Na leniwie p\u0142yn\u0105cej Odrze, na granicy polskiego i niemieckiego Pomorza, stalowa konstrukcja \u0142\u0105czy dwa brzegi, kt\u00f3re przez dekady oddziela\u0142a nie tylko rzeka, ale i historia. Most Europejski w Siekierkach-Neur\u00fcdnitz to dzi\u015b t\u0119tni\u0105ca \u017cyciem atrakcja turystyczna, najd\u0142u\u017csza przeprawa pieszo-rowerowa nad Odr\u0105 i namacalny dow\u00f3d polsko-niemieckiego pojednania. Jednak jeszcze nie tak dawno jego jedynym przeznaczeniem by\u0142o umo\u017cliwienie przejazdu czo\u0142gom Uk\u0142adu Warszawskiego. Jego historia to fascynuj\u0105ca opowie\u015b\u0107 o zmianie, zniszczeniu i odrodzeniu \u2013 podr\u00f3\u017c od symbolu zimnowojennej konfrontacji do miejsca spotka\u0144.<\/p>\n
Historia mostu si\u0119ga ko\u0144ca XIX wieku, epoki dynamicznego rozwoju kolei.<\/p>\n
Pierwszy most w tym miejscu powsta\u0142 w latach 1890-1892 jako kluczowy element linii kolejowej Wriezen-Godk\u00f3w, stanowi\u0105cej fragment wa\u017cnego po\u0142\u0105czenia Berlin-Pyrzyce. Uroczyste otwarcie nast\u0105pi\u0142o 20 grudnia 1892 roku. By\u0142a to konstrukcja kolejowo-drogowa, kt\u00f3ra szybko okaza\u0142a si\u0119 niewystarczaj\u0105ca dla rosn\u0105cego ruchu. Dlatego w latach 1929-1931, tu\u017c obok istniej\u0105cej przeprawy, wzniesiono drugi, pot\u0119\u017cniejszy most, przeznaczony wy\u0142\u0105cznie dla poci\u0105g\u00f3w. Starszy obiekt od tego momentu s\u0142u\u017cy\u0142 ju\u017c tylko ruchowi ko\u0142owemu i pieszemu, rozdzielaj\u0105c funkcje dw\u00f3ch \u015bwiat\u00f3w \u2013 p\u0119dz\u0105cej techniki i lokalnego \u017cycia.<\/p>\n
Kres obu most\u00f3w nadszed\u0142 w 1945 roku. Wycofuj\u0105ce si\u0119 wojska niemieckie, chc\u0105c spowolni\u0107 ofensyw\u0119 Armii Czerwonej, wysadzi\u0142y obie konstrukcje. Most drogowy zosta\u0142 zniszczony doszcz\u0119tnie i nigdy nie doczeka\u0142 si\u0119 odbudowy. Most kolejowy ucierpia\u0142 w mniejszym stopniu.<\/p>\n
W nowej, powojennej rzeczywisto\u015bci politycznej przeprawa graniczna na Odrze nabra\u0142a nowego, strategicznego znaczenia. W latach 1954-1955 most kolejowy zosta\u0142 odbudowany przez polskie si\u0142y zbrojne. Nie by\u0142 to jednak powr\u00f3t do normalno\u015bci. Przez kolejne dekady, a\u017c do 1989 roku, most pozostawa\u0142 zamkni\u0119ty dla regularnego ruchu. Stanowi\u0142 rezerwow\u0105 przepraw\u0119 wojskow\u0105 na wypadek konfliktu zbrojnego mi\u0119dzy Uk\u0142adem Warszawskim a NATO. Jedynymi poci\u0105gami, jakie go przekracza\u0142y, by\u0142y lokomotywy podczas okresowych pr\u00f3b wytrzyma\u0142o\u015bciowych. Pomi\u0119dzy 1979 a 1989 rokiem w pobli\u017cu gotowa by\u0142a nawet tymczasowa przeprawa pontonowa, co prze\u0107wiczono podczas manewr\u00f3w \u201eBariera 79\u201d. Ta stalowa konstrukcja, cho\u0107 w pe\u0142ni sprawna, sta\u0142a si\u0119 cichym \u015bwiadkiem zimnej wojny \u2013 gotowa na wojn\u0119, kt\u00f3ra na szcz\u0119\u015bcie nigdy nie nadesz\u0142a.<\/p>\n
Po upadku komunizmu most straci\u0142 swoje strategiczne znaczenie i popad\u0142 w zapomnienie. Linia kolejowa po polskiej stronie by\u0142a stopniowo wygaszana \u2013 ruch pasa\u017cerski do Siekierek zamkni\u0119to w 1991 roku, a towarowy w 2000. Przez lata niszczej\u0105ca przeprawa zarasta\u0142a, staj\u0105c si\u0119 jedynie nostalgicznym wspomnieniem minionej epoki.<\/p>\n
Pierwsze pomys\u0142y na ponowne wykorzystanie mostu pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w 2004 roku, ale dopiero dekad\u0119 p\u00f3\u017aniej nabra\u0142y realnych kszta\u0142t\u00f3w. Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy samorz\u0105d\u00f3w po obu stronach granicy zrodzi\u0142 si\u0119 ambitny plan.<\/p>\n
W 2018 roku Zesp\u00f3\u0142 Park\u00f3w Krajobrazowych Wojew\u00f3dztwa Zachodniopomorskiego i niemiecki Urz\u0105d Barnim-Oderbruch podpisa\u0142y umow\u0119 o przekszta\u0142ceniu dawnej przeprawy kolejowej w transgraniczn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 pieszo-rowerow\u0105. Projekt uzyska\u0142 znacz\u0105ce dofinansowanie (85% koszt\u00f3w) z unijnego programu Interreg V A Meklemburgia-Brandenburgia-Polska. Ca\u0142kowity koszt inwestycji wyni\u00f3s\u0142 niemal 22 miliony z\u0142otych.<\/p>\n
Prace budowlane ruszy\u0142y w 2019 roku. Obejmowa\u0142y one szeroko zakrojone dzia\u0142ania: od prac rozbi\u00f3rkowych, przez zabezpieczenie konstrukcji przed korozj\u0105, po monta\u017c nowej nawierzchni kompozytowej. Historyczny charakter mostu zosta\u0142 uszanowany, a jednocze\u015bnie wzbogacony o nowoczesne elementy.<\/p>\n
Efektem jest imponuj\u0105ca konstrukcja o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 785 metr\u00f3w, co czyni j\u0105 najd\u0142u\u017csz\u0105 tego typu przepraw\u0105 na Odrze. W jej sk\u0142ad wchodzi 16 prz\u0119se\u0142, z kt\u00f3rych trzy maj\u0105 w\u0142asn\u0105, unikaln\u0105 histori\u0119 \u2013 zosta\u0142y tu przeniesione z historycznych most\u00f3w z Pegau w Saksonii, Frankfurtu nad Odr\u0105 i berli\u0144skiej Bornholmer Stra\u00dfe.<\/p>\n
Polska cz\u0119\u015b\u0107 inwestycji zosta\u0142a uko\u0144czona i oddana do u\u017cytku w 2021 roku. Ostateczne po\u0142\u0105czenie obu brzeg\u00f3w nast\u0105pi\u0142o 25 czerwca 2022 roku, kiedy otwarto odcinek po stronie niemieckiej. Historyczny most wojskowy sta\u0142 si\u0119 Mostem Europejskim.<\/p>\n
Dzisiejszy most w Siekierkach to znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko droga z punktu A do B. To nowoczesna przestrze\u0144 publiczna i wysokiej klasy atrakcja turystyczna. Jego najwi\u0119kszym magnesem jest bez w\u0105tpienia dwupoziomowa, zadaszona platforma widokowa. Wykonana z charakterystycznej stali kortenowskiej (stali rdzewiej\u0105cej), kt\u00f3ra doskonale komponuje si\u0119 z industrialnym charakterem mostu i otaczaj\u0105c\u0105 przyrod\u0105, oferuje zapieraj\u0105ce dech w piersiach widoki na rozlewiska Odry i Cedy\u0144ski Park Krajobrazowy. To w\u0142a\u015bnie ten element zyska\u0142 uznanie ekspert\u00f3w i zosta\u0142 nagrodzony w presti\u017cowym konkursie Property Design Awards 2022.<\/p>\n
Wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej przeprawy rozmieszczono \u0142awki oraz dwuj\u0119zyczne tablice informacyjne, przybli\u017caj\u0105ce histori\u0119 obiektu i walory przyrodnicze regionu. Ca\u0142o\u015b\u0107 jest bezp\u0142atna i dost\u0119pna dla turyst\u00f3w przez ca\u0142y rok.<\/p>\n
Most sta\u0142 si\u0119 kluczowym w\u0119z\u0142em w sieci tras rowerowych. Po polskiej stronie rozpoczyna on malownicz\u0105 Tras\u0119 Pojezierzy Zachodnich (oznaczon\u0105 jako R20). Po niemieckiej \u0142\u0105czy si\u0119 z popularnym szlakiem Oder-Nei\u00dfe-Radweg, otwieraj\u0105c przed rowerzystami setki kilometr\u00f3w tras po obu stronach granicy. Inwestycja ta to \u017cywy symbol polsko-niemieckiej wsp\u00f3\u0142pracy, przekuwaj\u0105cej trudn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 w obiecuj\u0105c\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 opart\u0105 na turystyce, rekreacji i wzajemnym zrozumieniu.<\/p>\n
Most znajduje si\u0119 na terenie niezwykle cennym przyrodniczo \u2013 w otulinie Cedy\u0144skiego Parku Krajobrazowego i na obszarze Natura 2000. To siedlisko ponad 170 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, w tym rzadkiego i chronionego puchacza, dla kt\u00f3rego podczas remontu zbudowano specjalne platformy l\u0119gowe. Przekraczaj\u0105c most, wkraczamy do \u015bwiata natury, kt\u00f3ry nale\u017cy podziwia\u0107 z szacunkiem, zachowuj\u0105c cisz\u0119 i dbaj\u0105c o czysto\u015b\u0107.<\/p>\n
Historia mostu w Siekierkach-Neur\u00fcdnitz to gotowy scenariusz filmowy. Zbudowany dla poci\u0105g\u00f3w, zniszczony przez wojn\u0119, odbudowany dla czo\u0142g\u00f3w, a na ko\u0144cu oddany ludziom. Dzi\u015b, zamiast odg\u0142os\u00f3w przetaczaj\u0105cej si\u0119 stali, s\u0142ycha\u0107 tu \u015bmiech turyst\u00f3w, szum rowerowych opon i \u015bpiew ptak\u00f3w. To pot\u0119\u017cny symbol tego, jak miejsca stworzone, by dzieli\u0107, mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 tymi, kt\u00f3re najpi\u0119kniej \u0142\u0105cz\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Na leniwie p\u0142yn\u0105cej Odrze, na granicy polskiego i niemieckiego Pomorza, stalowa konstrukcja \u0142\u0105czy dwa brzegi, kt\u00f3re przez dekady oddziela\u0142a nie tylko rzeka, ale i historia. Most Europejski w Siekierkach-Neur\u00fcdnitz to dzi\u015b t\u0119tni\u0105ca \u017cyciem atrakcja turystyczna, najd\u0142u\u017csza przeprawa pieszo-rowerowa nad Odr\u0105 i namacalny dow\u00f3d polsko-niemieckiego pojednania. Jednak jeszcze nie tak dawno jego jedynym przeznaczeniem by\u0142o umo\u017cliwienie […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1051,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[165],"tags":[166],"class_list":["post-1050","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siekierki","tag-siekierki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1050","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1050"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1054,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1050\/revisions\/1054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}