Wa\u0142y Chrobrego to bez w\u0105tpienia jeden z najbardziej rozpoznawalnych i monumentalnych symboli Szczecina. Ten imponuj\u0105cy, 500-metrowy taras widokowy, wznosz\u0105cy si\u0119 19 metr\u00f3w nad lustrem Odry, jest nie tylko ulubionym miejscem spacer\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w, ale tak\u017ce \u017cywym \u015bwiadkiem burzliwej historii miasta. Jego architektura, \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie odwa\u017cn\u0105 wizj\u0119 urbanistyczn\u0105 z historyzuj\u0105cymi formami, opowiada histori\u0119 o transformacji Szczecina z pruskiej twierdzy w nowoczesn\u0105 metropoli\u0119.<\/p>\n
Historia Wa\u0142\u00f3w Chrobrego rozpoczyna si\u0119 na gruzach. W miejscu, gdzie dzi\u015b rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 imponuj\u0105ce tarasy, jeszcze w XIX wieku znajdowa\u0142y si\u0119 pot\u0119\u017cne osiemnastowieczne fortyfikacje, z Fortem Leopolda na czele, chroni\u0105cym miasto od strony rzeki. Decyzja o likwidacji umocnie\u0144, podj\u0119ta w 1873 roku, otworzy\u0142a przed Szczecinem nowe perspektywy rozwoju urbanistycznego.<\/p>\n
Kluczow\u0105 postaci\u0105 dla powstania tego za\u0142o\u017cenia by\u0142 Hermann Haken, nadburmistrz Szczecina w latach 1878\u20131907. To jego determinacja i wizja przekszta\u0142cenia postindustrialnego nabrze\u017ca w reprezentacyjn\u0105 przestrze\u0144 publiczn\u0105 doprowadzi\u0142y do stworzenia projektu. W 1901 roku podj\u0119to ostateczn\u0105 decyzj\u0119 o realizacji koncepcji, za kt\u00f3rej architektoniczny kszta\u0142t odpowiada\u0142 Wilhelm Meyer-Schwartau, miejski radca budowlany.<\/p>\n
Prace budowlane ruszy\u0142y w 1902 roku. W ci\u0105gu kilku lat na skarpie nad Odr\u0105 uformowano tarasy widokowe, kt\u00f3re na cze\u015b\u0107 inicjatora nazwano Hakenterrasse<\/strong> (Tarasami Hakena). Oficjalne otwarcie kompleksu mia\u0142o miejsce 23 czerwca 1913 roku.<\/p>\n Projekt Wilhelma Meyera-Schwartau to majstersztyk urbanistyki i architektury, \u0142\u0105cz\u0105cy symetryczn\u0105, osiow\u0105 kompozycj\u0119 z malowniczymi, swobodniejszymi elementami. Ca\u0142o\u015b\u0107 zaprojektowano tak, by tworzy\u0107 spektakularn\u0105 panoram\u0119 miasta od strony rzeki.<\/p>\n Centralnym punktem za\u0142o\u017cenia jest p\u00f3\u0142kolisty taras \u015brodkowy, wsparty na masywnym, boniowanym murze oporowym. W jego centrum umieszczono rze\u017ab\u0119 d\u0142uta Ludwiga Manzela, przedstawiaj\u0105c\u0105 Herkulesa walcz\u0105cego z centaurem Nessem. Poni\u017cej, w niszy muru, znajduje si\u0119 monumentalna fontanna, kt\u00f3r\u0105 po wojnie uzupe\u0142niono figurami Jana z Kolna i Wyszaka, legendarnych postaci zwi\u0105zanych z morzem. Ca\u0142o\u015b\u0107 flankuj\u0105 dwie wie\u017ce stylizowane na latarnie morskie, kt\u00f3re podkre\u015blaj\u0105 nadmorski charakter miasta.<\/p>\n Z poziomu rzeki na tarasy prowadz\u0105 symetryczne, \u0142ukowate schody. G\u00f3rny poziom to szeroka aleja spacerowa obsadzona drzewami, zako\u0144czona p\u00f3\u0142kolistymi placami. Harmonijne po\u0142\u0105czenie kamienia, zieleni i wody tworzy przestrze\u0144 o wyj\u0105tkowych walorach estetycznych i rekreacyjnych.<\/p>\n Wa\u0142y Chrobrego to nie tylko tarasy, ale r\u00f3wnie\u017c kompleks trzech monumentalnych budynk\u00f3w publicznych, kt\u00f3re stanowi\u0105 ich architektoniczne zwie\u0144czenie:<\/p>\n R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 styl\u00f3w \u2013 od neorenesansu i neobaroku po modernizm \u2013 nie tworzy dysonansu, lecz sk\u0142ada si\u0119 na sp\u00f3jn\u0105 i eklektyczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, b\u0119d\u0105c\u0105 jednym z najciekawszych zespo\u0142\u00f3w urbanistycznych pocz\u0105tku XX wieku w tej cz\u0119\u015bci Europy.<\/p>\n Kompleks Hakenterrasse przetrwa\u0142 II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 bez wi\u0119kszych zniszcze\u0144. Wraz z przej\u0119ciem Szczecina przez polsk\u0105 administracj\u0119 w 1945 roku, nadszed\u0142 czas symbolicznych zmian. W lipcu 1945 roku, z inicjatywy pierwszego polskiego prezydenta miasta, Piotra Zaremby, niemieck\u0105 nazw\u0119 Hakenterrasse zast\u0105piono polsk\u0105 \u2013 Wa\u0142y Chrobrego<\/strong>, na cze\u015b\u0107 pierwszego kr\u00f3la Polski, Boles\u0142awa Chrobrego. By\u0142 to element szerszej akcji polonizacji przestrzeni publicznej miasta.<\/p>\n W okresie powojennym dokonano pewnych adaptacji: cz\u0119\u015b\u0107 gmachu muzeum przeznaczono na potrzeby Teatru Wsp\u00f3\u0142czesnego, a w podziemiach taras\u00f3w utworzono restauracj\u0119 „Chrobry”. Po 1989 roku odrestaurowano fasady budynk\u00f3w, zrekonstruowano historyczne malowid\u0142a w ich wn\u0119trzach, a tak\u017ce przywr\u00f3cono tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 Hermannowi Hakenowi, umieszczon\u0105 w murze oporowym. W 1996 roku ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 urbanistyczny Wa\u0142\u00f3w Chrobrego zosta\u0142 wpisany do rejestru zabytk\u00f3w.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie Wa\u0142y Chrobrego s\u0105 t\u0119tni\u0105cym \u017cyciem sercem Szczecina. To miejsce, gdzie historia spotyka si\u0119 z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Mieszka\u0144cy i tury\u015bci ceni\u0105 je za niepowtarzalne widoki na Odr\u0119, wyspy Grodzk\u0105 i Bielaw\u0119 oraz portowe kana\u0142y.<\/p>\n Wa\u0142y s\u0105 naturaln\u0105 scen\u0105 dla najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 plenerowych w mie\u015bcie. To tutaj co roku w maju odbywa si\u0119 Piknik nad Odr\u0105<\/strong>, wielka impreza przyci\u0105gaj\u0105ca dziesi\u0105tki tysi\u0119cy go\u015bci, inauguruj\u0105ca sezon letni. Imprezie towarzysz\u0105 targi turystyczne, jarmark z produktami regionalnymi, strefy gastronomiczne i liczne atrakcje dla ca\u0142ych rodzin. Wa\u0142y Chrobrego goszcz\u0105 r\u00f3wnie\u017c fina\u0142y regat The Tall Ships’ Races, Dni Morza, zloty food truck\u00f3w, koncerty oraz s\u0105 miejscem publicznych zgromadze\u0144 i manifestacji, stanowi\u0105c wa\u017cn\u0105 przestrze\u0144 dla \u017cycia spo\u0142ecznego miasta.<\/p>\n Uznanie dla ich wyj\u0105tkowo\u015bci zosta\u0142o potwierdzone m.in. przyznaniem w 2020 roku „Z\u0142otej Pinezki” \u2013 nagrody Google Maps dla najbardziej docenianych przez u\u017cytkownik\u00f3w atrakcji turystycznych w Polsce.<\/p>\n Wa\u0142y Chrobrego to znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko zabytek architektury. To przestrze\u0144, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy pokolenia, jest \u015bwiadkiem historii i dynamicznym centrum wsp\u00f3\u0142czesnego Szczecina. Spacer po ich tarasach to podr\u00f3\u017c w czasie, pozwalaj\u0105ca poczu\u0107 ducha miasta, kt\u00f3re z dum\u0105 patrzy w przysz\u0142o\u015b\u0107, nie zapominaj\u0105c o swojej z\u0142o\u017conej przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wa\u0142y Chrobrego to bez w\u0105tpienia jeden z najbardziej rozpoznawalnych i monumentalnych symboli Szczecina. Ten imponuj\u0105cy, 500-metrowy taras widokowy, wznosz\u0105cy si\u0119 19 metr\u00f3w nad lustrem Odry, jest nie tylko ulubionym miejscem spacer\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w, ale tak\u017ce \u017cywym \u015bwiadkiem burzliwej historii miasta. Jego architektura, \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie odwa\u017cn\u0105 wizj\u0119 urbanistyczn\u0105 z historyzuj\u0105cymi formami, opowiada histori\u0119 o […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1040,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-1039","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-szczecin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1039"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1043,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1039\/revisions\/1043"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Architektoniczna symfonia nad Odr\u0105<\/h2>\n
Uk\u0142ad i kompozycja<\/h3>\n
Reprezentacyjne gmachy<\/h3>\n
\n
Zmiana nazwy i powojenne losy<\/h2>\n
Wa\u0142y Chrobrego dzisiaj: serce miasta<\/h2>\n