającym zamożnych gości z Berlina i Szczecina.
– **1906:** Otwarto nowe, imponujące molo o długości 300 metrów, które stało się wizytówką miasta.
– **1910:** Miejscowość dysponowała już 14 hotelami, licznymi pensjonatami i rozbudowaną infrastrukturą turystyczną. Przed wybuchem I wojny światowej liczba odwiedzających przekraczała 20 000 rocznie.
I wojna światowa zahamowała ruch turystyczny, ale nie przyniosła zniszczeń materialnych. W okresie międzywojennym Misdroy kontynuowało swój rozwój. W **1924 roku** zniesiono segregację płciową na plaży, co było symbolem modernizacji obyczajowej. Rozbudowano największe hotele, takie jak Seeblick (dzisiejszy Bałtyk) i Victoria (Posejdon), a wzdłuż wydm powstały nowe promenady, częściowo finansowane przez prywatnych darczynców. W 1935 roku, gdy liczba stałych mieszkańców wynosiła około 4000, kurort ponownie odwiedziło rekordowe 20 000 turystów.
### Słynni goście
Prestiż kurortu podnosili jego znamienici goście. Oprócz wspomnianego następcy tronu, a później cesarza **Fryderyka III**, w Misdroy bywali także m.in. słynny lekarz i patolog **Rudolf Virchow** oraz generalny poczmistrz Rzeszy **Heinrich von Stephan**. W latach 1938–1942 do elitarnej szkoły „Baltenschule” uczęszczał tu **książę Claus von Amsberg**, późniejszy mąż holenderskiej królowej Beatrix.
## II wojna światowa i koniec epoki niemieckiej
Dynamiczny rozwój Misdroy został przerwany przez wybuch II wojny światowej w 1939 roku. W czasie wojny w miejscowości funkcjonował dodatkowy szpital wojskowy. W lutym 1945 roku przez osadę przeszedł niemiecki marsz śmierci alianckich jeńców wojennych ze Stalagu XX-B.
Mimo działań wojennych w regionie, samo miasto miało szczęście i **nie doznało znaczących zniszczeń**. Większość jego historycznej zabudowy przetrwała wojenną zawieruchę.
Koniec panowania niemieckiego nastąpił **5 maja 1945 roku**, kiedy to wojska radzieckie zdobyły wyspę Wolin. Na mocy postanowień konferencji poczdamskiej, Misdroy, wraz z całym regionem, zostało włączone do Polski. Formalne przekazanie terenu pod administrację polską nastąpiło 21 września 1945 roku.
Rozpoczął się nowy rozdział w historii miasta. Dotychczasowi niemieccy mieszkańcy zostali wysiedleni, a na ich miejsce zaczęli przybywa polscy osadnicy, głównie z Wielkopolski i Kresów Wschodnich. Miejscowość otrzymała prawa miejskie i nową, polską nazwę – **Międzyzdroje**. Rok 1945 zamknął epokę niemieckiego kurortu Misdroy, otwierając jednocześnie polską historię tego wyjątkowego miejsca nad Bałtykiem.
