{"id":732,"date":"2026-02-26T15:39:54","date_gmt":"2026-02-26T17:39:54","guid":{"rendered":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/?p=732"},"modified":"2026-02-26T15:41:16","modified_gmt":"2026-02-26T17:41:16","slug":"stocznie-szczecinskie-od-przemyslowego-giganta-do-nowej-rzeczywistosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/?p=732","title":{"rendered":"Stocznie szczeci\u0144skie: od przemys\u0142owego giganta do nowej rzeczywisto\u015bci"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"307\" data-end=\"864\"><strong data-start=\"307\" data-end=\"331\">Stocznia Szczeci\u0144ska<\/strong> to wi\u0119cej ni\u017c nazwa zak\u0142adu przemys\u0142owego. To symbol, kt\u00f3ry przez dekady kszta\u0142towa\u0142 to\u017csamo\u015b\u0107 Szczecina, b\u0119d\u0105c \u017ar\u00f3d\u0142em dumy i pot\u0119gi gospodarczej, ale tak\u017ce aren\u0105 historycznych zryw\u00f3w wolno\u015bciowych. Jej monumentalne \u017curawie, widoczne z wielu punkt\u00f3w miasta, by\u0142y synonimem polskiej my\u015bli technicznej i si\u0142y roboczej. Jednak historia stoczni to opowie\u015b\u0107 o spektakularnym wzlocie, bolesnym upadku i zaskakuj\u0105cej transformacji. Jak wygl\u0105da\u0142a jej chwa\u0142a i co dzi\u015b dzieje si\u0119 na terenach, gdzie kiedy\u015b budowano statki dla ca\u0142ego \u015bwiata?<\/p>\n<h3 data-start=\"871\" data-end=\"903\">Z\u0142ote lata \u2013 pot\u0119ga nad Odr\u0105<\/h3>\n<p data-start=\"905\" data-end=\"1276\">Cho\u0107 tradycje stoczniowe w Szczecinie si\u0119gaj\u0105 XVIII wieku i niemieckich zak\u0142ad\u00f3w, takich jak AG Vulcan Stettin, prawdziwy rozdzia\u0142 polskiej historii rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 po II wojnie \u015bwiatowej. Przemys\u0142 stoczniowy w mie\u015bcie zosta\u0142 zniszczony w 95% \u2013 najpierw przez alianckie naloty, a nast\u0119pnie przez demonta\u017c urz\u0105dze\u0144 dokonywany przez wycofuj\u0105cych si\u0119 Niemc\u00f3w i Armi\u0119 Czerwon\u0105.<\/p>\n<p data-start=\"1278\" data-end=\"1628\">Mimo to na tych zgliszczach, dzi\u0119ki determinacji polskich in\u017cynier\u00f3w i robotnik\u00f3w, narodzi\u0142 si\u0119 nowy gigant. Oficjalnie Stocznia Szczeci\u0144ska rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 w 1948 roku. Pocz\u0105tkowo skupiano si\u0119 na niewielkich remontach, jednak szybko ambicje wzros\u0142y. Ju\u017c w 1949 roku zapad\u0142a decyzja o budowie pe\u0142nomorskich statk\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie na eksport do ZSRR.<\/p>\n<p data-start=\"1630\" data-end=\"1959\">Lata 60. i 70. to z\u0142ota era Stoczni Szczeci\u0144skiej im. Adolfa Warskiego. Zak\u0142ad sta\u0142 si\u0119 jednym z najnowocze\u015bniejszych w Europie i drugim co do wielko\u015bci w PRL, zatrudniaj\u0105c w szczytowym okresie ponad 12 000 os\u00f3b. Roczna produkcja si\u0119ga\u0142a 700\u2013800 tys. DWT (ton no\u015bno\u015bci), co plasowa\u0142o szczeci\u0144sk\u0105 stoczni\u0119 w europejskiej czo\u0142\u00f3wce.<\/p>\n<p data-start=\"1961\" data-end=\"2184\">W odr\u00f3\u017cnieniu od innych stoczni, kt\u00f3re koncentrowa\u0142y si\u0119 na masowej produkcji gigantycznych jednostek, Szczecin wyspecjalizowa\u0142 si\u0119 w budowie mniejszych, lecz wysoce zaawansowanych technicznie statk\u00f3w. Z pochylni schodzi\u0142y:<\/p>\n<ul data-start=\"2186\" data-end=\"2520\">\n<li data-start=\"2186\" data-end=\"2241\">\n<p data-start=\"2188\" data-end=\"2241\">nowoczesne drobnicowce (np. typu B-455, MS \u201eKrak\u00f3w\u201d),<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2242\" data-end=\"2329\">\n<p data-start=\"2244\" data-end=\"2329\">cenione na \u015bwiecie chemikaliowce (np. \u201eBow Sun\u201d ze zbiornikami ze stali nierdzewnej),<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2330\" data-end=\"2381\">\n<p data-start=\"2332\" data-end=\"2381\">statki naukowo-badawcze (np. typu B-88 \u201ePassat\u201d),<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2382\" data-end=\"2442\">\n<p data-start=\"2384\" data-end=\"2442\">promy pasa\u017cersko-samochodowe (np. typu B-490 \u201ePomerania\u201d),<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2443\" data-end=\"2520\">\n<p data-start=\"2445\" data-end=\"2520\">statki-szpitale oraz jednostki specjalistyczne dla marynarki wojennej ZSRR.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2522\" data-end=\"2695\">W ci\u0105gu ponad 50 lat dzia\u0142alno\u015bci Stocznia Szczeci\u0144ska zbudowa\u0142a \u0142\u0105cznie 621 statk\u00f3w o \u0142\u0105cznej no\u015bno\u015bci ponad 7,1 mln ton, kt\u00f3re p\u0142ywa\u0142y po morzach i oceanach ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n<h3 data-start=\"2702\" data-end=\"2743\">Serce buntu \u2013 bastion walki o wolno\u015b\u0107<\/h3>\n<p data-start=\"2745\" data-end=\"2935\">Stocznia by\u0142a nie tylko pot\u0119g\u0105 przemys\u0142ow\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c sercem antykomunistycznego oporu. To tutaj rodzi\u0142y si\u0119 bunty przeciwko w\u0142adzy ludowej, kt\u00f3re na zawsze zapisa\u0142y si\u0119 w historii Polski.<\/p>\n<p data-start=\"2937\" data-end=\"3157\"><strong data-start=\"2937\" data-end=\"2955\">Grudzie\u0144 1970:<\/strong> Robotnicy stoczni wyszli na ulice, protestuj\u0105c przeciwko drastycznym podwy\u017ckom cen. Ich marsz zosta\u0142 brutalnie st\u0142umiony przez wojsko i milicj\u0119. Przed bram\u0105 stoczni pad\u0142y strza\u0142y \u2013 byli zabici i ranni.<\/p>\n<p data-start=\"3159\" data-end=\"3445\"><strong data-start=\"3159\" data-end=\"3177\">Sierpie\u0144 1980:<\/strong> Strajk w Stoczni Szczeci\u0144skiej, obok protest\u00f3w w Gda\u0144sku, sta\u0142 si\u0119 iskr\u0105 zapaln\u0105, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do powstania NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. To w Szczecinie podpisano pierwsze z Porozumie\u0144 Sierpniowych, a brama zak\u0142adu sta\u0142a si\u0119 symbolem walki o prawa pracownicze i godno\u015b\u0107.<\/p>\n<h3 data-start=\"3452\" data-end=\"3500\">Upadek giganta \u2013 burzliwe lata transformacji<\/h3>\n<p data-start=\"3502\" data-end=\"3909\">Koniec komunizmu i wej\u015bcie w gospodark\u0119 rynkow\u0105 okaza\u0142y si\u0119 dla stoczni pocz\u0105tkiem ko\u0144ca. Utrata rynku radzieckiego, globalna konkurencja oraz problemy finansowe doprowadzi\u0142y do g\u0142\u0119bokiego kryzysu. W latach 90. podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 restrukturyzacji, przekszta\u0142caj\u0105c zak\u0142ad w sp\u00f3\u0142k\u0119 Stocznia Szczeci\u0144ska Porta Holding S.A. Mimo chwilowych sukces\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki produkcji \u015brednich kontenerowc\u00f3w, zad\u0142u\u017cenie ros\u0142o.<\/p>\n<p data-start=\"3911\" data-end=\"4192\">W 2002 roku, po wstrzymaniu produkcji i protestach za\u0142ogi, s\u0105d og\u0142osi\u0142 upad\u0142o\u015b\u0107 Porta Holding. Na jej maj\u0105tku, przy wsparciu pa\u0144stwa, powsta\u0142a nowa sp\u00f3\u0142ka \u2013 Stocznia Szczeci\u0144ska Nowa (SSN). Zak\u0142ad kontynuowa\u0142 produkcj\u0119 wyspecjalizowanych jednostek, zatrudniaj\u0105c kilka tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n<p data-start=\"4194\" data-end=\"4880\">Ostateczny cios nadszed\u0142 w 2008 roku. Komisja Europejska uzna\u0142a pomoc publiczn\u0105 udzielon\u0105 polskim stoczniom w Gdyni i Szczecinie za nielegaln\u0105 i nakaza\u0142a jej zwrot. Rz\u0105d premiera Donalda Tuska nie odwo\u0142a\u0142 si\u0119 od tej decyzji, co przes\u0105dzi\u0142o o losie zak\u0142adu. W 2009 roku, na mocy tzw. ustawy kompensacyjnej, rozpocz\u0119to proces likwidacji Stoczni Szczeci\u0144skiej Nowa. Jej maj\u0105tek zosta\u0142 wyprzedany, a tysi\u0105ce pracownik\u00f3w straci\u0142o prac\u0119. Wielu z nich, wysoko wykwalifikowanych specjalist\u00f3w, wyemigrowa\u0142o do pracy w stoczniach w Niemczech czy Norwegii. Proponowane przez rz\u0105d programy przekwalifikowania \u2013 m.in. na floryst\u00f3w czy psich fryzjer\u00f3w \u2013 sta\u0142y si\u0119 gorzkim symbolem ko\u0144ca pewnej epoki.<\/p>\n<h3 data-start=\"4887\" data-end=\"4952\">Nowa rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 przemys\u0142 stoczniowy w Szczecinie dzisiaj<\/h3>\n<p data-start=\"4954\" data-end=\"5293\">Czy upadek Stoczni Szczeci\u0144skiej oznacza\u0142 koniec przemys\u0142u stoczniowego w mie\u015bcie? Absolutnie nie. Tradycje i umiej\u0119tno\u015bci przetrwa\u0142y, jednak bran\u017ca musia\u0142a odnale\u017a\u0107 si\u0119 w nowej, rynkowej rzeczywisto\u015bci. Miejsce jednego molocha zaj\u0119\u0142a sie\u0107 mniejszych, prywatnych i wyspecjalizowanych firm, kt\u00f3re z powodzeniem konkuruj\u0105 na globalnym rynku.<\/p>\n<p data-start=\"5295\" data-end=\"5401\">Dzi\u015b na terenach postoczniowych i w ich s\u0105siedztwie dzia\u0142a pr\u0119\u017cny ekosystem firm. Oto najwa\u017cniejsi gracze:<\/p>\n<ul data-start=\"5403\" data-end=\"6515\">\n<li data-start=\"5403\" data-end=\"5791\">\n<p data-start=\"5405\" data-end=\"5791\"><strong data-start=\"5405\" data-end=\"5448\">Morska Stocznia Remontowa \u201eGryfia\u201d S.A.<\/strong> \u2013 powsta\u0142a z po\u0142\u0105czenia stoczni remontowych ze Szczecina i \u015awinouj\u015bcia. Jest dzi\u015b najwi\u0119kszym zak\u0142adem w regionie, koncentruj\u0105c si\u0119 na remontach, przebudowach i modernizacjach statk\u00f3w. Mimo w\u0142asnych problem\u00f3w finansowych i restrukturyzacji inwestuje w przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 dla Gryfii budowany jest jeden z najwi\u0119kszych dok\u00f3w p\u0142ywaj\u0105cych na Ba\u0142tyku.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"5792\" data-end=\"5990\">\n<p data-start=\"5794\" data-end=\"5990\"><strong data-start=\"5794\" data-end=\"5827\">Stocznia Szczeci\u0144ska \u201eWulkan\u201d<\/strong> \u2013 dzia\u0142a na historycznych terenach stoczni, zarz\u0105dzaj\u0105c infrastruktur\u0105 i realizuj\u0105c du\u017ce projekty stoczniowe w modelu EPC (projektowanie, zaopatrzenie, budowa).<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"5991\" data-end=\"6229\">\n<p data-start=\"5993\" data-end=\"6229\"><strong data-start=\"5993\" data-end=\"6013\">Partner Stocznia<\/strong> \u2013 prywatna stocznia z siedzib\u0105 w Policach, kt\u00f3ra po upadku SSN nawi\u0105za\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z armatorami z Holandii i Niemiec. Z sukcesem buduje w pe\u0142ni wyposa\u017cone jednostki, takie jak kontenerowce, barki czy pog\u0142\u0119biarki.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"6230\" data-end=\"6515\">\n<p data-start=\"6232\" data-end=\"6515\"><strong data-start=\"6232\" data-end=\"6263\">Wyspecjalizowani producenci<\/strong> \u2013 obok wi\u0119kszych firm funkcjonuje wiele mniejszych, lecz kluczowych podmiot\u00f3w, takich jak Finomar (budowa blok\u00f3w i kad\u0142ub\u00f3w), Hullkon (specjalistyczne kad\u0142uby, np. dla prom\u00f3w na gaz LNG), Alumare (konstrukcje aluminiowe) czy PTS (kompleksowe remonty).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"6517\" data-end=\"6816\">Wsp\u00f3\u0142czesny przemys\u0142 stoczniowy w Szczecinie charakteryzuje si\u0119 specjalizacj\u0105, elastyczno\u015bci\u0105 i skupieniem na niszach rynkowych. Zamiast masowej produkcji firmy stawiaj\u0105 na zaawansowane technologie, innowacyjne rozwi\u0105zania (np. instalacje ograniczaj\u0105ce emisj\u0119 spalin) oraz wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105.<\/p>\n<h3 data-start=\"6823\" data-end=\"6870\">Jaka przysz\u0142o\u015b\u0107 czeka szczeci\u0144ski przemys\u0142?<\/h3>\n<p data-start=\"6872\" data-end=\"7158\">Historia szczeci\u0144skich stoczni to sinusoida wzlot\u00f3w i upadk\u00f3w. Odesz\u0142a w przesz\u0142o\u015b\u0107 era jednego, pa\u0144stwowego giganta, kt\u00f3ry kszta\u0142towa\u0142 ca\u0142e miasto. Jednak duch stoczniowy przetrwa\u0142. Dzi\u015b, w nowej, zdecentralizowanej formie, bran\u017ca wci\u0105\u017c pozostaje wa\u017cnym elementem gospodarki Szczecina.<\/p>\n<p data-start=\"7160\" data-end=\"7498\">Opieraj\u0105c si\u0119 na bezcennym dziedzictwie, do\u015bwiadczeniu i kompetencjach pracownik\u00f3w, szczeci\u0144ski przemys\u0142 stoczniowy udowadnia, \u017ce potrafi dostosowa\u0107 si\u0119 do wyzwa\u0144 XXI wieku. Przysz\u0142o\u015b\u0107 nie le\u017cy ju\u017c w wielko\u015bci, lecz w innowacji, specjalizacji i zdolno\u015bci do odpowiadania na dynamicznie zmieniaj\u0105ce si\u0119 potrzeby globalnego rynku morskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stocznia Szczeci\u0144ska to wi\u0119cej ni\u017c nazwa zak\u0142adu przemys\u0142owego. To symbol, kt\u00f3ry przez dekady kszta\u0142towa\u0142 to\u017csamo\u015b\u0107 Szczecina, b\u0119d\u0105c \u017ar\u00f3d\u0142em dumy i pot\u0119gi gospodarczej, ale tak\u017ce aren\u0105 historycznych zryw\u00f3w wolno\u015bciowych. Jej monumentalne \u017curawie, widoczne z wielu punkt\u00f3w miasta, by\u0142y synonimem polskiej my\u015bli technicznej i si\u0142y roboczej. Jednak historia stoczni to opowie\u015b\u0107 o spektakularnym wzlocie, bolesnym upadku i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":561,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[116],"tags":[],"class_list":["post-732","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-miasto-i-ludzie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=732"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":738,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/732\/revisions\/738"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/561"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}