Sławno, miasto o bogatej i złożonej historii, położone w województwie zachodniopomorskim, stanowi fascynujący przykład przemian, jakie zaszły na Pomorzu na przestrzeni wieków. Od średniowiecznego grodu, przez pruskie Schlawe, aż po współczesne polskie miasto – Sławno jest świadkiem burzliwych dziejów regionu.
Dawniej: z kart historii Sławna
Wczesna historia i lokacja miasta
Początki osadnictwa na terenie dzisiejszego Sławna sięgają wczesnego średniowiecza. Już w XI wieku istniał tu gród, a w XII wieku ziemia słupsko-sławieńska znalazła się pod panowaniem książąt pomorskich. Kluczowym momentem w historii miasta było nadanie mu praw miejskich lubeckich 22 maja 1317 roku przez braci Święców: Jana, Piotra i Wawrzyńca. Miasto przyjęło herb Święców – rybogryfa.
Średniowiecze i rozwój pod rządami książąt pomorskich
W średniowieczu Sławno rozwijało się jako ważny ośrodek rzemiosła i handlu. Mieszkańcy zajmowali się m.in. tkactwem, szewstwem, piwowarstwem i handlem. Miasto było otoczone murami obronnymi z trzema bramami, z których do dziś zachowały się dwie: Koszalińska i Słupska. W XIV wieku wzniesiono gotycki kościół farny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.
Okres pruski i niemiecki (Schlawe)
Po wygaśnięciu dynastii Gryfitów i w wyniku pokoju westfalskiego kończącego wojnę trzydziestoletnią, Sławno znalazło się w granicach Brandenburgii-Prus, a od 1701 roku – Królestwa Prus. Miasto, noszące wówczas nazwę Schlawe, stało się siedzibą powiatu. W XIX wieku nastąpił dalszy rozwój gospodarczy, związany z budową dróg i linii kolejowych, które połączyły Sławno z Berlinem, Gdańskiem i innymi ważnymi miastami regionu. Powstały liczne zakłady przemysłowe, m.in. fabryki maszyn rolniczych, tartaki i browary.
Zabytki Sławna
Do najważniejszych zabytków Sławna, świadczących o jego bogatej przeszłości, należą:
- Bramy Miejskie: Koszalińska (z 1453 r.) i Słupska (z XIV w.).
- Kościół Wniebowzięcia NMP: Gotycka świątynia z XIV wieku.
- Ratusz Miejski: Neobarokowy budynek z lat 1905-1907.
- Gmach Poczty: Budynek z początku XX wieku.
- Kościół św. Antoniego Padewskiego: Zbudowany w 1928 roku.
I wojna światowa, okres międzywojenny i II wojna światowa
Okres I wojny światowej i dwudziestolecia międzywojennego to czas dalszego rozwoju miasta. W 1939 roku Schlawe liczyło blisko 10 000 mieszkańców. II wojna światowa przyniosła miastu zniszczenia. W marcu 1945 roku do Sławna wkroczyła Armia Czerwona. W wyniku postanowień konferencji poczdamskiej miasto zostało przyznane Polsce, a niemiecka ludność wysiedlona.
Dzisiaj: Sławno we współczesności
Okres powojenny i rozwój w Polsce
Po 1945 roku Sławno stało się polskim miastem. Nastąpił okres odbudowy i rozwoju. Powstały nowe zakłady pracy, m.in. w przemyśle drzewnym i odzieżowym. Rozwijało się budownictwo mieszkaniowe. W latach 1975-1998 Sławno należało do województwa słupskiego, a od 1999 roku jest siedzibą powiatu w województwie zachodniopomorskim.
Ludność i demografia
Według danych z końca 2024 roku Sławno liczyło 11 725 mieszkańców. Miasto, podobnie jak wiele innych w Polsce, boryka się z problemem depopulacji – od 2002 roku liczba mieszkańców zmalała o 12,7%. Średni wiek mieszkańców wynosi 44,4 lata.
Gospodarka i przemysł
Współczesna gospodarka Sławna jest zróżnicowana. Dużą rolę odgrywa sektor publiczny (administracja, edukacja, pomoc społeczna), a także rolnictwo i przemysł. Do głównych gałęzi przemysłu należą przemysł drzewny, metalowy i spożywczy. Wyzwaniem dla miasta pozostaje stosunkowo wysokie bezrobocie, które w 2024 roku wynosiło 13,6%.
Infrastruktura i usługi
Sławno jest ważnym węzłem komunikacyjnym. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 6, a w budowie jest droga ekspresowa S6. Sławno posiada również połączenia kolejowe ze Szczecinem i Gdańskiem. W mieście funkcjonują liczne instytucje publiczne, placówki oświatowe, a także rozwinięta jest sieć usługowa.
Kultura, edukacja i turystyka
W Sławnie działają placówki kulturalne, m.in. Sławieński Dom Kultury. Miasto posiada również kilka szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Potencjał turystyczny Sławna opiera się na jego zabytkach oraz bliskości morza (ok. 20 km).
Wyzwania i perspektywy na przyszłość
Do największych wyzwań, przed jakimi stoi Sławno, należą problemy demograficzne, w tym starzenie się społeczeństwa i spadek liczby ludności, a także wysokie bezrobocie. Szansą na rozwój miasta są inwestycje w infrastrukturę, w tym budowa drogi S6, a także rozwój turystyki i wspieranie lokalnej przedsiębiorczości.
