System tramwajowy w Szczecinie, z histori\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 1879 roku, stanowi kr\u0119gos\u0142up transportu publicznego miasta. Przez ponad 140 lat ewoluowa\u0142 od prostych, konnych zaprz\u0119g\u00f3w, przez burzliwy rozw\u00f3j ery elektryfikacji, zniszczenia wojenne i odbudow\u0119, a\u017c po wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, dynamicznie modernizowan\u0105 sie\u0107. Dzi\u015b, z dwunastoma liniami dziennymi i jedn\u0105 turystyczn\u0105, tramwaje nie tylko zaspokajaj\u0105 codzienne potrzeby komunikacyjne mieszka\u0144c\u00f3w, ale tak\u017ce s\u0105 \u015bwiadectwem bogatej historii i technologicznego post\u0119pu Szczecina.<\/p>\n
Zanim na ulicach Szczecina pojawi\u0142y si\u0119 tramwaje, w latach 1861\u20131880 funkcjonowa\u0142y prywatne omnibusy konne. Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w 1872 roku, gdy in\u017cynier Johannes B\u00fcssing uzyska\u0142 koncesj\u0119 na budow\u0119 sieci tramwaj\u00f3w konnych. 25 marca 1879 roku powo\u0142ano sp\u00f3\u0142k\u0119 Stettiner Stra\u00dfen-Eisenbahn-Gesellschaft<\/em> (Szczeci\u0144skie Towarzystwo Ulicznej Kolei \u017belaznej), kt\u00f3ra b\u0142yskawicznie przyst\u0105pi\u0142a do dzia\u0142ania.<\/p>\n Pierwsza linia tramwaju konnego zosta\u0142a uruchomiona 23 sierpnia 1879 roku. Jej trasa wiod\u0142a z okolic dzisiejszego Placu Ga\u0142czy\u0144skiego, przez Plac Zwyci\u0119stwa, do ulicy Staszica. Ju\u017c 16 pa\u017adziernika tego samego roku ruszy\u0142a druga linia, \u0142\u0105cz\u0105ca ulic\u0119 Wiszes\u0142awa z ulic\u0105 Potulick\u0105. \u0141\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 obu tras wynosi\u0142a blisko 11,5 km. Pocz\u0105tkowy tabor sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z 16 wagon\u00f3w i 80 koni, jednak do 1898 roku liczba ta wzros\u0142a do 39 wagon\u00f3w i 198 koni. W 1886 roku, wraz z uruchomieniem kolejnych dw\u00f3ch linii, wprowadzono oznaczenia kolorystyczne w celu \u0142atwiejszego rozr\u00f3\u017cniania tras. Pierwsza zajezdnia powsta\u0142a u zbiegu dzisiejszej Alei Wojska Polskiego i ulicy Piotra Skargi.<\/p>\n Koniec XIX wieku przyni\u00f3s\u0142 rewolucj\u0119 technologiczn\u0105. W latach 1896\u20131900, za spraw\u0105 sp\u00f3\u0142ki Allgemeine Elektrizit\u00e4ts-Gesellschaft (AEG), wi\u0119kszo\u015b\u0107 linii tramwajowych w Szczecinie zosta\u0142a zelektryfikowana. Pierwszy tramwaj elektryczny wyjecha\u0142 na ulice miasta 4 lipca 1897 roku. G\u0142\u00f3wne trasy przebudowano na dwutorowe, a energi\u0119 dostarcza\u0142y elektrownie zlokalizowane na Pomorzanach, Starym Mie\u015bcie i przy ulicy Gda\u0144skiej.<\/p>\n W 1905 roku, obok dotychczasowych kolor\u00f3w, wprowadzono numeryczn\u0105 identyfikacj\u0119 linii od 1 do 7. Sie\u0107 dynamicznie si\u0119 rozrasta\u0142a:<\/p>\n Rozwija\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c infrastruktura techniczna. W 1898 roku otwarto zajezdni\u0119 Gol\u0119cin, w 1907 roku zajezdni\u0119 Niemierzyn, a w 1934 roku ostatni\u0105 przedwojenn\u0105 zajezdni\u0119 \u2013 Pogodno. Przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej sie\u0107 tramwajowa by\u0142a imponuj\u0105ca, a w 1940 roku d\u0142ugo\u015b\u0107 linii osi\u0105gn\u0119\u0142a 50,3 km, przewo\u017c\u0105c blisko 59 milion\u00f3w pasa\u017cer\u00f3w rocznie. Niestety, naloty alianckie w latach 1943-1944 spowodowa\u0142y ogromne zniszczenia w infrastrukturze i taborze.<\/p>\n Po przej\u0119ciu Szczecina przez polsk\u0105 administracj\u0119 5 lipca 1945 roku, jednym z priorytet\u00f3w sta\u0142a si\u0119 odbudowa komunikacji miejskiej. Zniszczenia by\u0142y ogromne: zniszczono 45% torowisk, 75% sieci trakcyjnej i 50% taboru. Jedyn\u0105 w du\u017cej mierze ocala\u0142\u0105 zajezdni\u0105 by\u0142a ta na Niemierzynie.<\/p>\n Powo\u0142ano przedsi\u0119biorstwo \u201eTramwaje i Autobusy miasta Szczecina\u201d. Dzi\u0119ki heroicznemu wysi\u0142kowi tramwajarzy, g\u0142\u00f3wnie przyby\u0142ych z Poznania, ju\u017c 12 sierpnia 1945 roku na ulice polskiego Szczecina wyjecha\u0142 pierwszy tramwaj. By\u0142 to wagon typu Niesky o numerze 200, kt\u00f3ry obs\u0142u\u017cy\u0142 tras\u0119 linii nr 3 z zajezdni Niemierzyn do Bramy Portowej. Do ko\u0144ca 1945 roku funkcjonowa\u0142y ju\u017c cztery linie (1, 3, 4, 7) o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci 18 km. W kolejnych latach sukcesywnie odbudowywano i przed\u0142u\u017cano kolejne trasy, a od 1954 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 p\u0119tli w miejsce dotychczasowych \u201eweksli\u201d, m.in. na Krzekowie, G\u0142\u0119bokim, Gumie\u0144cach i Pomorzanach.<\/p>\n Okres PRL to czas dalszej rozbudowy, ale i kontrowersyjnych decyzji. Uruchamiano nowe linie, takie jak nr 10 (1967), nr 11 (1974) i nr 12 (w po\u0142owie lat 80.). Jednocze\u015bnie, w latach 70., zgodnie z og\u00f3lnopolskim trendem, zlikwidowano tory w \u015bcis\u0142ym centrum miasta, m.in. na fragmencie Alei Wojska Polskiego oraz na ulicy Obro\u0144c\u00f3w Stalingradu (dzi\u015b Ba\u0142uki).<\/p>\n 7 grudnia 1967 roku dosz\u0142o do najtragiczniejszego wypadku w historii szczeci\u0144skiej komunikacji. Na stromej ulicy Wyszaka wykolei\u0142 si\u0119 tramwaj linii nr 6, w wyniku czego zgin\u0119\u0142o 15 os\u00f3b. Katastrofa doprowadzi\u0142a do natychmiastowego zamkni\u0119cia tego odcinka tor\u00f3w i wprowadzenia zakazu eksploatacji sk\u0142ad\u00f3w tr\u00f3jwagonowych.<\/p>\n Lata 70. i 80. to tak\u017ce czas modernizacji taboru. W 1975 roku do Szczecina trafi\u0142y pierwsze wagony Konstal 105N, a od 1981 roku ich zmodernizowana wersja \u2013 105Na, kt\u00f3re na dekady zdominowa\u0142y miejski krajobraz.<\/p>\n Transformacja ustrojowa przynios\u0142a nowe wyzwania. Spadek liczby pasa\u017cer\u00f3w, zwi\u0105zany z restrukturyzacj\u0105 przemys\u0142u, doprowadzi\u0142 do zawieszenia niekt\u00f3rych linii (m.in. 1 i 10) i ograniczenia kursowania innych. W 1996 roku, po blisko p\u00f3\u0142 wieku funkcjonowania, zlikwidowano wszystkie nocne linie tramwajowe, zast\u0119puj\u0105c je autobusami. Stan techniczny sieci by\u0142 z\u0142y. Prze\u0142omem w taborze sta\u0142 si\u0119 zakup w 1996 roku 33 u\u017cywanych, przegubowych tramwaj\u00f3w D\u00fcwag GT6 z D\u00fcsseldorfu, kt\u00f3re pozwoli\u0142y na wycofanie ostatnich, wys\u0142u\u017conych wagon\u00f3w typu N z lat 40.<\/p>\n Pocz\u0105tek XXI wieku to okres odwr\u00f3cenia negatywnych trend\u00f3w i dynamicznych inwestycji. W 2009 roku Miejskie Przedsi\u0119biorstwo Komunikacyjne zosta\u0142o przekszta\u0142cone w sp\u00f3\u0142k\u0119 Tramwaje Szczeci\u0144skie, kt\u00f3ra do dzi\u015b zarz\u0105dza sieci\u0105.<\/p>\n Nast\u0105pi\u0142a prawdziwa rewolucja taborowa. Miasto zakupi\u0142o u\u017cywane, ale nowocze\u015bniejsze tramwaje Tatra (KT4Dt i T6A2) z Berlina. Prawdziwym skokiem jako\u015bciowym by\u0142 jednak zakup w 2010 roku pierwszych fabrycznie nowych, w pe\u0142ni niskopod\u0142ogowych tramwaj\u00f3w Pesa Swing 120NaS. W kolejnych latach do\u0142\u0105czy\u0142y do nich kolejne Swingi oraz cz\u0119\u015bciowo niskopod\u0142ogowe tramwaje Moderus Beta. Strategia miasta zak\u0142ada d\u0105\u017cenie do posiadania w pe\u0142ni niskopod\u0142ogowej floty, czego wyrazem jest planowana na 2026 rok dostawa nowych tramwaj\u00f3w Moderus Gamma.<\/p>\n Najwa\u017cniejsz\u0105 inwestycj\u0105 ostatnich dekad by\u0142 powr\u00f3t tramwaju na Prawobrze\u017ce. W 2015 roku oddano do u\u017cytku pierwszy etap Szczeci\u0144skiego Szybkiego Tramwaju (SST), ko\u0144cz\u0105cy si\u0119 na p\u0119tli \u201eTurkusowa\u201d. Zrealizowano tak\u017ce liczne modernizacje torowisk w ca\u0142ym mie\u015bcie (m.in. na al. Wyzwolenia, pl. Szarych Szereg\u00f3w, al. Piast\u00f3w) oraz zbudowano nowe odcinki, jak ten do p\u0119tli przy Osiedlu Zawadzkiego w 2021 roku. W 2001 roku uruchomiono r\u00f3wnie\u017c sezonow\u0105 lini\u0119 turystyczn\u0105 \u201e0\u201d, obs\u0142ugiwan\u0105 taborem historycznym przez Szczeci\u0144skie Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Komunikacji Miejskiej.<\/p>\n Obecnie sie\u0107 tramwajowa w Szczecinie liczy 12 linii dziennych, \u0142\u0105czn\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 119 km, i jest obs\u0142ugiwana przez dwie zajezdnie: Gol\u0119cin i Pogodno. Mimo dynamicznego rozwoju, system stoi przed wyzwaniami, takimi jak braki kadrowe wp\u0142ywaj\u0105ce na cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 kursowania oraz konieczno\u015b\u0107 pozyskania znacz\u0105cych \u015brodk\u00f3w finansowych na dalsze inwestycje.<\/p>\n Plany na przysz\u0142o\u015b\u0107 s\u0105 ambitne. Do priorytet\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n Historia szczeci\u0144skich tramwaj\u00f3w to opowie\u015b\u0107 o ci\u0105g\u0142ym rozwoju, pokonywaniu kryzys\u00f3w i adaptacji do zmieniaj\u0105cych si\u0119 potrzeb miasta. Od konnych wagon\u00f3w po nowoczesne, niskopod\u0142ogowe pojazdy, tramwaj pozostaje niezmiennie kluczowym elementem to\u017csamo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci transportowej Szczecina.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" System tramwajowy w Szczecinie, z histori\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 1879 roku, stanowi kr\u0119gos\u0142up transportu publicznego miasta. Przez ponad 140 lat ewoluowa\u0142 od prostych, konnych zaprz\u0119g\u00f3w, przez burzliwy rozw\u00f3j ery elektryfikacji, zniszczenia wojenne i odbudow\u0119, a\u017c po wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, dynamicznie modernizowan\u0105 sie\u0107. Dzi\u015b, z dwunastoma liniami dziennymi i jedn\u0105 turystyczn\u0105, tramwaje nie tylko zaspokajaj\u0105 codzienne potrzeby komunikacyjne mieszka\u0144c\u00f3w, ale […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":471,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-795","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-szczecin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/795","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=795"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/795\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":799,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/795\/revisions\/799"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Era Elektryfikacji i Rozw\u00f3j w Okresie Niemieckim (1897-1945)<\/h2>\n
\n
Odbudowa i Rozw\u00f3j po II Wojnie \u015awiatowej (1945-1950)<\/h2>\n
Komunikacja Tramwajowa w Okresie PRL (lata 60. – 1989)<\/h2>\n
Transformacja po 1989 Roku i Wyzwania Lat 90.<\/h2>\n
Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 i Inwestycje XXI Wieku<\/h2>\n
Ewolucja Taboru<\/h3>\n
Rozw\u00f3j Infrastruktury<\/h3>\n
Stan Obecny, Wyzwania i Plany na Przysz\u0142o\u015b\u0107<\/h2>\n
\n