Historia lotnictwa w Szczecinie i na Pomorzu Zachodnim jest bogata i wielow\u0105tkowa, si\u0119ga pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku. Od pierwszych pokaz\u00f3w maszyn lataj\u0105cych, przez budow\u0119 jednego z najwi\u0119kszych w Niemczech lotnisk wodno-l\u0105dowych, po rozw\u00f3j nowoczesnego portu mi\u0119dzynarodowego \u2013 region ten by\u0142 \u015bwiadkiem kluczowych etap\u00f3w ewolucji awiacji. Zapraszamy w podr\u00f3\u017c przez dzieje szczeci\u0144skich lotnisk \u2013 od zapomnianych l\u0105dowisk po ambitne plany na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
Zanim na sta\u0142e pojawi\u0142y si\u0119 regularne po\u0142\u0105czenia lotnicze, Szczecin by\u0142 aren\u0105 pionierskich dzia\u0142a\u0144 lotniczych.<\/p>\n
Pierwsze lotnisko w Szczecinie powsta\u0142o ju\u017c w 1909 roku na Krzekowie, w s\u0105siedztwie koszar wojskowych. To w\u0142a\u015bnie tam demonstrowano jedne z pierwszych maszyn lataj\u0105cych. Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 odbywa\u0142y si\u0119 tu pokazy lotnicze, a w jej trakcie obiekt s\u0142u\u017cy\u0142 lotnictwu wojskowemu i szkoleniu pilot\u00f3w. Co ciekawe, w 1920 roku uruchomiono st\u0105d pierwsz\u0105 regularn\u0105 lini\u0119 lotnicz\u0105 do Berlina. Lotnisko na Krzekowie zamkni\u0119to w 1927 roku.<\/p>\n
Po I wojnie \u015bwiatowej powsta\u0142y tak\u017ce dwa tymczasowe l\u0105dowiska. W \u015awierczewie, na kr\u00f3tkim, 500-metrowym pasie, demontowano samoloty bojowe zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego. Z kolei w Gumie\u0144cach, przy dzisiejszej ulicy Cukrowej, na 15 miesi\u0119cy uruchomiono l\u0105dowisko zapasowe dla samolot\u00f3w pocztowych, przystosowane do l\u0105dowa\u0144 nocnych przy u\u017cyciu latarni sztormowych.<\/p>\n
Najwa\u017cniejszym obiektem lotniczym przedwojennego Szczecina by\u0142o bez w\u0105tpienia lotnisko w D\u0105biu (Altdamm), kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoje unikalne po\u0142o\u017cenie i infrastruktur\u0119 zyska\u0142o mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119.<\/p>\n
W 1923 roku powo\u0142ano sp\u00f3\u0142k\u0119 Stettiner Flughafen GmbH, kt\u00f3rej celem by\u0142a budowa nowoczesnego portu lotniczego na po\u0142udniowym brzegu jeziora D\u0105bie. Lokalizacja ta by\u0142a strategiczna, umo\u017cliwia\u0142a obs\u0142ug\u0119 wodnosamolot\u00f3w, kluczowych dla po\u0142\u0105cze\u0144 nad Ba\u0142tykiem, zw\u0142aszcza do Kr\u00f3lewca. Dla hydroplan\u00f3w wydr\u0105\u017cono specjalny basen portowy, a obok wzniesiono pot\u0119\u017cny hangar o powierzchni 1930 m\u00b2.<\/p>\n
Szybko dostrze\u017cono potencja\u0142 przyleg\u0142ych teren\u00f3w i postanowiono stworzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c lotnisko l\u0105dowe z trawiast\u0105 drog\u0105 startow\u0105. Oficjalne otwarcie \u201eDer Flughafen Stettin-Altdamm\u201d nast\u0105pi\u0142o 19 czerwca 1927 roku. Kompleks ten sta\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas najwi\u0119kszym lotniskiem wodno-l\u0105dowym w Niemczech.<\/p>\n
Lotnisko w D\u0105biu t\u0119tni\u0142o \u017cyciem. Do wybuchu II wojny \u015bwiatowej co roku organizowano tu wielkie festyny lotnicze. Dzia\u0142a\u0142y tu szko\u0142y lotnicze, w tym Deutsche Verkehrsfliegerschule der Lufthansa, w kt\u00f3rej szkoli\u0142a si\u0119 m.in. Hanna Reitsch, pierwsza kobieta pilot testowy. Obiekt go\u015bci\u0142 najwi\u0119ksze statki powietrzne tamtych czas\u00f3w \u2013 3 maja 1931 roku wyl\u0105dowa\u0142 tu s\u0142ynny sterowiec LZ 127 \u201eGraf Zeppelin\u201d, a bywa\u0142y tu tak\u017ce gigantyczne samoloty, jak Junkers G 38 czy Dornier Do X.<\/p>\n
Podczas II wojny \u015bwiatowej lotnisko zosta\u0142o w pe\u0142ni przej\u0119te przez Luftwaffe i s\u0142u\u017cy\u0142o jako szko\u0142a lotnicza. Po 1945 roku, gdy Szczecin znalaz\u0142 si\u0119 w granicach Polski, obiekt by\u0142 w z\u0142ym stanie. Mimo to ju\u017c w grudniu 1945 roku powsta\u0142 tam Aeroklub Szczeci\u0144ski, a 15 kwietnia 1946 roku Polskie Linie Lotnicze LOT uruchomi\u0142y regularne po\u0142\u0105czenie z Warszaw\u0105, obs\u0142ugiwane przez samoloty Li-2 i C-47 Dakota.<\/p>\n
Jednak przysz\u0142o\u015b\u0107 D\u0105bia jako lotniska komunikacyjnego by\u0142a ograniczona. Torfowe, podmok\u0142e pod\u0142o\u017ce nie nadawa\u0142o si\u0119 do budowy betonowych pas\u00f3w startowych, niezb\u0119dnych dla coraz wi\u0119kszych i ci\u0119\u017cszych samolot\u00f3w pasa\u017cerskich, takich jak An-24 czy I\u0142-18, kt\u00f3re wchodzi\u0142y do floty LOT-u w latach 60. Dodatkowym problemem sta\u0142o si\u0119 uszkodzenie systemu melioracyjnego podczas organizacji zlotu m\u0142odzie\u017cy w 1984 roku, co do dzi\u015b powoduje problemy z zalewaniem terenu.<\/p>\n
W okresie III Rzeszy na terenie Pomorza Zachodniego powsta\u0142a g\u0119sta sie\u0107 lotnisk i l\u0105dowisk wojskowych Luftwaffe. Opr\u00f3cz D\u0105bia, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ni\u0142o funkcje militarne, kluczowe znaczenie mia\u0142y inne obiekty.<\/p>\n
Chojna (K\u00f6nigsberg in der Neumark)<\/strong> \u2013 zbudowane w 1939 roku jako lotnisko operacyjne (Einsatzhafen). Stacjonowa\u0142a tu 1. Flota Powietrzna Luftwaffe. Po 1945 roku zosta\u0142o przej\u0119te przez Armi\u0119 Radzieck\u0105, kt\u00f3ra stacjonowa\u0142a tam a\u017c do 1992 roku, utrzymuj\u0105c w gotowo\u015bci m.in. samoloty nadd\u017awi\u0119kowe MiG-21.<\/p>\n<\/li>\n Kijewo (Rosengarten)<\/strong> \u2013 w 1937 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 nowoczesnego lotniska cywilno-wojskowego z pasem o d\u0142ugo\u015bci 2000 m. Prace przerwa\u0142 wybuch wojny, a niedoko\u0144czony pas startowy jest dzi\u015b cz\u0119\u015bci\u0105 ulicy Struga.<\/p>\n<\/li>\n Inne obiekty<\/strong> \u2013 sie\u0107 Luftwaffe obejmowa\u0142a liczne lotniska (Fliegerhorst), l\u0105dowiska (Landeplatz) i bazy wodnosamolot\u00f3w (Seefliegerhorst). W\u015br\u00f3d nich znajdowa\u0142y si\u0119 m.in. obiekty w Rogowie (Kamp), Ko\u0142obrzegu-Bagiczu (Kolberg), Dziwnowie (Dievenow) czy Kaliszu Pomorskim (Kallies-Ratheide).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Wobec ogranicze\u0144 lotniska w D\u0105biu podj\u0119to decyzj\u0119 o przeniesieniu ruchu cywilnego na nowo wybudowane lotnisko wojskowe w Goleniowie.<\/p>\n Port Lotniczy Szczecin\u2013Goleni\u00f3w powsta\u0142 w latach 1953\u20131956 jako standardowe lotnisko wojskowe, z drog\u0105 startow\u0105 o d\u0142ugo\u015bci 1800 metr\u00f3w. W 1957 roku przebazowano tu 2. Pu\u0142k Lotnictwa My\u015bliwskiego \u201eKrak\u00f3w\u201d.<\/p>\n Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w 1967 roku, kiedy to na terenie wojskowym wydzielono cz\u0119\u015b\u0107 cywiln\u0105, do kt\u00f3rej przeniesiono operacje PLL LOT z D\u0105bia. Od tego momentu rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 dynamiczny rozw\u00f3j portu:<\/p>\n 1976\u20131977 \u2013 droga startowa zosta\u0142a wyd\u0142u\u017cona do 2500 metr\u00f3w i zbudowano nowoczesny, jak na tamte czasy, dworzec lotniczy.<\/p>\n<\/li>\n 1995 \u2013 ustanowiono lotnicze przej\u015bcie graniczne, otwieraj\u0105c port na po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzynarodowe.<\/p>\n<\/li>\n 1998\u20131999 \u2013 przeprowadzono remont drogi startowej i zainstalowano nowoczesny system o\u015bwietlenia.<\/p>\n<\/li>\n 2001 \u2013 oddano do u\u017cytku nowy terminal pasa\u017cerski.<\/p>\n<\/li>\n 2005 \u2013 uko\u0144czono budow\u0119 nowej wie\u017cy kontroli lot\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n 2006 \u2013 otwarto rozbudowany terminal, zwi\u0119kszaj\u0105c przepustowo\u015b\u0107 do miliona pasa\u017cer\u00f3w rocznie; lotnisku nadano imi\u0119 NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n<\/li>\n 2013 \u2013 uruchomiono przystanek kolejowy, zapewniaj\u0105c bezpo\u015brednie po\u0142\u0105czenie z centrum Szczecina i Ko\u0142obrzegiem.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Obecnie Port Lotniczy Szczecin\u2013Goleni\u00f3w jest g\u0142\u00f3wnym lotniskiem mi\u0119dzynarodowym dla wojew\u00f3dztwa zachodniopomorskiego. W 2024 roku obs\u0142u\u017cy\u0142 479 119 pasa\u017cer\u00f3w, plasuj\u0105c si\u0119 na 9. miejscu w Polsce.<\/p>\n Region stoi u progu najwi\u0119kszej inwestycji w historii lotniska. W czerwcu 2024 roku og\u0142oszono plany budowy zupe\u0142nie nowego terminala. Inwestycja zak\u0142ada niemal ca\u0142kowite wyburzenie obecnego obiektu i wzniesienie nowoczesnej hali, kt\u00f3ra pozwoli na jednoczesn\u0105 obs\u0142ug\u0119 trzech du\u017cych samolot\u00f3w pasa\u017cerskich. G\u0142\u00f3wne cele projektu to:<\/p>\n zwi\u0119kszenie przepustowo\u015bci<\/strong> \u2013 nowy terminal ma obs\u0142ugiwa\u0107 do 1,7 miliona pasa\u017cer\u00f3w rocznie;<\/p>\n<\/li>\n nowoczesne technologie<\/strong> \u2013 planowany jest zakup dw\u00f3ch linii kontroli bezpiecze\u0144stwa w standardzie C3 (umo\u017cliwiaj\u0105cych skanowanie baga\u017cu bez wyjmowania elektroniki i p\u0142yn\u00f3w) oraz co najmniej dw\u00f3ch r\u0119kaw\u00f3w pasa\u017cerskich;<\/p>\n<\/li>\n harmonogram<\/strong> \u2013 budowa g\u0142\u00f3wnego terminala ma ruszy\u0107 na prze\u0142omie kwietnia i maja 2026 roku, a oddanie nowego obiektu do u\u017cytku planowane jest na 2027 rok. Koszt inwestycji szacowany jest na 195 milion\u00f3w z\u0142otych.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n R\u00f3wnolegle, do marca 2026 roku, maj\u0105 zako\u0144czy\u0107 si\u0119 prace nad instalacj\u0105 systemu nawigacyjnego ILS kategorii II. Umo\u017cliwi on l\u0105dowania w znacznie trudniejszych warunkach pogodowych, przy widzialno\u015bci poziomej do 300 metr\u00f3w, co znacz\u0105co zmniejszy liczb\u0119 odwo\u0142ywanych lub przekierowywanych lot\u00f3w.<\/p>\n Poza g\u0142\u00f3wnymi portami region posiada sie\u0107 mniejszych lotnisk o r\u00f3\u017cnym statusie i przeznaczeniu:<\/p>\n Lotnisko Szczecin-D\u0105bie (EPSD)<\/strong> \u2013 dzi\u015b pe\u0142ni funkcj\u0119 lotniska sportowego i jest siedzib\u0105 Aeroklubu Szczeci\u0144skiego; bazuj\u0105 tu r\u00f3wnie\u017c \u015bmig\u0142owce policyjne.<\/p>\n<\/li>\n Koszalin\u2013Zegrze Pomorskie (EPKZ)<\/strong> \u2013 by\u0142e lotnisko wojskowe, reaktywowane jako port cywilny do obs\u0142ugi ruchu sportowego i lotnictwa og\u00f3lnego.<\/p>\n<\/li>\n Bagicz (EPKG)<\/strong> \u2013 sezonowe lotnisko sportowe w pobli\u017cu Ko\u0142obrzegu, aktywne od kwietnia do pa\u017adziernika.<\/p>\n<\/li>\n Dar\u0142owo (EPDA)<\/strong> \u2013 aktywne lotnisko wojskowe, siedziba 44. Bazy Lotnictwa Morskiego.<\/p>\n<\/li>\n Dawne bazy wojskowe<\/strong> \u2013 w regionie znajduje si\u0119 wiele nieczynnych lotnisk, m.in. w Chojnie, Kluczewie (Stargard), Czaplinku-Broczynie czy Bornem Sulinowie. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich, jak obiekt w Kluczewie, jest wykorzystywana do innych cel\u00f3w, np. jako tor wy\u015bcig\u00f3w samochodowych.<\/p>\n<\/li>\n L\u0105dowiska prywatne<\/strong> \u2013 powstaj\u0105 tak\u017ce nowe obiekty, jak zarejestrowane w 2021 roku l\u0105dowisko Karlino-Lubiechowo (EPVK).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Historia lotnictwa w rejonie Szczecina to fascynuj\u0105ca opowie\u015b\u0107 o adaptacji, rozwoju technologicznym i strategicznym znaczeniu regionu. Od historycznego lotniska w D\u0105biu, pami\u0119taj\u0105cego czasy sterowc\u00f3w, po nowoczesny port w Goleniowie z ambitnymi planami ekspansji \u2013 Pomorze Zachodnie niezmiennie spogl\u0105da w niebo, gotowe na kolejne rozdzia\u0142y swojej lotniczej historii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Historia lotnictwa w Szczecinie i na Pomorzu Zachodnim jest bogata i wielow\u0105tkowa, si\u0119ga pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku. Od pierwszych pokaz\u00f3w maszyn lataj\u0105cych, przez budow\u0119 jednego z najwi\u0119kszych w Niemczech lotnisk wodno-l\u0105dowych, po rozw\u00f3j nowoczesnego portu mi\u0119dzynarodowego \u2013 region ten by\u0142 \u015bwiadkiem kluczowych etap\u00f3w ewolucji awiacji. Zapraszamy w podr\u00f3\u017c przez dzieje szczeci\u0144skich lotnisk \u2013 od zapomnianych l\u0105dowisk […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":814,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[10,116,11],"tags":[],"class_list":["post-813","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-miasto-i-ludzie","category-szczecin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=813"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/813\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":817,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/813\/revisions\/817"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/814"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Port Lotniczy Szczecin\u2013Goleni\u00f3w: wsp\u00f3\u0142czesna brama na \u015bwiat<\/h2>\n
Budowa i kolejne etapy modernizacji<\/h3>\n
\n
Stan obecny i ambitne plany na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/h3>\n
\n
Inne lotniska i l\u0105dowiska na Pomorzu Zachodnim<\/h2>\n
\n