Fontanny Szczecina to znacznie wi\u0119cej ni\u017c dekoracyjne elementy miejskiego krajobrazu \u2013 to pot\u0119\u017cne znaczniki z\u0142o\u017conej historii miasta, to\u017csamo\u015bci kulturowej i obywatelskich aspiracji. Od wielkich barokowych monument\u00f3w symbolizuj\u0105cych kr\u00f3lewsk\u0105 w\u0142adz\u0119, przez wspania\u0142e alegorie morskiego handlu, a\u017c po sezonowe oazy ch\u0142odu i zaawansowane technologicznie instalacje multimedialne \u2013 te wodne obiekty stanowi\u0105 unikaln\u0105 soczewk\u0119, przez kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna obserwowa\u0107 transformacj\u0119 miasta z niemieckiego Stettina w polski Szczecin.<\/p>\n
Fontanna Sediny, znana po niemiecku jako Manzelbrunnen<\/em>, by\u0142a prawdopodobnie najbardziej symbolicznym monumentem przedwojennego Stettina. Zam\u00f3wiona przez zamo\u017cnych miejscowych kupc\u00f3w, zosta\u0142a stworzona, by celebrowa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 miasta jako prosperuj\u0105cego centrum morskiego i handlowego.<\/p>\n Fontanna powsta\u0142a w latach 1894\u20131898 i zosta\u0142a oficjalnie ods\u0142oni\u0119ta 23 wrze\u015bnia 1898 roku w obecno\u015bci cesarza niemieckiego Wilhelma II. Projekt by\u0142 efektem wsp\u00f3\u0142pracy uznanego berli\u0144skiego rze\u017abiarza Ludwiga Manzla<\/strong> (1858\u20131936), kt\u00f3ry stworzy\u0142 grup\u0119 figuraln\u0105, oraz architekta Otto Rietha<\/strong>, odpowiedzialnego za konstrukcj\u0119 fontanny. Centralna br\u0105zowa figura przedstawia\u0142a kobiet\u0119 w \u0142odzi, szybko nazwan\u0105 \u201eSedin\u0105” przez mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 nawi\u0105zanie do staro\u017cytnego germa\u0144skiego plemienia, kt\u00f3re mia\u0142o za\u0142o\u017cy\u0107 miasto. Kompozycja obejmowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c inne alegoryczne postacie, w tym Merkurego, boga kupc\u00f3w, symbolizuj\u0105cego handel i dobrobyt.<\/p>\n Fontanna by\u0142a wielk\u0105 alegori\u0105 pot\u0119gi ekonomicznej Szczecina, jego zwi\u0105zku z morzem i przysz\u0142ych ambicji jako wielkiego portu. Model pos\u0105gu zdoby\u0142 nagrod\u0119 na Wielkiej Berli\u0144skiej Wystawie Sztuki w 1896 roku, co \u015bwiadczy o jego artystycznym znaczeniu.<\/p>\n Oryginalne br\u0105zowe figury zosta\u0142y zdemontowane 29 lipca 1942 roku, by przetopi\u0107 je na materia\u0142y wojenne. Miejsce to zajmuje obecnie \u201ePomnik z Kotwic\u0105”. Pami\u0119\u0107 o Sedinie trwa jednak silnie \u2013 br\u0105zowy model figury jest przechowywany w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Wysi\u0142ki na rzecz rekonstrukcji pomnika trwaj\u0105 od lat, a komitet powo\u0142any w 2004 roku oszacowa\u0142 koszt na 1,5 miliona z\u0142otych. Projekt napotyka jednak wyzwania finansowe i znaczne kontrowersje \u2013 zwolennicy postrzegaj\u0105 Sedin\u0119 jako neutralny symbol kupieckiej historii miasta, a przeciwnicy okre\u015blaj\u0105 j\u0105 jako symbol niemieckiego nacjonalizmu.<\/p>\n Najstarsza zachowana fontanna w Szczecinie, Fontanna Or\u0142a Bia\u0142ego<\/em>, to arcydzie\u0142o barokowej sztuki i in\u017cynierii, kt\u00f3re by\u0142o \u015bwiadkiem historii miasta przez niemal trzy stulecia.<\/p>\n Zam\u00f3wiona przez kr\u00f3la Fryderyka Wilhelma I Pruskiego, fontanna zosta\u0142a zbudowana w latach 1730\u20131732 i ods\u0142oni\u0119ta 15 sierpnia 1732 roku. Projekt stworzy\u0142 berli\u0144ski architekt Johann Friedrich Grael<\/strong>, a prace rze\u017abiarskie wykona\u0142 Johann Konrad Koch<\/strong>. Zbudowana z piaskowca, posiada czworolistny basen i centralny filar ozdobiony maskaronami (groteskowymi twarzami), z kt\u00f3rych tryska woda. Konstrukcj\u0119 wie\u0144czy rze\u017aba pot\u0119\u017cnego or\u0142a z rozpostartymi skrzyd\u0142ami.<\/p>\n Fontanna pierwotnie pe\u0142ni\u0142a kluczow\u0105 funkcj\u0119 u\u017cytkow\u0105 jako punkt ko\u0144cowy pierwszego miejskiego wodoci\u0105gu Szczecina \u2013 grawitacyjnego akweduktu zaprojektowanego w celu zast\u0105pienia zanieczyszczonych studni. Orze\u0142 mia\u0142 by\u0107 pierwotnie prusk\u0105 propagand\u0105, symbolizuj\u0105c\u0105 ochronn\u0105 w\u0142adz\u0119 monarchy nad miastem. Po II wojnie \u015bwiatowej i przekazaniu miasta Polsce, jego symbolika zosta\u0142a reinterpretowana jako polski orze\u0142 bia\u0142y i symbol suwerenno\u015bci narodowej.<\/p>\n Fontanna zosta\u0142a przeniesiona na obecne miejsce przed Pa\u0142acem pod Globusem mi\u0119dzy 1862 a 1866 rokiem. Podczas II wojny \u015bwiatowej zosta\u0142a ochroniona przez zasypanie \u017cwirem, co zapewni\u0142o jej przetrwanie. G\u0142\u00f3wne renowacje mia\u0142y miejsce w latach 1990\u20131992 i 2005\u20132006. Aby zapobiec dalszej erozji oryginalnego piaskowca, przep\u0142yw wody zosta\u0142 dezaktywowany w 2014 roku. Obecne plany zak\u0142adaj\u0105 przeniesienie orygina\u0142u do kontrolowanego \u015brodowiska (np. Akademii Sztuki) i zainstalowanie wiernej repliki na placu, by zachowa\u0107 jego historyczny charakter.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesny Szczecin obejmuje wod\u0119 jako centralny motyw swojej to\u017csamo\u015bci miejskiej, promowany pod mark\u0105 \u201eFloating Garden” (P\u0142ywaj\u0105cy Ogr\u00f3d). Znajduje to odzwierciedlenie zar\u00f3wno w zachowaniu historycznych miejsc, jak i w tworzeniu nowych, innowacyjnych obiekt\u00f3w wodnych.<\/p>\n Wa\u0142y Chrobrego (Bulwar Chrobrego):<\/strong> Fontanna przy tym monumentalnym tarasowym deptaku jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych punkt\u00f3w orientacyjnych miasta. S\u0142u\u017cy jako popularne miejsce spotka\u0144 i t\u0142o dla wa\u017cnych wydarze\u0144 miejskich. Niedawna renowacja wzbogaci\u0142a jej walory wizualne o nowoczesne o\u015bwietlenie LED (paski LinearColor Flex 8), dyskretnie pod\u015bwietlaj\u0105ce wod\u0119. Podobnie jak inne fontanny miejskie, dzia\u0142a sezonowo od maja do ko\u0144ca wrze\u015bnia.<\/p>\n \u201e\u015aciana P\u0142aczu”:<\/strong> Ta nowo uko\u0144czona fontanna jest cz\u0119\u015bci\u0105 wielkiej rewitalizacji Alei Wojska Polskiego. Posiada \u201e\u015bcian\u0119 wody” sp\u0142ywaj\u0105c\u0105 z d\u0142ugiego ramienia, uzupe\u0142nion\u0105 o\u015bwietleniem LED. Jej nazwa jest symbolicznym nawi\u0105zaniem do potocznego przydomku lokalizacji. Fontanna dzia\u0142a codziennie od 8:00 do 22:00, dodaj\u0105c dynamiczny i nowoczesny element wodny do \u201ezielonego salonu” miasta.<\/p>\n Filharmonia im. Mieczys\u0142awa Kar\u0142owicza:<\/strong> Cho\u0107 nie jest fontann\u0105, budynek Filharmonii stanowi kluczowy element nowoczesnej to\u017csamo\u015bci Szczecina zwi\u0105zanej z wod\u0105. Jej uderzaj\u0105ca, p\u00f3\u0142przezroczysta fasada jest wyposa\u017cona w ponad 25 000 punkt\u00f3w \u015bwietlnych LED Traxon DOT XL, zarz\u0105dzanych przez system komputerowy. Pozwala to budynkowi funkcjonowa\u0107 jako ogromny ekran multimedialny, zwykle \u015bwiec\u0105cy na bia\u0142o, ale zdolny do wy\u015bwietlania \u017cywych, dynamicznych pokaz\u00f3w \u015bwietlnych. Te iluminacje s\u0105 centralnym punktem corocznego festiwalu MUSIC.DESIGN.FORM (MDF) i s\u0105 wykorzystywane do upami\u0119tniania \u015bwi\u0105t narodowych i kampanii spo\u0142ecznych.<\/p>\n Fabryka Wody:<\/strong> Otwarty 1 czerwca 2024 roku, ten flagowy projekt to najnowocze\u015bniejszy aquapark i centrum edukacyjne. Zlokalizowany na terenie dawnej \u0142a\u017ani publicznej, jego modernistyczna architektura charakteryzuje si\u0119 p\u0142ynnymi liniami i bia\u0142ymi fasadami, maj\u0105cymi symbolizowa\u0107 Odr\u0119. Z 17 basenami i \u201eEdukatorium” po\u015bwi\u0119conym nauce o wodzie, umacnia mark\u0119 Szczecina jako miasta nierozerwalnie zwi\u0105zanego z wod\u0105.<\/p>\n Fontanny Szczecina, zar\u00f3wno te z przesz\u0142o\u015bci, jak i wsp\u00f3\u0142czesne, snuj\u0105 bogat\u0105 narracj\u0119 o to\u017csamo\u015bci miasta.<\/p>\n Upi\u0119kszanie i \u017cycie spo\u0142eczne:<\/strong> Fontanny s\u0105 centralnymi elementami projektowania urbanistycznego i \u017cycia publicznego. Rewitalizacja Placu Or\u0142a Bia\u0142ego jest zaprojektowana wok\u00f3\u0142 jego historycznej fontanny, tworz\u0105c przyjazn\u0105 dla pieszych przestrze\u0144 dla wydarze\u0144 kulturalnych. Podobnie nowe fontanny, jak \u201e\u015aciana P\u0142aczu”, s\u0105 integrowane z rewitalizowanymi alejami publicznymi, by zwi\u0119kszy\u0107 ich atrakcyjno\u015b\u0107 i u\u017cyteczno\u015b\u0107.<\/p>\n Sezonowy komfort i rytm:<\/strong> Sezonowa aktywacja fontann od maja do wrze\u015bnia wyznacza rytm \u017cycia publicznego w mie\u015bcie. W miesi\u0105cach letnich staj\u0105 si\u0119 one kluczowymi miejscami, w kt\u00f3rych mieszka\u0144cy i tury\u015bci gromadz\u0105 si\u0119, by och\u0142odzi\u0107 si\u0119 i odpocz\u0105\u0107.<\/p>\n Iluminacja i nowoczesno\u015b\u0107:<\/strong> Miasto coraz cz\u0119\u015bciej wykorzystuje zaawansowane o\u015bwietlenie, by \u0142\u0105czy\u0107 dziedzictwo ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 estetyk\u0105. Modernizacja o\u015bwietlenia fontanny na Wa\u0142ach Chrobrego i dynamiczna fasada Filharmonii \u015bwiadcz\u0105 o zaanga\u017cowaniu w wykorzystanie nowoczesnych technologii do wzbogacania sztuki publicznej.<\/p>\n To\u017csamo\u015b\u0107 morska:<\/strong> Fontanny Szczecina nieustannie wzmacniaj\u0105 jego zwi\u0105zek z wod\u0105 i dziedzictwem morskim. Alegorie historycznej Fontanny Sediny celebrowa\u0142y handel i port. Dzi\u015b architektoniczna symbolika nowej Fabryki Wody i marka \u201eFloating Garden” kontynuuj\u0105 t\u0119 tradycj\u0119, zapewniaj\u0105c, \u017ce woda pozostaje w sercu opowie\u015bci o Szczecinie.<\/p>\n Od barokowego potwierdzenia kr\u00f3lewskiej w\u0142adzy po dumny monument kupieckiego miasta, od blizn wojny po t\u0119tni\u0105cy \u017cyciem puls nowoczesnych iluminowanych instalacji \u2013 fontanny Szczecina opowiadaj\u0105 histori\u0119 miasta. Nie s\u0105 statycznymi pomnikami, lecz dynamicznymi elementami tkanki miejskiej, odzwierciedlaj\u0105cymi zmieniaj\u0105ce si\u0119 krajobrazy polityczne, warto\u015bci kulturowe i post\u0119p technologiczny. W miar\u0119 jak Szczecin nadal si\u0119 rozwija, jego fontanny \u2013 zar\u00f3wno te zachowane z przesz\u0142o\u015bci, jak i nowo wybudowane \u2013 bez w\u0105tpienia pozostan\u0105 centralne dla jego to\u017csamo\u015bci jako miasta, kt\u00f3re p\u0142ynie przez czas.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fontanny Szczecina to znacznie wi\u0119cej ni\u017c dekoracyjne elementy miejskiego krajobrazu \u2013 to pot\u0119\u017cne znaczniki z\u0142o\u017conej historii miasta, to\u017csamo\u015bci kulturowej i obywatelskich aspiracji. Od wielkich barokowych monument\u00f3w symbolizuj\u0105cych kr\u00f3lewsk\u0105 w\u0142adz\u0119, przez wspania\u0142e alegorie morskiego handlu, a\u017c po sezonowe oazy ch\u0142odu i zaawansowane technologicznie instalacje multimedialne \u2013 te wodne obiekty stanowi\u0105 unikaln\u0105 soczewk\u0119, przez kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna obserwowa\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1105,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-1104","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-szczecin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1104"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1107,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1104\/revisions\/1107"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Trwa\u0142y zabytek: Fontanna Or\u0142a Bia\u0142ego<\/h3>\n
Por\u00f3wnanie g\u0142\u00f3wnych fontann historycznych<\/h3>\n
\n\n
\n \nCecha<\/th>\n Fontanna Sediny (Manzla)<\/th>\n Fontanna Or\u0142a Bia\u0142ego<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n \n Epoka<\/strong><\/td>\n Wilhelmi\u0144ska (koniec XIX w.)<\/td>\n Barokowa (pocz\u0105tek XVIII w.)<\/td>\n<\/tr>\n \n Status<\/strong><\/td>\n Zniszczona (br\u0105z przetopiony w 1942)<\/td>\n Zachowana (orygina\u0142 dezaktywowany)<\/td>\n<\/tr>\n \n Lokalizacja<\/strong><\/td>\n Plac Tobrucki (dawne miejsce)<\/td>\n Plac Or\u0142a Bia\u0142ego<\/td>\n<\/tr>\n \n Projektanci<\/strong><\/td>\n Ludwig Manzel, Otto Rieth<\/td>\n Johann Friedrich Grael, Johann Konrad Koch<\/td>\n<\/tr>\n \n Oryginalna symbolika<\/strong><\/td>\n Pot\u0119ga kupiecka, handel morski<\/td>\n Pruska w\u0142adza kr\u00f3lewska, ochrona<\/td>\n<\/tr>\n \n Wsp\u00f3\u0142czesny status<\/strong><\/td>\n Przedmiot debaty o rekonstrukcji<\/td>\n Zabytek; reinterpretowany symbol narodowy<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n Wsp\u00f3\u0142czesne fontanny i obiekty wodne<\/h2>\n
Fontanny jako przestrzenie publiczne<\/h3>\n
Iluminacja i architektura o tematyce wodnej<\/h3>\n
Kultura fontann Szczecina \u2013 synteza<\/h2>\n
Podsumowanie<\/h2>\n