Czaplinek, malowniczo po\u0142o\u017cony na Pojezierzu Drawskim, to miasto o niezwykle bogatej i burzliwej historii. Jego dzieje, nierozerwalnie zwi\u0105zane z zakonem templariuszy, walkami o wp\u0142ywy na pograniczu wielkopolsko-pomorskim i zmieniaj\u0105cymi si\u0119 przynale\u017cno\u015bciami pa\u0144stwowymi, stanowi\u0105 fascynuj\u0105cy materia\u0142 na historyczn\u0105 opowie\u015b\u0107. Zapraszamy w podr\u00f3\u017c w czasie, \u015bladami rycerzy zakonnych, ksi\u0105\u017c\u0105t, rzemie\u015blnik\u00f3w i \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy kszta\u0142towali to\u017csamo\u015b\u0107 miasta a\u017c do prze\u0142omowego roku 1945.<\/p>\n
Historia osadnictwa na ziemi czaplineckiej si\u0119ga ponad 2500 lat wstecz, o czym \u015bwiadcz\u0105 odkrycia archeologiczne na wyspie Bielawa na jeziorze Drawsko oraz w Starym Drawsku. We wczesnym \u015bredniowieczu tereny te zamieszkiwa\u0142y plemiona s\u0142owia\u0144skie, a w XII wieku zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do pa\u0144stwa polskiego przez Boles\u0142awa Krzywoustego.<\/p>\n
Kluczowy dla powstania miasta okaza\u0142 si\u0119 rok 1286. To w\u0142a\u015bnie wtedy ksi\u0105\u017c\u0119 wielkopolski i przysz\u0142y kr\u00f3l Polski, Przemys\u0142 II, sprowadzi\u0142 na te tereny zakon templariuszy. Rycerze w bia\u0142ych p\u0142aszczach z czerwonym krzy\u017cem mieli strzec niespokojnej granicy przed najazdami ksi\u0105\u017c\u0105t pomorskich. W zamian za s\u0142u\u017cb\u0119 otrzymali rozleg\u0142e ziemie wok\u00f3\u0142 jeziora Drawsko. Wkr\u00f3tce, w pobli\u017cu istniej\u0105cej ju\u017c s\u0142owia\u0144skiej osady rybackiej o nazwie Czaplinek, templariusze za\u0142o\u017cyli warown\u0105 osad\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazwali Tempelburg<\/strong> \u2013 \u201egr\u00f3d templariuszy\u201d. W 1291 roku osada otrzyma\u0142a prawa miejskie, co da\u0142o pocz\u0105tek dzisiejszemu miastu.<\/p>\n Nazwa Tempelburg, a p\u00f3\u017aniej jej spolszczona forma Tempelbork, przetrwa\u0142a wieki i do dzi\u015b przypomina o zakonnych za\u0142o\u017cycielach. Dok\u0142adna lokalizacja zamku templariuszy wci\u0105\u017c jest przedmiotem dyskusji historyk\u00f3w. Jedna z hipotez wskazuje na wzg\u00f3rze, gdzie dzi\u015b wznosi si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy, inna \u2013 na po\u0142udniowo-wschodni brzeg jeziora Drawsko.<\/p>\n Po kasacie zakonu templariuszy w 1312 roku ich dobra, w tym Tempelburg, przesz\u0142y w r\u0119ce margrabi\u00f3w brandenburskich, a nast\u0119pnie biskup\u00f3w kamie\u0144skich. Ostatecznie, w 1345 roku, maj\u0105tek przej\u0119li joannici. Ich panowanie nie by\u0142o jednak spokojne. W 1368 roku kr\u00f3l Kazimierz Wielki, d\u0105\u017c\u0105c do zabezpieczenia p\u00f3\u0142nocnej granicy, wykupi\u0142 od joannit\u00f3w zamek Drahim (Stare Drawsko) wraz z przyleg\u0142ymi ziemiami, w tym z Czaplinkiem. Miasto powr\u00f3ci\u0142o pod panowanie polskie, staj\u0105c si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 starostwa drahimskiego.<\/p>\n Pograniczny charakter tych ziem sprawia\u0142, \u017ce by\u0142y one nieustannym teatrem walk. Starostwo drahimskie przez 250 lat stanowi\u0142o wa\u017cny bastion obronny Rzeczypospolitej, odpieraj\u0105c ataki Brandenburczyk\u00f3w, Krzy\u017cak\u00f3w i ksi\u0105\u017c\u0105t pomorskich. Legenda g\u0142osi, \u017ce w 1422 roku, gdy Krzy\u017cacy podst\u0119pem zaj\u0119li zamek Drahim, polskim wojskom w jego odzyskaniu pom\u00f3g\u0142 miejscowy rybak, Pawe\u0142 Wasznik, spuszczaj\u0105c im z okna ryback\u0105 sie\u0107. Jego posta\u0107 upami\u0119tnia dzi\u015b pomnik na czaplineckim rynku.<\/p>\n Wiek XVII przyni\u00f3s\u0142 kres polskiego panowania. Na mocy traktatu bydgoskiego z 1657 roku, starostwo drahimskie, jako zastaw za d\u0142ugi wojenne, zosta\u0142o oddane Brandenburgii-Prusom. Mimo pr\u00f3b dyplomatycznych, Polska ostatecznie utraci\u0142a te ziemie w 1668 roku. Dla Czaplinka rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 d\u0142ugi okres przynale\u017cno\u015bci do pa\u0144stwa pruskiego, a nast\u0119pnie niemieckiego.<\/p>\n Mimo zmiany przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej, miasto rozwija\u0142o si\u0119 gospodarczo. W XVII i XVIII wieku sta\u0142o si\u0119 znacz\u0105cym o\u015brodkiem sukiennictwa. Dzia\u0142a\u0142y tu liczne warsztaty, m\u0142yny, tartaki i cegielnia. Rozw\u00f3j ten by\u0142 jednak hamowany przez pot\u0119\u017cne po\u017cary, kt\u00f3re kilkukrotnie niemal doszcz\u0119tnie trawi\u0142y drewnian\u0105 zabudow\u0119 miasta (m.in. w 1725 i 1765 roku). Za ka\u017cdym razem Czaplinek by\u0142 jednak odbudowywany, zachowuj\u0105c sw\u00f3j \u015bredniowieczny uk\u0142ad urbanistyczny.<\/p>\n W XIX wieku nast\u0105pi\u0142 dalszy rozw\u00f3j gospodarczy. Powsta\u0142y niewielkie zak\u0142ady przemys\u0142owe, takie jak fabryka zapa\u0142ek czy browar. Przede wszystkim jednak miasto zyska\u0142o na znaczeniu dzi\u0119ki budowie nowych dr\u00f3g i, co najwa\u017cniejsze, linii kolejowej. W 1878 roku do Tempelburga dotar\u0142 pierwszy poci\u0105g na trasie z Runowa Pomorskiego do Szczecinka, co otworzy\u0142o miasto na \u015bwiat i u\u0142atwi\u0142o transport towar\u00f3w.<\/p>\n Mimo licznych po\u017car\u00f3w i wojennej zawieruchy, w Czaplinku zachowa\u0142o si\u0119 kilka cennych zabytk\u00f3w, \u015bwiadcz\u0105cych o jego bogatej przesz\u0142o\u015bci:<\/p>\n Okres I wojny \u015bwiatowej nie odcisn\u0105\u0142 na mie\u015bcie bezpo\u015bredniego pi\u0119tna w postaci dzia\u0142a\u0144 wojennych. Jednak, jak w ca\u0142ych Niemczech, jej skutki by\u0142y odczuwalne w postaci trudno\u015bci gospodarczych i mobilizacji m\u0119\u017cczyzn na front.<\/p>\n Znacznie bardziej dramatyczny okaza\u0142 si\u0119 okres mi\u0119dzywojenny i czas II wojny \u015bwiatowej. W latach 30. XX wieku, w ramach militaryzacji III Rzeszy, w pobli\u017cu Czaplinka rozpocz\u0119to budow\u0119 pot\u0119\u017cnych umocnie\u0144 Wa\u0142u Pomorskiego (Pommernstellung). W samym mie\u015bcie i jego okolicach w czasie wojny funkcjonowa\u0142y obozy pracy, w kt\u00f3rych przetrzymywano m.in. je\u0144c\u00f3w radzieckich i polskich robotnik\u00f3w przymusowych.<\/p>\n Zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 front w 1945 roku przyni\u00f3s\u0142 miastu niepok\u00f3j i ewakuacj\u0119 niemieckiej ludno\u015bci cywilnej. Tempelburg, jako wa\u017cny punkt niemieckiej linii obrony, zosta\u0142 silnie ufortyfikowany. 3 marca 1945 roku dosz\u0142o do bitwy o miasto. Po zaci\u0119tych walkach, \u017co\u0142nierze 7. Pu\u0142ku Piechoty z 3. Dywizji Piechoty 1. Armii Wojska Polskiego zdobyli miasto. By\u0142 to symboliczny moment \u2013 po niemal 300 latach polscy \u017co\u0142nierze ponownie wkroczyli do Czaplinka. Szcz\u0119\u015bliwie, miasto unikn\u0119\u0142o wi\u0119kszych zniszcze\u0144 podczas walk.<\/p>\n Zgodnie z postanowieniami konferencji poczdamskiej, Czaplinek, wraz z ca\u0142ymi Ziemiami Odzyskanymi, zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do Polski. Dotychczasowi niemieccy mieszka\u0144cy zostali wysiedleni, a na ich miejsce zacz\u0119li przybywa\u0107 polscy osadnicy \u2013 repatrianci z Kres\u00f3w Wschodnich, przymusowi robotnicy powracaj\u0105cy z Niemiec oraz mieszka\u0144cy z centralnej Polski. Dla Czaplinka, tak jak dla ca\u0142ego regionu, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie nowy rozdzia\u0142 historii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czaplinek, malowniczo po\u0142o\u017cony na Pojezierzu Drawskim, to miasto o niezwykle bogatej i burzliwej historii. Jego dzieje, nierozerwalnie zwi\u0105zane z zakonem templariuszy, walkami o wp\u0142ywy na pograniczu wielkopolsko-pomorskim i zmieniaj\u0105cymi si\u0119 przynale\u017cno\u015bciami pa\u0144stwowymi, stanowi\u0105 fascynuj\u0105cy materia\u0142 na historyczn\u0105 opowie\u015b\u0107. Zapraszamy w podr\u00f3\u017c w czasie, \u015bladami rycerzy zakonnych, ksi\u0105\u017c\u0105t, rzemie\u015blnik\u00f3w i \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy kszta\u0142towali to\u017csamo\u015b\u0107 miasta a\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":909,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[155],"tags":[],"class_list":["post-907","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czaplinek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=907"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":911,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/907\/revisions\/911"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}W wirze \u015bredniowiecznych konflikt\u00f3w<\/h2>\n
Pod panowaniem pruskim i niemieckim<\/h2>\n
Zabytki i dziedzictwo architektoniczne<\/h2>\n
\n
\u017bycie w cieniu wojen \u015bwiatowych<\/h2>\n
Rok 1945: Koniec i nowy pocz\u0105tek<\/h2>\n