Winnice w okolicach Szczecina maj\u0105 histori\u0119, kt\u00f3ra zatacza pe\u0142ne ko\u0142o \u2014 od \u015bredniowiecznych mnich\u00f3w uprawiaj\u0105cych winoro\u015bl na wzg\u00f3rzach nad Odr\u0105, przez dramatyczny upadek w XX wieku, a\u017c po dzisiejszy renesans winiarstwa nap\u0119dzany ociepleniem klimatu i pasj\u0105 nowego pokolenia winiarzy. To opowie\u015b\u0107 o tradycji, kt\u00f3ra zosta\u0142a przerwana, a nast\u0119pnie odrodzi\u0142a si\u0119 z now\u0105 si\u0142\u0105.<\/p>\n
Tradycja uprawy winoro\u015bli na Pomorzu Zachodnim si\u0119ga 1228 roku, kiedy biskup Otto z Bambergu mia\u0142 sprowadzi\u0107 winoro\u015bl do regionu podczas swojej drugiej wyprawy misyjnej, by zapewni\u0107 wino na potrzeby Eucharystii. Wkr\u00f3tce kluczow\u0105 rol\u0119 w rozwoju winiarstwa odegra\u0142y zakony. W 1243 roku cysterki za\u0142o\u017cy\u0142y klasztor i winnic\u0119 we wsi Frauendorf \u2014 dzisiejszym Gol\u0119cinie, dzielnicy Szczecina.<\/p>\n
Winnice sta\u0142y si\u0119 sta\u0142ym elementem krajobrazu na wzg\u00f3rzach wzd\u0142u\u017c Odry, zar\u00f3wno na p\u00f3\u0142noc, jak i na po\u0142udnie od Szczecina, w okolicach takich jak Grabowo, Gol\u0119cino czy Goc\u0142aw. Produkowane tam wino \u2014 zar\u00f3wno czerwone, jak i bia\u0142e \u2014 trafia\u0142o na st\u00f3\u0142 ksi\u0105\u017c\u0105t pomorskich. Lokalne wino zyska\u0142o nawet pewn\u0105 s\u0142aw\u0119: \u201eStettiner Rotwein” (szczeci\u0144skie czerwone wino) zosta\u0142o wspomniane przez niemieckiego pisarza Theodora Fontane w jego dziele Meine Kinderjahre<\/em>.<\/p>\n Winnice w Szczecinie i jego okolicach dzia\u0142a\u0142y przez kolejne stulecia. Zapisy z 1864 roku wskazuj\u0105, \u017ce w samym mie\u015bcie wci\u0105\u017c prowadzi\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 czterech w\u0142a\u015bcicieli winnic. Produkcja w Szczecinie mia\u0142a trwa\u0107 nieprzerwanie a\u017c do 1945 roku. P\u00f3\u017aniejsze znikni\u0119cie winiarstwa przypisuje si\u0119 po\u0142\u0105czeniu kilku czynnik\u00f3w \u2014 zniszczeniom II wojny \u015bwiatowej oraz okresowi niekorzystnych warunk\u00f3w klimatycznych, kt\u00f3re utrudni\u0142y upraw\u0119 winoro\u015bli na tej p\u00f3\u0142nocnej szeroko\u015bci geograficznej.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesny powr\u00f3t winiarstwa na Pomorze Zachodnie jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z globalnym ociepleniem. Wzrost \u015brednich temperatur powietrza oraz wyd\u0142u\u017cenie okresu wegetacyjnego przesun\u0119\u0142y granice op\u0142acalnej uprawy winoro\u015bli na p\u00f3\u0142noc o szacunkowo 100\u2013150 km, czyni\u0105c okolice Szczecina odpowiednimi do uprawy winogron.<\/p>\n Lokalny terroir kszta\u0142tuje \u0142agodz\u0105cy wp\u0142yw Morza Ba\u0142tyckiego oraz du\u017cych zbiornik\u00f3w wodnych \u2014 Zalewu Szczeci\u0144skiego, jeziora D\u0105bie i Odry. Te elementy dzia\u0142aj\u0105 termoregulacyjnie, \u0142agodz\u0105c ekstremalne temperatury i tworz\u0105c sprzyjaj\u0105ce mikroklimaty dla winnic. Badania naukowe, w tym prowadzone na Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym w Szczecinie, potwierdzaj\u0105 przydatno\u015b\u0107 regionu i analizuj\u0105, jak lokalne warunki klimatyczne wp\u0142ywaj\u0105 na jako\u015b\u0107 oraz sk\u0142ad chemiczny winogron.<\/p>\n Od 2010 roku region prze\u017cywa dynamiczny wzrost liczby winnic, umacniaj\u0105c swoj\u0105 pozycj\u0119 jako wa\u017cny obszar polskiego winiarstwa. Do najwa\u017cniejszych producent\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n Ciekawym historycznym przypisem jest istnienie Stettyn Family Vineyards<\/strong> w Republice Po\u0142udniowej Afryki. Nazw\u0119 wybra\u0142 w XVIII wieku jeden z za\u0142o\u017cycieli, by uczci\u0107 swoje rodzinne miasto Szczecin \u2014 nie ma ona jednak \u017cadnego zwi\u0105zku winiarskiego z polskim miastem.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni winiarze z Pomorza Zachodniego uprawiaj\u0105 przede wszystkim odmiany dostosowane do ch\u0142odnego klimatu:<\/p>\n Polski sektor winiarski jest regulowany przez Krajowy O\u015brodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR), kt\u00f3ry prowadzi rejestr wszystkich producent\u00f3w. W po\u0142owie 2023 roku w Polsce zarejestrowanych by\u0142o ponad 500 winnic. Prawo przewiduje u\u0142atwienia dla drobnych producent\u00f3w wytwarzaj\u0105cych mniej ni\u017c 100 hektolitr\u00f3w rocznie z w\u0142asnych winogron, upraszczaj\u0105c im wej\u015bcie na rynek. Ca\u0142e wino komercyjne podlega akcyzie, kt\u00f3ra od marca 2025 roku wynosi 222 z\u0142 za hektolitr.<\/p>\n Enoturystyka jest kluczowym elementem rozwoju bran\u017cy. Winnice takie jak Winnica Turnau z powodzeniem w\u0142\u0105czy\u0142y agroturystyk\u0119, wydarzenia kulturalne i degustacje do swoich modeli biznesowych. Rozkwitaj\u0105ca scena winiarska regionu jest \u015bwi\u0119towana podczas wydarze\u0144 takich jak Festiwal Win Pomorza Zachodniego<\/em>, organizowany na Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich w Szczecinie. Cho\u0107 nie jest tak du\u017cy jak najs\u0142ynniejszy polski festiwal winiarski \u2014 Winobranie<\/em> w Zielonej G\u00f3rze \u2014 stanowi wa\u017cne wydarzenie dla lokalnych producent\u00f3w. Tak\u017ce samo miasto Szczecin wspiera rosn\u0105c\u0105 kultur\u0119 wina, czego przyk\u0142adem s\u0105 wyspecjalizowane wine bary, takie jak \u201eFilia”, oferuj\u0105ce bogaty wyb\u00f3r europejskich win.<\/p>\n Przysz\u0142o\u015b\u0107 winiarstwa w Szczecinie i na Pomorzu Zachodnim wygl\u0105da obiecuj\u0105co. Dalsze ocieplenie klimatu ma jeszcze poprawi\u0107 warunki uprawy winogron, potencjalnie umo\u017cliwiaj\u0105c upraw\u0119 szerszej gamy klasycznych odmian Vitis vinifera<\/em>. Region korzysta z silnego wsparcia naukowego ze strony instytucji takich jak Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny.<\/p>\n G\u0142\u00f3wnymi wyzwaniami pozostan\u0105 zarz\u0105dzanie ryzykiem zwi\u0105zanym z ch\u0142odnym, wilgotnym klimatem \u2014 takim jak choroby grzybowe i wiosenne przymrozki. Jednak nastawienie bran\u017cy na odporne odmiany PIWI, w po\u0142\u0105czeniu z rosn\u0105cym zainteresowaniem konsument\u00f3w lokalnymi produktami i enoturystyk\u0105, tworzy solidny fundament pod dalszy rozw\u00f3j.<\/p>\n Historia winiarstwa w Szczecinie i okolicach to opowie\u015b\u0107 o niezwyk\u0142ej, cyklicznej podr\u00f3\u017cy. Wielowiekowa tradycja, zapocz\u0105tkowana przez mnich\u00f3w i ceniona przez ksi\u0105\u017c\u0105t, zosta\u0142a utracona w zawirowaniach XX wieku. Dzi\u015b odrodzi\u0142a si\u0119 z now\u0105 energi\u0105. Nap\u0119dzane zmieniaj\u0105cym si\u0119 klimatem i ambicj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnych winiarzy, Pomorze Zachodnie ponownie pojawi\u0142o si\u0119 na winiarskiej mapie Polski. To wsp\u00f3\u0142czesne odrodzenie \u2014 \u0142\u0105cz\u0105ce naukow\u0105 innowacj\u0119 z szacunkiem dla terroir \u2014 nie jest jedynie odtworzeniem przesz\u0142o\u015bci, lecz tworzeniem nowej, wyj\u0105tkowej i wysokiej jako\u015bci winiarskiej to\u017csamo\u015bci regionu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Winnice w okolicach Szczecina maj\u0105 histori\u0119, kt\u00f3ra zatacza pe\u0142ne ko\u0142o \u2014 od \u015bredniowiecznych mnich\u00f3w uprawiaj\u0105cych winoro\u015bl na wzg\u00f3rzach nad Odr\u0105, przez dramatyczny upadek w XX wieku, a\u017c po dzisiejszy renesans winiarstwa nap\u0119dzany ociepleniem klimatu i pasj\u0105 nowego pokolenia winiarzy. To opowie\u015b\u0107 o tradycji, kt\u00f3ra zosta\u0142a przerwana, a nast\u0119pnie odrodzi\u0142a si\u0119 z now\u0105 si\u0142\u0105. \u015aredniowieczne pocz\u0105tki: […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1119,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[10,117,11],"tags":[],"class_list":["post-1117","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-kultura-i-sztuka","category-szczecin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1117"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1120,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1117\/revisions\/1120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Trwanie i upadek<\/h2>\n
Wsp\u00f3\u0142czesne odrodzenie: klimat sprzyja winoro\u015bli<\/h2>\n
Kluczowe winnice i producenci<\/h2>\n
\n
Odmiany winogron, produkcja i regulacje<\/h2>\n
\n
Kultura wina, turystyka i uznanie<\/h2>\n
Dawniej a dzi\u015b: por\u00f3wnanie<\/h2>\n
\n\n
\n \nCecha<\/th>\n Winiarstwo historyczne (ok. 1228\u20131945)<\/th>\n Winiarstwo wsp\u00f3\u0142czesne (ok. 2010\u2013dzi\u015b)<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n \n G\u0142\u00f3wne motywacje<\/strong><\/td>\n Potrzeby religijne (wino mszalne), zaopatrzenie dworu ksi\u0105\u017c\u0119cego, konsumpcja lokalna.<\/td>\n Przedsi\u0119wzi\u0119cie komercyjne, enoturystyka, pasja przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/td>\n<\/tr>\n \n Kluczowi aktorzy<\/strong><\/td>\n Zakony (cystersi, benedyktyni), ksi\u0105\u017c\u0119ta pomorscy, lokalni w\u0142a\u015bciciele ziemscy.<\/td>\n Prywatni przedsi\u0119biorcy, gospodarstwa rodzinne (np. Turnau, Kojder), uczelnie rolnicze.<\/td>\n<\/tr>\n \n Warunki klimatyczne<\/strong><\/td>\n Korzysta\u0142y z ciep\u0142ych okres\u00f3w \u015bredniowiecza; p\u00f3\u017aniej upadek w ch\u0142odniejszych okresach.<\/td>\n Nap\u0119dzane wsp\u00f3\u0142czesnym ociepleniem klimatu, kt\u00f3re podnios\u0142o temperatury i wyd\u0142u\u017cy\u0142o sezon wegetacyjny.<\/td>\n<\/tr>\n \n Odmiany winogron<\/strong><\/td>\n Nieokre\u015blone tradycyjne odmiany czerwone i bia\u0142e (np. \u201eStettiner Rotwein”).<\/td>\n G\u0142\u00f3wnie odporne hybrydy (PIWI), jak Solaris i Regent; tak\u017ce klasyczne odmiany jak Riesling i Pinot Noir.<\/td>\n<\/tr>\n \n Technologia i skala<\/strong><\/td>\n Tradycyjne metody; produkcja na ma\u0142\u0105 skal\u0119 dla rynk\u00f3w lokalnych.<\/td>\n Nowoczesna enologia, rolnictwo ekologiczne, zaawansowana technologia; dystrybucja krajowa i mi\u0119dzynarodowa.<\/td>\n<\/tr>\n \n Rola kulturowa<\/strong><\/td>\n Element praktyki religijnej i \u017cycia arystokracji.<\/td>\n Czynnik to\u017csamo\u015bci regionalnej, turystyki gastronomicznej i wydarze\u0144 kulturalnych.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n Perspektywy na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/h2>\n
Podsumowanie<\/h2>\n