{"id":866,"date":"2026-03-25T06:00:25","date_gmt":"2026-03-25T08:00:25","guid":{"rendered":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/?p=866"},"modified":"2026-03-26T03:38:22","modified_gmt":"2026-03-26T05:38:22","slug":"drawsko-pomorskie-dramburg-od-slowianskiego-grodu-do-polskiego-miasta-historia-do-1945-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/?p=866","title":{"rendered":"Drawsko Pomorskie (Dramburg): od s\u0142owia\u0144skiego grodu do polskiego miasta \u2013 historia do 1945 roku"},"content":{"rendered":"

Drawsko Pomorskie<\/strong>, miasto o bogatej i z\u0142o\u017conej historii, po\u0142o\u017cone jest w sercu Pojezierza Drawskiego, nad malownicz\u0105 rzek\u0105 Draw\u0105. Przez stulecia, znane pod niemieck\u0105 nazw\u0105 Dramburg, stanowi\u0142o wa\u017cny o\u015brodek administracyjny, gospodarczy i militarny, w kt\u00f3rym splata\u0142y si\u0119 wp\u0142ywy polskie, pomorskie i brandenburskie. Jego dzieje \u2014 od wczesno\u015bredniowiecznej osady po zniszczenia II wojny \u015bwiatowej \u2014 s\u0105 \u015bwiadectwem burzliwych los\u00f3w Pomorza Zachodniego.<\/p>\n

Wczesna historia i lokacja miasta<\/h2>\n

Najwcze\u015bniejsze \u015blady osadnictwa na ziemi drawskiej si\u0119gaj\u0105 VII wieku, kiedy to plemiona s\u0142owia\u0144skie za\u0142o\u017cy\u0142y osad\u0119 i gr\u00f3d obronny na p\u00f3\u0142noc od jeziora Lubie. W X\u2013XII wieku, w okresie kszta\u0142towania si\u0119 pa\u0144stwa polskiego, tereny te, zamieszkane przez plemiona s\u0142owia\u0144skie, znalaz\u0142y si\u0119 w granicach pa\u0144stwa Mieszka I i Boles\u0142awa Chrobrego. Po\u0142o\u017cenie przy wa\u017cnym szlaku handlowym z Wielkopolski nad Ba\u0142tyk sprzyja\u0142o rozwojowi grodu, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142 do kasztelanii ko\u0142obrzeskiej.<\/p>\n

Okres rozbicia dzielnicowego w Polsce przyni\u00f3s\u0142 os\u0142abienie w\u0142adzy centralnej, co wykorzystali s\u0105siedni w\u0142adcy. O region zacz\u0119li rywalizowa\u0107 ksi\u0105\u017c\u0119ta pomorscy, a nast\u0119pnie margrabiowie brandenburscy z dynastii aska\u0144skiej \u2014 Jan I i Otto III. Po \u015bmierci ksi\u0119cia wielkopolskiego Przemys\u0142a I Brandenburgia ostatecznie przej\u0119\u0142a kontrol\u0119 nad osad\u0105.<\/p>\n

Formalne narodziny miasta nast\u0105pi\u0142y 8 marca 1297 roku. Tego dnia margrabiowie Otto IV i Konrad I nadali nowemu o\u015brodkowi, nazwanemu \u201eDrawenborch\u201d, prawa miejskie na wzorze magdeburskim. Kluczow\u0105 rol\u0119 w procesie lokacji odegrali rycerze Arnold, Konrad i Johann von Goltz, a Arnold von Goltz zosta\u0142 pierwszym w\u00f3jtem miasta. Na pami\u0105tk\u0119 brandenburskich za\u0142o\u017cycieli w herbie Drawska umieszczono czerwonego or\u0142a.<\/p>\n

Okres \u015bredniowiecza i rozw\u00f3j<\/h2>\n

Rozw\u00f3j \u015bredniowiecznego Drawska przebiega\u0142 w dw\u00f3ch etapach. W latach 1297\u20131330 na prawym brzegu Drawy powsta\u0142o tzw. Stare Miasto. W kolejnej dekadzie, w latach 30. i 40. XIV wieku, na lewym brzegu rzeki za\u0142o\u017cono Nowe Miasto, kt\u00f3re otrzyma\u0142o osobny przywilej. Oba o\u015brodki miejskie zosta\u0142y otoczone wsp\u00f3lnym, licz\u0105cym 1720 metr\u00f3w murem obronnym z kamienia i ceg\u0142y, wzmocnionym basztami i trzema bramami.<\/p>\n

Po wyga\u015bni\u0119ciu dynastii aska\u0144skiej w 1320 roku akcja kolonizacyjna w Nowej Marchii, jak nazywano te tereny, uleg\u0142a spowolnieniu. Aby wesprze\u0107 rozw\u00f3j miasta, margrabia Ludwik I Brandenburski w latach 1338\u20131350 zwolni\u0142 Drawsko ze wszystkich ce\u0142, a nast\u0119pnie odda\u0142 je w lenno pot\u0119\u017cnemu rodowi von Wedell. Miasto by\u0142o r\u00f3wnie\u017c aren\u0105 wydarze\u0144 dyplomatycznych \u2014 13 lutego 1368 roku podpisano tu traktat pokojowy mi\u0119dzy elektorem brandenburskim Ottonem VII a kr\u00f3lem Polski Kazimierzem III Wielkim, na mocy kt\u00f3rego do Polski powr\u00f3ci\u0142 pobliski Wa\u0142cz.<\/p>\n

Pod panowaniem czeskim, krzy\u017cackim i Hohenzollern\u00f3w<\/h2>\n

Od 1373 roku Nowa Marchia, a wraz z ni\u0105 Drawsko, sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Korony Czeskiej pod panowaniem Luksemburg\u00f3w. W 1402 roku Zygmunt Luksemburski, potrzebuj\u0105c funduszy na swoje wojny, zastawi\u0142 ca\u0142y region zakonowi krzy\u017cackiemu, pomimo wcze\u015bniejszych um\u00f3w z Polsk\u0105 dotycz\u0105cych jego wykupu. Rz\u0105dy krzy\u017cackie, trwaj\u0105ce do 1454 roku, okaza\u0142y si\u0119 niekorzystne dla rozwoju miasta. Zakon koncentrowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na zabezpieczeniu szlaku komunikacyjnego do Malborka, zwanego \u201eVia Marchionis\u201d, zaniedbuj\u0105c lokaln\u0105 gospodark\u0119. Dodatkowo w 1433 roku region zosta\u0142 spustoszony przez wojska husyckie.<\/p>\n

W 1454 roku, w obliczu wojny z Polsk\u0105, Krzy\u017cacy sprzedali Now\u0105 Marchi\u0119 elektorowi brandenburskiemu Fryderykowi II z dynastii Hohenzollern\u00f3w, aby zdoby\u0107 \u015brodki na prowadzenie konfliktu. Od tego momentu, z kr\u00f3tkimi przerwami, miasto pozostawa\u0142o pod w\u0142adz\u0105 Hohenzollern\u00f3w. W latach 1535\u20131571 Drawsko wchodzi\u0142o w sk\u0142ad odr\u0119bnego ksi\u0119stwa pod rz\u0105dami margrabiego Jana z Kostrzyna, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142 na tych terenach luteranizm i sekularyzowa\u0142 dobra ko\u015bcielne. W 1540 roku miasto przesz\u0142o pod administracj\u0119 zakonu joannit\u00f3w, kt\u00f3rzy zarz\u0105dzali nim a\u017c do 1808 roku.<\/p>\n

XVII wiek przyni\u00f3s\u0142 miastu seri\u0119 katastrof. W 1620 roku wielki po\u017car strawi\u0142 niemal ca\u0142\u0105 zabudow\u0119, pozostawiaj\u0105c jedynie pi\u0119\u0107 dom\u00f3w. Pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej wybuch\u0142a epidemia d\u017cumy, kt\u00f3ra zdziesi\u0105tkowa\u0142a mieszka\u0144c\u00f3w. W czasie wojny trzydziestoletniej miasto by\u0142o pl\u0105drowane przez przechodz\u0105ce wojska \u2014 w tym przez lisowczyk\u00f3w w 1626 roku i oddzia\u0142y szwedzkie w 1638 roku. Mimo tych kl\u0119sk Dramburg zdo\u0142a\u0142 si\u0119 stosunkowo szybko odbudowa\u0107 dzi\u0119ki silnym fundamentom gospodarczym.<\/p>\n

Okres panowania pruskiego \/ niemieckiego (Dramburg)<\/h2>\n

W 1701 roku Dramburg sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 nowo proklamowanego Kr\u00f3lestwa Prus. Wiek XVIII przyni\u00f3s\u0142 kolejne wyzwania: epidemie, s\u0142abe zbiory oraz obci\u0105\u017cenia zwi\u0105zane z wojn\u0105 siedmioletni\u0105. W tym okresie miasto go\u015bci\u0142o znamienite osobisto\u015bci, w tym cara Piotra Wielkiego w 1712 roku oraz kr\u00f3la Prus Fryderyka II w latach 1763 i 1776.<\/p>\n

Po wojnach napoleo\u0144skich, w ramach wielkiej reformy administracyjnej Prus, w 1818 roku Dramburg zosta\u0142 stolic\u0105 powiatu (Landkreis Dramburg) w rejencji koszali\u0144skiej (Regierungsbezirk K\u00f6slin), wchodz\u0105cej w sk\u0142ad prowincji Pomorze. XIX wiek to okres dynamicznego rozwoju. Zbudowano sie\u0107 dr\u00f3g \u0142\u0105cz\u0105cych miasto z okolicznymi o\u015brodkami, a prze\u0142omem okaza\u0142o si\u0119 doprowadzenie linii kolejowej. W 1877 roku do Dramburga dotar\u0142a Pomorska Kolej Centralna (Pommersche Zentralbahn), a w 1896 roku miasto w\u0142\u0105czono do sieci kolei w\u0105skotorowej (Saatziger Kleinbahnnetz). Po zjednoczeniu Niemiec w 1871 roku Dramburg sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Cesarstwa Niemieckiego.<\/p>\n

Wa\u017cne zabytki i obiekty historyczne<\/h2>\n

Wieloletnia historia miasta pozostawi\u0142a po sobie cenne zabytki, kt\u00f3re \u015bwiadcz\u0105 o jego dawnej \u015bwietno\u015bci:<\/p>\n

    \n
  • Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Zmartwychwstania Pa\u0144skiego<\/strong> \u2014 p\u00f3\u017anogotycka, trzynawowa hala z prze\u0142omu XIV i XV wieku.<\/li>\n
  • \u015aredniowieczne mury obronne<\/strong> \u2014 do dzi\u015b przetrwa\u0142y jedynie niewielkie fragmenty.<\/li>\n
  • Magazyn solny<\/strong> \u2014 budynek o konstrukcji szachulcowej z oko\u0142o 1700 roku, obecnie muzeum.<\/li>\n
  • Budynek starostwa<\/strong> \u2014 reprezentacyjny gmach z ko\u0144ca XIX wieku.<\/li>\n
  • Spichlerz w Jankowie<\/strong> \u2014 unikatowy obiekt zaprojektowany przez Waltera Gropiusa.<\/li>\n<\/ul>\n

    Rozw\u00f3j gospodarczy<\/h2>\n

    Gospodarka Dramburga przez wieki opiera\u0142a si\u0119 na handlu i rzemio\u015ble. Kluczowe znaczenie mia\u0142o prawo sk\u0142adu, kt\u00f3re zmusza\u0142o kupc\u00f3w sp\u0142awiaj\u0105cych towary rzek\u0105 Draw\u0105 \u2014 w tym cenn\u0105 s\u00f3l z Ko\u0142obrzegu \u2014 do wystawiania ich na sprzeda\u017c na miejscowym rynku. Rozwija\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c cechy rzemie\u015blnicze, zw\u0142aszcza sukiennik\u00f3w i szewc\u00f3w.<\/p>\n

    Prawdziwy boom gospodarczy nast\u0105pi\u0142 w drugiej po\u0142owie XIX wieku wraz z pojawieniem si\u0119 kolei. Region sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c terenem eksperyment\u00f3w rolniczych prowadzonych przez szczeci\u0144sk\u0105 firm\u0119 Pommersche Saatzucht Gesellschaft.<\/p>\n

    \u017bycie kulturalne i spo\u0142eczne<\/h2>\n

    Wraz z reformacj\u0105 w 1537 roku w mie\u015bcie wprowadzono luteranizm, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 dominuj\u0105cym wyznaniem na kolejne stulecia. Od pocz\u0105tku XVIII wieku w Dramburgu zacz\u0119\u0142a osiedla\u0107 si\u0119 spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska, kt\u00f3ra stworzy\u0142a w\u0142asn\u0105 gmin\u0119 z synagog\u0105, szko\u0142\u0105 i cmentarzem.<\/p>\n

    Okres I wojny \u015bwiatowej i mi\u0119dzywojnia<\/h2>\n

    Po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej Dramburg pozosta\u0142 w granicach Niemiec. W okresie mi\u0119dzywojennym do miasta nap\u0142yn\u0119\u0142o wielu niemieckich osadnik\u00f3w z teren\u00f3w przy\u0142\u0105czonych do Polski. W 1938 roku, w wyniku reformy administracyjnej, powiat drawski zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do rejencji pilskiej (Regierungsbezirk Schneidem\u00fchl).<\/p>\n

    II wojna \u015bwiatowa i wydarzenia do 1945 roku<\/h2>\n

    Wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej Dramburg sta\u0142 si\u0119 wa\u017cnym punktem strategicznym. W mie\u015bcie funkcjonowa\u0142a m.in. szko\u0142a SS dla motocyklist\u00f3w i mechanik\u00f3w, a region by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 systemu umocnie\u0144 Wa\u0142u Pomorskiego.<\/p>\n

    Losy miasta pod koniec II wojny \u015bwiatowej<\/h2>\n

    2 marca 1945 roku Dramburg zosta\u0142 og\u0142oszony twierdz\u0105. W nocy z 4 na 5 marca do miasta dotar\u0142y oddzia\u0142y polskiej 4. Dywizji Piechoty im. Jana Kili\u0144skiego oraz jednostki Armii Czerwonej.<\/p>\n

    Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 zaci\u0119ta bitwa o Drawsko. Walki toczy\u0142y si\u0119 o ka\u017cd\u0105 ulic\u0119 i dom. Rankiem 5 marca oddzia\u0142y niemieckie rozpocz\u0119\u0142y odwr\u00f3t, a miasto zosta\u0142o zdobyte. W wyniku walk zniszczeniu uleg\u0142o oko\u0142o 50% zabudowy.<\/p>\n

    Po wojnie miasto znalaz\u0142o si\u0119 w granicach Polski. Niemiecka ludno\u015b\u0107 zosta\u0142a wysiedlona, a w 1948 roku wprowadzono oficjaln\u0105 nazw\u0119 Drawsko Pomorskie<\/strong>, rozpoczynaj\u0105c nowy etap w jego historii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Drawsko Pomorskie, miasto o bogatej i z\u0142o\u017conej historii, po\u0142o\u017cone jest w sercu Pojezierza Drawskiego, nad malownicz\u0105 rzek\u0105 Draw\u0105. Przez stulecia, znane pod niemieck\u0105 nazw\u0105 Dramburg, stanowi\u0142o wa\u017cny o\u015brodek administracyjny, gospodarczy i militarny, w kt\u00f3rym splata\u0142y si\u0119 wp\u0142ywy polskie, pomorskie i brandenburskie. Jego dzieje \u2014 od wczesno\u015bredniowiecznej osady po zniszczenia II wojny \u015bwiatowej \u2014 s\u0105 \u015bwiadectwem […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":869,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[136],"tags":[],"class_list":["post-866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pomorze-zachodnie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=866"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":871,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/866\/revisions\/871"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/869"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}