Pomorze Zachodnie, kraina o burzliwej historii, naznaczona panowaniem ksi\u0105\u017c\u0105t z dynastii Gryfit\u00f3w, wp\u0142ywami du\u0144skimi, szwedzkimi i pruskimi, kryje w swoich krajobrazach niezwyk\u0142e dziedzictwo architektoniczne. Ocala\u0142e zamki i pa\u0142ace s\u0105 niczym kamienne kroniki, opowiadaj\u0105ce o pot\u0119dze dawnych rod\u00f3w, strategicznym znaczeniu regionu i zmieniaj\u0105cych si\u0119 nurtach w sztuce. Zapraszamy na podr\u00f3\u017c \u015bladami najciekawszych rezydencji, kt\u00f3re przetrwa\u0142y pr\u00f3b\u0119 czasu, staj\u0105c si\u0119 dzi\u015b wa\u017cnymi o\u015brodkami kultury, turystyki i nauki.<\/p>\n
Wznosz\u0105cy si\u0119 na Wzg\u00f3rzu Zamkowym nad Odr\u0105, Zamek Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich w Szczecinie przez ponad pi\u0119\u0107 wiek\u00f3w by\u0142 siedzib\u0105 rodu Gryfit\u00f3w, w\u0142adc\u00f3w Ksi\u0119stwa Pomorskiego. Jego historia jest r\u00f3wnie z\u0142o\u017cona i dramatyczna jak dzieje ca\u0142ego regionu.<\/p>\n
Pocz\u0105tki osadnictwa w tym miejscu si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w przed 1124 rokiem, kiedy istnia\u0142 tu s\u0142owia\u0144ski gr\u00f3d. Budow\u0119 murowanej warowni, tzw. \u201ekamiennego domu\u201d, rozpocz\u0105\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Barnim III w 1346 roku. W kolejnych dekadach zamek rozbudowywano w stylu p\u00f3\u017anogotyckim. Kluczowa transformacja nast\u0105pi\u0142a po po\u017carze w 1530 roku oraz w latach 1573-1582 za panowania Jana Fryderyka. Obiekt przebudowano na wspania\u0142\u0105, pi\u0119cioskrzyd\u0142ow\u0105 renesansow\u0105 rezydencj\u0119 z dwoma dziedzi\u0144cami, wzorowan\u0105 na najlepszych europejskich przyk\u0142adach. W XVII wieku dobudowano skrzyd\u0142o muzealne \u2013 jedno z pierwszych tego typu w tej cz\u0119\u015bci Europy.<\/p>\n
Po wymarciu dynastii Gryfit\u00f3w w 1637 roku zamek sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 szwedzkich gubernator\u00f3w, a od 1720 roku \u2013 pruskiego garnizonu. Okres pruski przyni\u00f3s\u0142 liczne przebudowy, kt\u00f3re zatar\u0142y renesansowy charakter budowli. Najwi\u0119ksze zniszczenia przynios\u0142y jednak alianckie naloty bombowe w 1944 roku.<\/p>\n
Odbudowa zamku, prowadzona w latach 1958-1980 pod kierunkiem Stanis\u0142awa Latoura, by\u0142a jednym z najwi\u0119kszych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 konserwatorskich w powojennej Polsce. Postanowiono przywr\u00f3ci\u0107 mu XVI-wieczny, renesansowy wygl\u0105d, opieraj\u0105c si\u0119 m.in. na rycinie Matth\u00e4usa Meriana z XVII wieku. W ostatnich latach przeprowadzono kolejne renowacje, m.in. odtwarzaj\u0105c renesansowe polichromie w Sali Bogus\u0142awa X.<\/p>\n
Dzi\u015b Zamek Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich jest t\u0119tni\u0105cym \u017cyciem centrum kultury. Mie\u015bci si\u0119 tu Opera na Zamku, Teatr Krypta, kino \u201eZamek\u201d, sale wystawowe i koncertowe. W jego murach odbywaj\u0105 si\u0119 liczne festiwale, wystawy i spotkania naukowe. Tury\u015bci mog\u0105 zwiedza\u0107 dziedzi\u0144ce, a tak\u017ce odkryt\u0105 po wojnie krypt\u0119 z sarkofagami ksi\u0105\u017c\u0105t pomorskich. Zamek jest nie tylko atrakcj\u0105 turystyczn\u0105, ale przede wszystkim symbolem to\u017csamo\u015bci historycznej Szczecina i ca\u0142ego Pomorza Zachodniego.<\/p>\n
Po\u0142o\u017cony na sztucznej wyspie mi\u0119dzy rzek\u0105 Wieprz\u0105 a Kana\u0142em M\u0142y\u0144skim, Zamek Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich w Dar\u0142owie jest jedyn\u0105 w Polsce nadmorsk\u0105 rezydencj\u0105 kr\u00f3lewsk\u0105 w stylu gotyckim i najlepiej zachowanym zamkiem ksi\u0105\u017c\u0119cym na Pomorzu.<\/p>\n
Budow\u0119 warowni rozpocz\u0105\u0142 w 1352 roku ksi\u0105\u017c\u0119 Bogus\u0142aw V i jego \u017cona El\u017cbieta, c\u00f3rka Kazimierza Wielkiego. Zamek, wzniesiony na planie zbli\u017conym do kwadratu, od pocz\u0105tku pe\u0142ni\u0142 funkcje obronne i reprezentacyjne. Jego najs\u0142ynniejszym mieszka\u0144cem by\u0142 Eryk I Pomorski, kr\u00f3l Danii, Szwecji i Norwegii, kt\u00f3ry po utracie skandynawskich tron\u00f3w powr\u00f3ci\u0142 do Dar\u0142owa i w latach 1449-1459 rozbudowa\u0142 zamek, modernizuj\u0105c jego systemy obronne. W kolejnych stuleciach rezydencja by\u0142a dalej powi\u0119kszana przez ksi\u0105\u017c\u0105t Bogus\u0142awa X i Barnima XI, stopniowo trac\u0105c sw\u00f3j surowy, obronny charakter na rzecz funkcji mieszkalnych.<\/p>\n
Po wyga\u015bni\u0119ciu rodu Gryfit\u00f3w zamek podupad\u0142, pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 magazynu, szpitala i wi\u0119zienia. Przetrwa\u0142 bez zniszcze\u0144 II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, a ju\u017c w 1930 roku, dzi\u0119ki staraniom du\u0144skiej rodziny kr\u00f3lewskiej, przekszta\u0142cono go w muzeum.<\/p>\n
Gruntowna renowacja przeprowadzona w latach 1971-1988 przywr\u00f3ci\u0142a zamkowi wygl\u0105d z pocz\u0105tku XVII wieku. Dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 w nim Muzeum w Dar\u0142owie, kt\u00f3re prezentuje bogate zbiory zwi\u0105zane z histori\u0105 Pomorza, dynasti\u0105 Gryfit\u00f3w oraz tematyk\u0105 morsk\u0105. Do najciekawszych eksponat\u00f3w nale\u017c\u0105 meble barokowe, sztuka sakralna, zbiory orientalne oraz galeria portret\u00f3w ksi\u0105\u017c\u0119cych. Zwiedzaj\u0105cy mog\u0105 wej\u015b\u0107 na wysok\u0105 na 24 metry wie\u017c\u0119, z kt\u00f3rej roztacza si\u0119 widok na miasto, a tak\u017ce zobaczy\u0107 kaplic\u0119 zamkow\u0105 i dawne sale reprezentacyjne. Zamek, z uwagi na historyczny charakter, posiada bariery architektoniczne, jednak jego dziedziniec i parter s\u0105 dost\u0119pne dla wi\u0119kszo\u015bci turyst\u00f3w.<\/p>\n
Nie wszystkie \u015bredniowieczne warownie przetrwa\u0142y do naszych czas\u00f3w w pe\u0142nej krasie. Historia zamku w Golczewie to opowie\u015b\u0107 o pot\u0119dze, upadku i sile pojedynczego elementu, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 symbolem ca\u0142ego za\u0142o\u017cenia.<\/p>\n
Zamek, po\u0142o\u017cony strategicznie na przesmyku mi\u0119dzy dwoma jeziorami, powsta\u0142 pod koniec XIII wieku jako niewielka warownia rycerska. W 1304 roku kupili go biskupi kamie\u0144scy, przekszta\u0142caj\u0105c w swoj\u0105 rezydencj\u0119. W XV wieku zamek sta\u0142 si\u0119 przedmiotem g\u0142o\u015bnego sporu, gdy ksi\u0105\u017c\u0119 Bogus\u0142aw VIII naby\u0142 go od wierzycieli biskupstwa, co doprowadzi\u0142o do konfliktu z papiestwem i rzucenia na ksi\u0119cia kl\u0105twy. Po \u015bmierci ostatniego z Gryfit\u00f3w w XVII wieku zamek zosta\u0142 opuszczony i popad\u0142 w ruin\u0119. W 1812 roku rozebrano wi\u0119kszo\u015b\u0107 mur\u00f3w, pozostawiaj\u0105c jedynie pot\u0119\u017cn\u0105 wie\u017c\u0119.<\/p>\n
Ocala\u0142a wie\u017ca, wzniesiona na planie kwadratu z kamieni eratycznych i przechodz\u0105ca wy\u017cej w ceglany cylinder, ma dzi\u015b 24 metry wysoko\u015bci. W jej podziemiach znajdowa\u0142 si\u0119 loch wi\u0119zienny, a wej\u015bcie umieszczono wysoko nad poziomem dziedzi\u0144ca, co czyni\u0142o j\u0105 doskona\u0142ym punktem ostatecznej obrony. Wie\u017ca, znana jako Fangelturm<\/em> (Wie\u017ca \u0141up\u00f3w), obros\u0142a legendami o rycerzach-rabusiach, kt\u00f3rzy mieli w niej przetrzymywa\u0107 kupc\u00f3w dla okupu.<\/p>\n Wie\u017ca zosta\u0142a odrestaurowana i dzi\u015b, po uiszczeniu op\u0142aty, s\u0142u\u017cy jako punkt widokowy. Cho\u0107 z reszty zamku pozosta\u0142y jedynie fragmenty fundament\u00f3w i mur\u00f3w obwodowych, teren zosta\u0142 uporz\u0105dkowany i jest dost\u0119pny dla zwiedzaj\u0105cych. Wie\u017ca w Golczewie jest \u015bwiadectwem losu wielu mniejszych warowni, a jej surowa bry\u0142a, dominuj\u0105ca nad okolic\u0105, wci\u0105\u017c pobudza wyobra\u017ani\u0119 i przypomina o burzliwej przesz\u0142o\u015bci regionu.<\/p>\n Historia Ko\u0142bacza jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z pot\u0119\u017cnym opactwem Cysters\u00f3w, kt\u00f3rzy przybyli tu z Danii w 1173 roku. Cho\u0107 dzi\u015b w centrum kompleksu stoi klasycystyczny pa\u0142ac, jego prawdziwe znaczenie tkwi w otaczaj\u0105cych go \u015bredniowiecznych reliktach.<\/p>\n Zanim pojawili si\u0119 tu mnisi, w Ko\u0142baczu istnia\u0142 gr\u00f3d ksi\u0105\u017c\u0119cy, uwa\u017cany za jedn\u0105 z pierwotnych siedzib Gryfit\u00f3w. Cystersi przez wieki budowali swoj\u0105 pot\u0119g\u0119, a ich opactwo sta\u0142o si\u0119 wa\u017cnym o\u015brodkiem politycznym i gospodarczym. Po reformacji w 1535 roku dobra klasztorne przesz\u0142y na w\u0142asno\u015b\u0107 ksi\u0105\u017c\u0105t. Pa\u0142ac, kt\u00f3ry mo\u017cemy dzi\u015b ogl\u0105da\u0107, zosta\u0142 wzniesiony w drugiej po\u0142owie XVIII wieku, ju\u017c po okresie \u015bwietno\u015bci opactwa. Jest to dwukondygnacyjna, klasycystyczna budowla na planie prostok\u0105ta, z dachem mansardowym.<\/p>\n Jednak to, co czyni Ko\u0142bacz miejscem wyj\u0105tkowym, to zachowane elementy dawnego klasztoru: monumentalny roma\u0144sko-gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 (1210-1347), Dom Konwers\u00f3w, Dom Opata oraz pot\u0119\u017cna gotycka stodo\u0142a z XIV wieku.<\/p>\n Obecnie w pa\u0142acu mie\u015bci si\u0119 plac\u00f3wka badawcza Instytutu Zootechniki. Ca\u0142y kompleks jest jednak dost\u0119pny dla turyst\u00f3w i stanowi jeden z najwa\u017cniejszych punkt\u00f3w na Europejskim Szlaku Cysterskim. Ko\u0142bacz to fascynuj\u0105cy przyk\u0142ad miejsca, gdzie historia sakralna przeplata si\u0119 ze \u015bwieck\u0105, a p\u00f3\u017aniejsza rezydencja szlachecka powsta\u0142a na fundamentach pot\u0119gi monastycznej. To \u015bwiadectwo ci\u0105g\u0142o\u015bci historycznej i transformacji kulturowej Pomorza Zachodniego.<\/p>\n Przedstawione obiekty to zaledwie u\u0142amek bogactwa, jakie kryje Pomorze Zachodnie. Wiele innych pa\u0142ac\u00f3w i dwor\u00f3w, niegdy\u015b centr\u00f3w wielkich maj\u0105tk\u00f3w ziemskich, odzyska\u0142o dawny blask, staj\u0105c si\u0119 luksusowymi hotelami, jak Zamek Rycerski w Kr\u0105gu czy Bursztynowy Pa\u0142ac w Strzek\u0119cinie. Inne wci\u0105\u017c czekaj\u0105 na swoich wybawc\u00f3w. Ka\u017cda z tych budowli jest \u201emostem \u0142\u0105cz\u0105cym przesz\u0142o\u015b\u0107 z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105\u201d, cennym \u015bwiadectwem dziedzictwa ludzi, kt\u00f3rzy przez wieki kszta\u0142towali t\u0119 ziemi\u0119. Odkrywanie ich historii to pasjonuj\u0105ca lekcja o to\u017csamo\u015bci regionu, kt\u00f3r\u0105 warto kontynuowa\u0107 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pomorze Zachodnie, kraina o burzliwej historii, naznaczona panowaniem ksi\u0105\u017c\u0105t z dynastii Gryfit\u00f3w, wp\u0142ywami du\u0144skimi, szwedzkimi i pruskimi, kryje w swoich krajobrazach niezwyk\u0142e dziedzictwo architektoniczne. Ocala\u0142e zamki i pa\u0142ace s\u0105 niczym kamienne kroniki, opowiadaj\u0105ce o pot\u0119dze dawnych rod\u00f3w, strategicznym znaczeniu regionu i zmieniaj\u0105cych si\u0119 nurtach w sztuce. Zapraszamy na podr\u00f3\u017c \u015bladami najciekawszych rezydencji, kt\u00f3re przetrwa\u0142y pr\u00f3b\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":896,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[136],"tags":[],"class_list":["post-895","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pomorze-zachodnie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=895"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/895\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":901,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/895\/revisions\/901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Stan Obecny i Znaczenie<\/h3>\n
Zesp\u00f3\u0142 Pa\u0142acowy w Ko\u0142baczu: Dziedzictwo Cysters\u00f3w<\/h2>\n
Historia i Architektura<\/h3>\n
Obecne Wykorzystanie i Znaczenie Kulturowe<\/h3>\n