{"id":709,"date":"2026-02-21T08:00:57","date_gmt":"2026-02-21T10:00:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/?p=709"},"modified":"2026-02-26T15:42:00","modified_gmt":"2026-02-26T17:42:00","slug":"midzyzdroje-od-osady-rybackiej-do-perly-baltyku-historia-do-1945-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/?p=709","title":{"rendered":"Mi\u0119dzyzdroje: od osady rybackiej do Per\u0142y Ba\u0142tyku. Historia do 1945 roku"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"164\" data-end=\"594\">Mi\u0119dzyzdroje, dzi\u015b jeden z najpopularniejszych kurort\u00f3w nad polskim morzem, maj\u0105 bogat\u0105 i fascynuj\u0105c\u0105 histori\u0119, kt\u00f3ra si\u0119ga daleko w przesz\u0142o\u015b\u0107. Zanim sta\u0142y si\u0119 t\u0119tni\u0105cym \u017cyciem miastem, znanym z Festiwalu Gwiazd i malowniczego molo, przez wieki przechodzi\u0142y transformacj\u0119 od skromnej osady, przez niemiecki kurort Misdroy, a\u017c po prze\u0142omowy rok 1945. Oto opowie\u015b\u0107 o drodze, jak\u0105 przeby\u0142y Mi\u0119dzyzdroje, by sta\u0107 si\u0119 \u201ePer\u0142\u0105 Ba\u0142tyku\u201d.<\/p>\n<h2 data-start=\"596\" data-end=\"632\">Wczesna historia i pocz\u0105tki osady<\/h2>\n<p data-start=\"634\" data-end=\"906\">Cho\u0107 historia pisana Mi\u0119dzyzdroj\u00f3w zaczyna si\u0119 w \u015bredniowieczu, \u015blady ludzkiej obecno\u015bci na tych terenach s\u0105 znacznie starsze. Odkrycia archeologiczne, takie jak krzemienne topory z epoki kamienia i bi\u017cuteria z epoki br\u0105zu, \u015bwiadcz\u0105 o wczesnym osadnictwie na wyspie Wolin.<\/p>\n<p data-start=\"908\" data-end=\"1348\">Pierwsza udokumentowana wzmianka o miejscowo\u015bci pochodzi z <strong data-start=\"967\" data-end=\"980\">1186 roku<\/strong>. W akcie fundacyjnym ksi\u0105\u017c\u0119 pomorski Bogus\u0142aw I nada\u0142 kapitule katedralnej w Kamieniu Pomorskim ziemie obejmuj\u0105ce zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wyspy Wolin, w tym obszar dzisiejszych Mi\u0119dzyzdroj\u00f3w. Przez wieki osada, znana pod nazwami <em data-start=\"1202\" data-end=\"1212\">Misdroie<\/em>, <em data-start=\"1214\" data-end=\"1224\">Missdroy<\/em> czy <em data-start=\"1229\" data-end=\"1239\">Misdr\u00f6ge<\/em>, by\u0142a niewielk\u0105 wsi\u0105, kt\u00f3rej mieszka\u0144cy zajmowali si\u0119 rolnictwem, rybo\u0142\u00f3wstwem, pszczelarstwem i my\u015blistwem.<\/p>\n<p data-start=\"1350\" data-end=\"1661\">Kluczowym punktem na mapie wczesnych Mi\u0119dzyzdroj\u00f3w by\u0142a karczma, o kt\u00f3rej pierwsze zapiski pochodz\u0105 z 1554 roku. Zlokalizowana na wa\u017cnym szlaku handlowym \u0142\u0105cz\u0105cym wysp\u0119 Uznam z Wolinem i Kamieniem Pomorskim, pe\u0142ni\u0142a nie tylko funkcj\u0119 zajazdu, ale tak\u017ce komory celnej, miejsca spotka\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w i sali s\u0105dowej.<\/p>\n<h2 data-start=\"1663\" data-end=\"1705\">Okres panowania szwedzkiego i pruskiego<\/h2>\n<p data-start=\"1707\" data-end=\"2054\">Wojna trzydziestoletnia (1618\u20131648) odcisn\u0119\u0142a swoje pi\u0119tno na regionie. Mi\u0119dzyzdroje sta\u0142y si\u0119 terenem przemarszu wojsk, a zniszczenia i rekwizycje wojenne doprowadzi\u0142y do zubo\u017cenia mieszka\u0144c\u00f3w. W wyniku konfliktu miejscowo\u015b\u0107 znalaz\u0142a si\u0119 pod panowaniem szwedzkim. Z powodu zniszcze\u0144 p\u00f3l uprawnych g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania sta\u0142o si\u0119 rybo\u0142\u00f3wstwo.<\/p>\n<p data-start=\"2056\" data-end=\"2588\">W <strong data-start=\"2058\" data-end=\"2071\">1720 roku<\/strong> Pomorze, wraz z Mi\u0119dzyzdrojami, powr\u00f3ci\u0142o pod panowanie pruskie. Wie\u015b rozwija\u0142a si\u0119 powoli, zmagaj\u0105c si\u0119 z trudnymi warunkami, w tym z zasypywaniem dr\u00f3g i p\u00f3l przez w\u0119druj\u0105ce wydmy. Stara karczma zosta\u0142a ostatecznie poch\u0142oni\u0119ta przez piasek, a now\u0105 wzniesiono w bardziej dogodnej lokalizacji. Wa\u017cnymi datami dla spo\u0142eczno\u015bci by\u0142y rok <strong data-start=\"2406\" data-end=\"2414\">1821<\/strong>, kiedy uwolniono mieszka\u0144c\u00f3w od powinno\u015bci pa\u0144szczy\u017anianych, oraz <strong data-start=\"2481\" data-end=\"2489\">1832<\/strong>, gdy przeprowadzono parcelacj\u0119 wsi, co otworzy\u0142o drog\u0119 do jej przysz\u0142ego, letniskowego charakteru.<\/p>\n<h2 data-start=\"2590\" data-end=\"2631\">Narodziny kurortu: Misdroy w XIX wieku<\/h2>\n<p data-start=\"2633\" data-end=\"2938\">Prze\u0142om w historii Mi\u0119dzyzdroj\u00f3w nast\u0105pi\u0142 oko\u0142o <strong data-start=\"2681\" data-end=\"2694\">1835 roku<\/strong>, kiedy do wioski zacz\u0119li przybywa\u0107 pierwsi letnicy, zach\u0119ceni mod\u0105 na k\u0105piele morskie i poszukuj\u0105cy wytchnienia od zgie\u0142ku miast takich jak \u015awinouj\u015bcie. Wkr\u00f3tce na pla\u017cy powsta\u0142y pierwsze, oddzielne dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn, obiekty k\u0105pieliskowe.<\/p>\n<p data-start=\"2940\" data-end=\"3076\">Druga po\u0142owa XIX wieku to okres dynamicznego rozwoju, kt\u00f3ry na zawsze zmieni\u0142 oblicze miejscowo\u015bci, znanej ju\u017c w\u00f3wczas jako <strong data-start=\"3064\" data-end=\"3075\">Misdroy<\/strong>.<\/p>\n<ul data-start=\"3078\" data-end=\"3723\">\n<li data-start=\"3078\" data-end=\"3162\">\n<p data-start=\"3080\" data-end=\"3162\"><strong data-start=\"3080\" data-end=\"3094\">1855\u20131862:<\/strong> Wzniesiono neogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny pw. \u015bw. Piotra Aposto\u0142a.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3163\" data-end=\"3346\">\n<p data-start=\"3165\" data-end=\"3346\"><strong data-start=\"3165\" data-end=\"3174\">1860:<\/strong> Belgijski kupiec Arnold Lejeune wybudowa\u0142 nowoczesny dom zdrojowy (Kurhaus) z trzema willami i za\u0142o\u017cy\u0142 park zdrojowy, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 centrum \u017cycia towarzyskiego kurortu.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3347\" data-end=\"3564\">\n<p data-start=\"3349\" data-end=\"3564\"><strong data-start=\"3349\" data-end=\"3358\">1885:<\/strong> Zbudowano pierwsze drewniane molo, nazwane na cze\u015b\u0107 przysz\u0142ego cesarza Fryderyka III (Kaiser-Friedrich-Br\u00fccke), kt\u00f3ry go\u015bci\u0142 w Misdroy w 1867 roku, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do wzrostu popularno\u015bci miejscowo\u015bci.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3565\" data-end=\"3723\">\n<p data-start=\"3567\" data-end=\"3723\"><strong data-start=\"3567\" data-end=\"3576\">1899:<\/strong> Uruchomienie po\u0142\u0105czenia kolejowego ze Szczecinem i \u015awinouj\u015bciem zrewolucjonizowa\u0142o dost\u0119pno\u015b\u0107 kurortu, powoduj\u0105c gwa\u0142towny wzrost liczby turyst\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"3725\" data-end=\"3965\">Publikacje berli\u0144skiego radcy sanitarnego, dr. Oswalda, promuj\u0105ce lecznicze w\u0142a\u015bciwo\u015bci lokalnego klimatu, dodatkowo ugruntowa\u0142y pozycj\u0119 Misdroy jako cenionego uzdrowiska. Pod koniec wieku miejscowo\u015b\u0107 go\u015bci\u0142a ju\u017c tysi\u0105ce kuracjuszy rocznie.<\/p>\n<h2 data-start=\"3967\" data-end=\"4021\">Z\u0142oty wiek: Pocz\u0105tek XX wieku i okres mi\u0119dzywojenny<\/h2>\n<p data-start=\"4023\" data-end=\"4189\">Na pocz\u0105tku XX wieku Misdroy by\u0142o ju\u017c jednym z najmodniejszych i najbardziej eleganckich kurort\u00f3w nad Ba\u0142tykiem, przyci\u0105gaj\u0105cym zamo\u017cnych go\u015bci z Berlina i Szczecina.<\/p>\n<ul data-start=\"4191\" data-end=\"4492\">\n<li data-start=\"4191\" data-end=\"4291\">\n<p data-start=\"4193\" data-end=\"4291\"><strong data-start=\"4193\" data-end=\"4202\">1906:<\/strong> Otwarto nowe, imponuj\u0105ce molo o d\u0142ugo\u015bci 300 metr\u00f3w, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 miasta.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4292\" data-end=\"4492\">\n<p data-start=\"4294\" data-end=\"4492\"><strong data-start=\"4294\" data-end=\"4303\">1910:<\/strong> Miejscowo\u015b\u0107 dysponowa\u0142a ju\u017c 14 hotelami, licznymi pensjonatami i rozbudowan\u0105 infrastruktur\u0105 turystyczn\u0105. Przed wybuchem I wojny \u015bwiatowej liczba odwiedzaj\u0105cych przekracza\u0142a 20 000 rocznie.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"4494\" data-end=\"5041\">I wojna \u015bwiatowa zahamowa\u0142a ruch turystyczny, ale nie przynios\u0142a zniszcze\u0144 materialnych. W okresie mi\u0119dzywojennym Misdroy kontynuowa\u0142o sw\u00f3j rozw\u00f3j. W <strong data-start=\"4644\" data-end=\"4657\">1924 roku<\/strong> zniesiono segregacj\u0119 p\u0142ciow\u0105 na pla\u017cy, co by\u0142o symbolem modernizacji obyczajowej. Rozbudowano najwi\u0119ksze hotele, takie jak Seeblick (dzisiejszy Ba\u0142tyk) i Victoria (Posejdon), a wzd\u0142u\u017c wydm powsta\u0142y nowe promenady, cz\u0119\u015bciowo finansowane przez prywatnych darczy\u0144c\u00f3w. W 1935 roku, gdy liczba sta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w wynosi\u0142a oko\u0142o 4000, kurort ponownie odwiedzi\u0142o rekordowe 20 000 turyst\u00f3w.<\/p>\n<h3 data-start=\"5043\" data-end=\"5060\">S\u0142ynni go\u015bcie<\/h3>\n<p data-start=\"5062\" data-end=\"5460\">Presti\u017c kurortu podnosili jego znamienici go\u015bcie. Opr\u00f3cz wspomnianego nast\u0119pcy tronu, a p\u00f3\u017aniej cesarza <strong data-start=\"5166\" data-end=\"5183\">Fryderyka III<\/strong>, w Misdroy bywali tak\u017ce m.in. s\u0142ynny lekarz i patolog <strong data-start=\"5238\" data-end=\"5256\">Rudolf Virchow<\/strong> oraz generalny poczmistrz Rzeszy <strong data-start=\"5290\" data-end=\"5314\">Heinrich von Stephan<\/strong>. W latach 1938\u20131942 do elitarnej szko\u0142y \u201eBaltenschule\u201d ucz\u0119szcza\u0142 tu <strong data-start=\"5384\" data-end=\"5412\">ksi\u0105\u017c\u0119 Claus von Amsberg<\/strong>, p\u00f3\u017aniejszy m\u0105\u017c holenderskiej kr\u00f3lowej Beatrix.<\/p>\n<h2 data-start=\"5462\" data-end=\"5509\">II wojna \u015bwiatowa i koniec epoki niemieckiej<\/h2>\n<p data-start=\"5511\" data-end=\"5778\">Dynamiczny rozw\u00f3j Misdroy zosta\u0142 przerwany przez wybuch II wojny \u015bwiatowej w 1939 roku. W czasie wojny w miejscowo\u015bci funkcjonowa\u0142 dodatkowy szpital wojskowy. W lutym 1945 roku przez osad\u0119 przeszed\u0142 niemiecki marsz \u015bmierci alianckich je\u0144c\u00f3w wojennych ze Stalagu XX-B.<\/p>\n<p data-start=\"5780\" data-end=\"5949\">Mimo dzia\u0142a\u0144 wojennych w regionie samo miasto mia\u0142o szcz\u0119\u015bcie i <strong data-start=\"5844\" data-end=\"5880\">nie dozna\u0142o znacz\u0105cych zniszcze\u0144<\/strong>. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego historycznej zabudowy przetrwa\u0142a wojenn\u0105 zawieruch\u0119.<\/p>\n<p data-start=\"5951\" data-end=\"6250\">Koniec panowania niemieckiego nast\u0105pi\u0142 <strong data-start=\"5990\" data-end=\"6010\">5 maja 1945 roku<\/strong>, kiedy to wojska radzieckie zdoby\u0142y wysp\u0119 Wolin. Na mocy postanowie\u0144 konferencji poczdamskiej Misdroy, wraz z ca\u0142ym regionem, zosta\u0142o w\u0142\u0105czone do Polski. Formalne przekazanie terenu pod administracj\u0119 polsk\u0105 nast\u0105pi\u0142o 21 wrze\u015bnia 1945 roku.<\/p>\n<p data-start=\"6252\" data-end=\"6660\">Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 nowy rozdzia\u0142 w historii miasta. Dotychczasowi niemieccy mieszka\u0144cy zostali wysiedleni, a na ich miejsce zacz\u0119li przybywa\u0107 polscy osadnicy, g\u0142\u00f3wnie z Wielkopolski i Kres\u00f3w Wschodnich. Miejscowo\u015b\u0107 otrzyma\u0142a prawa miejskie i now\u0105, polsk\u0105 nazw\u0119 \u2013 <strong data-start=\"6510\" data-end=\"6526\">Mi\u0119dzyzdroje<\/strong>. Rok 1945 zamkn\u0105\u0142 epok\u0119 niemieckiego kurortu Misdroy, otwieraj\u0105c jednocze\u015bnie polsk\u0105 histori\u0119 tego wyj\u0105tkowego miejsca nad Ba\u0142tykiem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mi\u0119dzyzdroje, dzi\u015b jeden z najpopularniejszych kurort\u00f3w nad polskim morzem, maj\u0105 bogat\u0105 i fascynuj\u0105c\u0105 histori\u0119, kt\u00f3ra si\u0119ga daleko w przesz\u0142o\u015b\u0107. Zanim sta\u0142y si\u0119 t\u0119tni\u0105cym \u017cyciem miastem, znanym z Festiwalu Gwiazd i malowniczego molo, przez wieki przechodzi\u0142y transformacj\u0119 od skromnej osady, przez niemiecki kurort Misdroy, a\u017c po prze\u0142omowy rok 1945. Oto opowie\u015b\u0107 o drodze, jak\u0105 przeby\u0142y Mi\u0119dzyzdroje, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":712,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[145],"tags":[],"class_list":["post-709","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-miedzyzdroje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/709","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=709"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/709\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":739,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/709\/revisions\/739"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}