Wa\u0142y Chrobrego to bez w\u0105tpienia jeden z najbardziej spektakularnych kompleks\u00f3w architektonicznych nie tylko Szczecina, ale ca\u0142ej Polski. Ten 500-metrowy taras widokowy, wznosz\u0105cy si\u0119 19 metr\u00f3w nad lustrem Odry, od ponad stu lat zachwyca mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w swoim monumentalnym pi\u0119knem.<\/p>\n
Dzieje Wa\u0142\u00f3w Chrobrego si\u0119gaj\u0105 lat siedemdziesi\u0105tych XIX wieku, kiedy to po zburzeniu fortyfikacji miejskich z XVIII stulecia, a konkretnie Fortu Leopold, zrodzi\u0142a si\u0119 idea zagospodarowania tego strategicznego terenu. Pierwsza koncepcja powsta\u0142a ju\u017c w 1876 roku, jednak do realizacji przyst\u0105piono dopiero po 1901 roku.<\/p>\n
Inicjatorem tego ambitnego projektu by\u0142 Hermann Haken, burmistrz Szczecina w latach 1878-1907, kt\u00f3remu miasto zawdzi\u0119cza wiele modernizacyjnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Architektoniczny projekt opracowa\u0142 Wilhelm Meyer-Schwartau, kt\u00f3ry stworzy\u0142 jeden z najciekawszych zespo\u0142\u00f3w urbanistyczno-architektonicznych pocz\u0105tku XX wieku w tej cz\u0119\u015bci Europy. Budowa trwa\u0142a od 1902 do 1921 roku.<\/p>\n
Centralnym punktem kompozycji jest p\u00f3\u0142kolisty taras widokowy, wsparty na rustykalnym murze oporowym. To tutaj rozpo\u015bciera si\u0119 najpi\u0119kniejsza panorama na Odr\u0119, port szczeci\u0144ski oraz wyspy: Grodzk\u0105, Bia\u0142\u0105 i \u0141asztowni\u0119.<\/p>\n
Uwag\u0119 przyci\u0105ga monumentalna rze\u017aba autorstwa Ludwiga Manzela, przedstawiaj\u0105ca walk\u0119 cz\u0142owieka z centaurem \u2013 dzie\u0142o to od pocz\u0105tku mia\u0142o by\u0107 presti\u017cowym punktem centralnym kompozycji. Poni\u017cej znajduje si\u0119 imponuj\u0105ca fontanna, flankowana niszami z figurami Jana z Kolna i Wyszaka \u2013 legendarnych postaci zwi\u0105zanych ze Szczecinem, kt\u00f3re dodano po II wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n
Charakterystycznym elementem s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dwie wie\u017ce o\u015bwietleniowe, stylizowane na latarnie morskie, kt\u00f3re nadaj\u0105 ca\u0142emu kompleksowi niepowtarzalny, nadmorski charakter.<\/p>\n
Wa\u0142y Chrobrego to nie tylko taras widokowy, ale tak\u017ce zesp\u00f3\u0142 monumentalnych budynk\u00f3w z pocz\u0105tku XX wieku. W cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142nocnej znajduje si\u0119 dawny budynek Regencji Szczeci\u0144skiej, wzniesiony w latach 1906-1912 wed\u0142ug projektu Paula Kieschke, obecnie siedziba Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego.<\/p>\n
Centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zajmuje gmach Muzeum Narodowego w Szczecinie \u2013 dawnego Muzeum Miejskiego. Cho\u0107 skrzyd\u0142o od strony miasta nigdy nie zosta\u0142o uko\u0144czone, budynek od strony Odry zapiera dech w piersiach swoj\u0105 wczesnomodernistyczn\u0105 architektur\u0105. Od 2024 roku wie\u017ca muzeum udost\u0119pnia dodatkowy taras widokowy. W tym samym budynku mie\u015bci si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Teatr Wsp\u00f3\u0142czesny.<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 po\u0142udniow\u0105 zamyka kompleks Politechniki Morskiej \u2013 dawniej budynki Zak\u0142adu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych (1902-1905) i Naczelnej Dyrekcji Ce\u0142 (1918-1921). Ich neorenesansowe fasady z czerwonej ceg\u0142y z bia\u0142ymi obramowaniami okien, inspirowane holenderskim renesansem, tworz\u0105 spektakularn\u0105 kompozycj\u0119 architektoniczn\u0105.<\/p>\n
Kompleks zosta\u0142 pierwotnie nazwany Hakenterrasse \u2013 na cze\u015b\u0107 burmistrza Hermanna Hakena. Po II wojnie \u015bwiatowej, gdy Szczecin sta\u0142 si\u0119 polskim miastem, 30 kwietnia 1945 roku pierwszy polski prezydent miasta, Piotr Zaremba, zaproponowa\u0142 now\u0105 nazw\u0119 \u2013 Wa\u0142y Chrobrego, nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do Boles\u0142awa Chrobrego, pierwszego kr\u00f3la Polski.<\/p>\n
W ramach powojennej polonizacji zmieniono r\u00f3wnie\u017c herby miast pomorskich zdobi\u0119ce mur oporowy \u2013 niemieckie nazwy zast\u0105piono polskimi. Na przyk\u0142ad Greifswald sta\u0142 si\u0119 Sopotem, a Kiel \u2013 \u0141eb\u0105. Niemiecki napis u podn\u00f3\u017ca schod\u00f3w \u201eHakenterasse erbaut 1907-1909″ zosta\u0142 zatynkowany.<\/p>\n
Szcz\u0119\u015bliwie kompleks przetrwa\u0142 wojn\u0119 niemal nienaruszony. Po 1989 roku przeprowadzono gruntown\u0105 renowacj\u0119, podczas kt\u00f3rej oczyszczono fasady budynk\u00f3w, latarnie i tarasy, a tak\u017ce zrekonstruowano historyczne malowid\u0142a w salach reprezentacyjnych. Przywr\u00f3cono r\u00f3wnie\u017c tablic\u0119 dedykacyjn\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 Hermannowi Hakenowi.<\/p>\n
Dzi\u015b Wa\u0142y Chrobrego s\u0105 jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Szczecina i ulubionym miejscem spacer\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w oraz turyst\u00f3w. Od 18 grudnia 1996 roku kompleks jest wpisany do rejestru zabytk\u00f3w pod numerem A-1326.<\/p>\n
Obszar ten t\u0119tni \u017cyciem \u2013 wzd\u0142u\u017c promenady dzia\u0142aj\u0105 restauracje Columbus i Colorado, odbywaj\u0105 si\u0119 liczne wydarzenia kulturalne, w tym popularna wystawa ogrodnicza \u201ePami\u0119taj o ogrodach”. Wa\u0142y s\u0105 doskonale skomunikowane \u2013 mo\u017cna tu dojecha\u0107 autobusami linii 70 i 83 oraz tramwajami linii 6 i 11.<\/p>\n
Dla tych, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 odwiedzi\u0107 Wa\u0142\u00f3w osobi\u015bcie, dost\u0119pna jest kamera internetowa transmituj\u0105ca widok na ten spektakularny fragment Szczecina w czasie rzeczywistym.<\/p>\n
Wa\u0142y Chrobrego to \u017cywy dow\u00f3d na to, \u017ce architektura mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107 z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105, tworz\u0105c przestrze\u0144, kt\u00f3ra nie tylko zachwyca estetyk\u0105, ale tak\u017ce buduje to\u017csamo\u015b\u0107 miasta i jego mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Per\u0142a Szczecina nad Odr\u0105 Wa\u0142y Chrobrego to bez w\u0105tpienia jeden z najbardziej spektakularnych kompleks\u00f3w architektonicznych nie tylko Szczecina, ale ca\u0142ej Polski. Ten 500-metrowy taras widokowy, wznosz\u0105cy si\u0119 19 metr\u00f3w nad lustrem Odry, od ponad stu lat zachwyca mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w swoim monumentalnym pi\u0119knem. Historia powstania Dzieje Wa\u0142\u00f3w Chrobrego si\u0119gaj\u0105 lat siedemdziesi\u0105tych XIX wieku, kiedy to […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":422,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-418","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=418"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":421,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/418\/revisions\/421"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}