Pomorze Zachodnie rzadko kojarzy si\u0119 z miejscami \u015bwi\u0119tych. Przez wieki by\u0142 to region w wi\u0119kszo\u015bci protestancki, a po 1945 roku wymienili si\u0119 tu prawie wszyscy mieszka\u0144cy. A jednak historia chrze\u015bcija\u0144stwa na tej ziemi ma swoich \u015bwi\u0119tych, b\u0142ogos\u0142awionych i s\u0142ugi Bo\u017ce. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich \u015bredniowieczni misjonarze, m\u0119czennicy czas\u00f3w nazizmu i kap\u0142ani, kt\u00f3rzy po wojnie budowali tu Ko\u015bci\u00f3\u0142 od nowa.<\/p>\n
Ksi\u0105dz profesor Grzegorz Wejman z Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego opisa\u0142 ich w monografii Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis<\/em> (2025). Wymienia w niej 31 os\u00f3b zwi\u0105zanych z ziemi\u0105 zachodniopomorsk\u0105 i lubusk\u0105: \u015bwi\u0119tych, b\u0142ogos\u0142awionych i s\u0142ugi Bo\u017ce. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich urodzi\u0142a si\u0119 w regionie, inni przybyli tu jako misjonarze, duszpasterze albo pielgrzymi. Poni\u017cej przedstawiamy najwa\u017cniejsze postacie zwi\u0105zane z Pomorzem Zachodnim.<\/p>\n Te trzy okre\u015blenia oznaczaj\u0105 kolejne etapy na drodze do o\u0142tarzy. S\u0142ug\u0105 Bo\u017cym<\/strong> nazywa si\u0119 kandydata, kt\u00f3rego proces beatyfikacyjny zosta\u0142 oficjalnie otwarty. Po uznaniu przez papie\u017ca heroiczno\u015bci cn\u00f3t otrzymuje on tytu\u0142 Czcigodnego S\u0142ugi Bo\u017cego<\/strong>. B\u0142ogos\u0142awionym<\/strong> zostaje po beatyfikacji, kt\u00f3ra zwykle wymaga uznania cudu (nie dotyczy to m\u0119czennik\u00f3w). \u015awi\u0119tym<\/strong> zostaje po kanonizacji, a jego kult obejmuje ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n Najwa\u017cniejsz\u0105 postaci\u0105 w dziejach chrze\u015bcija\u0144stwa na tej ziemi jest biskup Bambergu Otton. Na pro\u015bb\u0119 ksi\u0119cia Boles\u0142awa Krzywoustego dwukrotnie wyprawia\u0142 si\u0119 na Pomorze: w latach 1124\u20131125 i w 1128 roku. Odwiedzi\u0142 Pyrzyce, Kamie\u0144, Wolin, Szczecin i inne grody. Ochrzci\u0142 tysi\u0105ce ludzi, budowa\u0142 pierwsze ko\u015bcio\u0142y i przygotowa\u0142 powstanie biskupstwa pomorskiego. Zosta\u0142o ono utworzone w 1140 roku w Wolinie, a p\u00f3\u017aniej przeniesione do Kamienia.<\/p>\n Pami\u0119\u0107 o nim jest tu \u017cywa do dzi\u015b. \u015aw. Otton jest patronem archidiecezji szczeci\u0144sko-kamie\u0144skiej, a w Pyrzycach studnia przypomina o pierwszych chrztach Pomorzan. W 2024 roku region obchodzi\u0142 900-lecie misji Ottona.<\/p>\n Najbardziej poruszaj\u0105c\u0105 histori\u0119 z XX wieku zapisa\u0142 austriacki kap\u0142an Carl Lampert. By\u0142 doktorem prawa kanonicznego i otwarcie sprzeciwia\u0142 si\u0119 nazizmowi. Za to wi\u0119ziono go w obozach Dachau i Sachsenhausen. W 1941 roku w\u0142adze skierowa\u0142y go do Szczecina (w\u00f3wczas Stettin). Pracowa\u0142 w parafii \u015bw. Jana Chrzciciela i by\u0142 kapelanem szpitala \u015bw. Karola Boromeusza.<\/p>\n Gestapo podstawi\u0142o mu jednak prowokatora. W lutym 1943 roku, w ramach akcji nazwanej \u201eFall Stettin\u201d, aresztowano go razem z innymi duchownymi, w\u015br\u00f3d nich byli ks. Friedrich Lorenz i ks. Herbert Simoleit. Po d\u0142ugich przes\u0142uchaniach i procesie w Halle wszyscy trzej zostali skazani na \u015bmier\u0107. \u015aci\u0119to ich 13 listopada 1944 roku. Przewodnicz\u0105cy pierwszego sk\u0142adu s\u0105du odebra\u0142 sobie \u017cycie, zanim podpisa\u0142 wyrok. W pozostawionej notatce napisa\u0142, \u017ce oskar\u017ceni nie s\u0105 przest\u0119pcami, lecz po prostu katolickimi ksi\u0119\u017cmi.<\/p>\n Carl Lampert zosta\u0142 beatyfikowany w 2011 roku jako m\u0119czennik. To b\u0142ogos\u0142awiony, kt\u00f3rego pos\u0142uga i aresztowanie bezpo\u015brednio wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 ze Szczecinem.<\/p>\n Po 1945 roku Ko\u015bci\u00f3\u0142 na Pomorzu Zachodnim trzeba by\u0142o zorganizowa\u0107 praktycznie od zera. Kluczow\u0105 decyzj\u0119 podj\u0105\u0142 prymas Polski kard. August Hlond, dzi\u015b S\u0142uga Bo\u017cy. W 1945 roku utworzy\u0142 administracj\u0119 apostolsk\u0105 z siedzib\u0105 w Gorzowie, obejmuj\u0105c\u0105 tak\u017ce Pomorze Zachodnie. Do pracy w\u015br\u00f3d przesiedle\u0144c\u00f3w pos\u0142a\u0142 chrystusowc\u00f3w, czyli Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej, kt\u00f3re sam wcze\u015bniej za\u0142o\u017cy\u0142.<\/p>\n Misj\u0119 t\u0119 zorganizowa\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel i pierwszy prze\u0142o\u017cony zgromadzenia, ks. Ignacy Posadzy (1898\u20131984). W 1945 roku skierowa\u0142 do Szczecina pierwsz\u0105 grup\u0119 kap\u0142an\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich ks. Floriana Berlika. Kard. Hlond m\u00f3wi\u0142 wtedy do chrystusowc\u00f3w: \u201eP\u00f3jdziecie w warunki ci\u0119\u017ckie [\u2026] B\u0105d\u017acie dobrzy dla nich! Miejcie serce!\u201d. Ksi\u0119\u017ca przejmowali zniszczone ko\u015bcio\u0142y, tworzyli parafie i wspierali ludzi, kt\u00f3rzy przybywali tu cz\u0119sto z niczym.<\/p>\n Proces beatyfikacyjny ks. Posadzego rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w 2001 roku w Poznaniu. 17 grudnia 2022 roku papie\u017c Franciszek podpisa\u0142 dekret o heroiczno\u015bci jego cn\u00f3t, dzi\u0119ki czemu ks. Posadzy jest dzi\u015b Czcigodnym S\u0142ug\u0105 Bo\u017cym. Do beatyfikacji potrzebne jest jeszcze uznanie cudu za jego wstawiennictwem.<\/p>\n Prymas Tysi\u0105clecia nie by\u0142 zwi\u0105zany z Pomorzem Zachodnim tak bezpo\u015brednio jak poprzednie postacie. W\u0142a\u015bnie tutaj zbadano jednak cud, kt\u00f3ry otworzy\u0142 mu drog\u0119 do beatyfikacji. Chodzi\u0142o o uzdrowienie 19-letniej dziewczyny chorej na nowotw\u00f3r tarczycy w 1988 roku. Wydarzenie mia\u0142o miejsce na terenie archidiecezji szczeci\u0144sko-kamie\u0144skiej, dlatego w latach 2012\u20132013 to w Szczecinie przeprowadzono diecezjalny etap tej sprawy. Zamkni\u0119to go 28 maja 2013 roku w bazylice \u015bw. Jana Chrzciciela. Kard. Wyszy\u0144ski zosta\u0142 beatyfikowany 12 wrze\u015bnia 2021 roku.<\/p>\n Z regionem zwi\u0105zany jest r\u00f3wnie\u017c \u015bw. Jan Pawe\u0142 II. W czerwcu 1987 roku odprawi\u0142 Msz\u0119 na szczeci\u0144skich Jasnych B\u0142oniach, a w 1991 roku odwiedzi\u0142 Koszalin. W 1992 roku podni\u00f3s\u0142 Szczecin do rangi archidiecezji i metropolii. Dla wielu mieszka\u0144c\u00f3w jego wizyty by\u0142y potwierdzeniem, \u017ce ta ziemia, cho\u0107 \u201enowa\u201d w polskiej historii, ma pe\u0142ne miejsce we wsp\u00f3lnocie Ko\u015bcio\u0142a. Pomniki papie\u017ca i miejsca jego pobytu s\u0105 dzi\u015b sta\u0142ymi punktami pami\u0119ci w regionie.<\/p>\n Postacie te dziel\u0105 wieki, j\u0119zyki i narodowo\u015bci. \u015aredniowieczny niemiecki biskup, austriacki m\u0119czennik zamordowany przez nazist\u00f3w, polscy kap\u0142ani buduj\u0105cy powojenne parafie i papie\u017c pielgrzym nale\u017c\u0105 do r\u00f3\u017cnych \u015bwiat\u00f3w. \u0141\u0105czy je jedno: ka\u017cda z tych os\u00f3b zostawi\u0142a na Pomorzu Zachodnim trwa\u0142y \u015blad.<\/p>\n Warto o nich pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce wtedy, gdy zwiedzamy region. Studnia w Pyrzycach, katedra w Kamieniu, szczeci\u0144ska bazylika \u015bw. Jana Chrzciciela czy Jasne B\u0142onia to miejsca, w kt\u00f3rych historia wiary splata si\u0119 z histori\u0105 ca\u0142ego Pomorza.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Od \u015bw. Ottona z Bambergu, przez m\u0119czennika ze Szczecina b\u0142. Carla Lamperta, po kap\u0142an\u00f3w buduj\u0105cych Ko\u015bci\u00f3\u0142 po 1945 roku \u2013 poznaj \u015bwi\u0119tych, b\u0142ogos\u0142awionych i s\u0142ugi Bo\u017ce zwi\u0105zanych z Pomorzem Zachodnim.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1334,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[10,136],"tags":[],"class_list":["post-1333","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-pomorze-zachodnie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1333"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1335,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1333\/revisions\/1335"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1334"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Kim s\u0105 \u015bwi\u0119ci, b\u0142ogos\u0142awieni i s\u0142udzy Bo\u017cy?<\/h2>\n
\u015aw. Otton z Bambergu \u2013 aposto\u0142 Pomorza<\/h2>\n
B\u0142. Carl Lampert \u2013 m\u0119czennik ze Szczecina<\/h2>\n
S\u0142uga Bo\u017cy kard. August Hlond i Czcigodny S\u0142uga Bo\u017cy ks. Ignacy Posadzy<\/h2>\n
B\u0142. kard. Stefan Wyszy\u0144ski \u2013 cud zbadany w Szczecinie<\/h2>\n
\u015aw. Jan Pawe\u0142 II \u2013 pielgrzym nad Odr\u0105 i Ba\u0142tykiem<\/h2>\n
\u015awi\u0119to\u015b\u0107 na ziemi wielu historii<\/h2>\n