Po\u0142o\u017cony w sercu Pomorza Zachodniego, na strategicznym szlaku \u0142\u0105cz\u0105cym Szczecin z Gda\u0144skiem, Sian\u00f3w to miasto o bogatej i z\u0142o\u017conej historii, kt\u00f3ra si\u0119ga g\u0142\u0119boko w czasy \u015bredniowiecza. Niegdy\u015b warowny gr\u00f3d pot\u0119\u017cnego rodu \u015awi\u0119c\u00f3w, dzi\u015b jest dynamicznie rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 gmin\u0105, kt\u00f3ra z powodzeniem \u0142\u0105czy poszanowanie dla dziedzictwa z nowoczesn\u0105 wizj\u0105 przysz\u0142o\u015bci. Zapraszamy w podr\u00f3\u017c przez wieki, by odkry\u0107 Sian\u00f3w dawniej i dzi\u015b \u2013 od dawnych bitew i przemys\u0142owej rewolucji po wsp\u00f3\u0142czesne inwestycje i kwitn\u0105ce \u017cycie kulturalne.<\/p>\n
Historia Sianowa, w dawnych dokumentach zapisywanego jako Zanow, Scanowe, Sanowe czy Czanow, jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z jego strategicznym po\u0142o\u017ceniem. Nazwa miasta najprawdopodobniej wywodzi si\u0119 od s\u0142owia\u0144skiego s\u0142owa „siano”, co \u015bwiadczy o rolniczych korzeniach osadnictwa na tych ziemiach.<\/p>\n
Pierwsza wzmianka o Sianowie jako „villa Sanow” pochodzi z dokumentu z 1311 roku. Jednak kluczowym momentem w jego historii by\u0142 rok 1330, kiedy to kasztelan s\u0142awie\u0144ski Jan \u015awi\u0119ca wystawi\u0142 dokument z zamku w Sianowie (\u201ein castro nostro Sannowe\u201d). To dow\u00f3d na istnienie w tym miejscu ufortyfikowanej warowni.<\/p>\n
Oficjalne narodziny miasta nast\u0105pi\u0142y 11 lutego 1343 roku<\/strong>, kiedy to Piotr \u015awi\u0119ca z Polanowa, bratanek Jana, nada\u0142 Sianowowi lubeckie prawa miejskie. Akt ten uczyni\u0142 z Sianowa jeden z o\u015brodk\u00f3w „pa\u0144stewka \u015awi\u0119c\u00f3w”. Miasto otrzyma\u0142o ziemi\u0119, w tym \u0142\u0105ki zniszczonej p\u00f3\u017aniej wsi Nigendorp, a tak\u017ce prawo do korzystania z lokalnych rzek, jezior i las\u00f3w. Prawa te by\u0142y wielokrotnie potwierdzane przez kolejnych w\u0142adc\u00f3w \u2013 ksi\u0105\u017c\u0105t pomorskich i biskup\u00f3w kamie\u0144skich.<\/p>\n Najstarsza piecz\u0119\u0107 miejska z po\u0142owy XIV wieku przedstawia rybogryfa (herb rodu \u015awi\u0119c\u00f3w) na szachownicy, symbolizuj\u0105cego w\u0142adz\u0119 rodu, oraz faluj\u0105c\u0105 wod\u0119 u do\u0142u, oznaczaj\u0105c\u0105 rzek\u0119 Polnic\u0119. Po\u0142o\u017cenie na wa\u017cnym \u015bredniowiecznym szlaku handlowym sprzyja\u0142o wczesnemu rozwojowi miasta.<\/p>\n W drugiej po\u0142owie XIV wieku Sian\u00f3w wraz z Ziemi\u0105 Polanowsk\u0105 przeszed\u0142 w posiadanie biskup\u00f3w kamie\u0144skich. W kolejnych dekadach jego przynale\u017cno\u015b\u0107 cz\u0119sto si\u0119 zmienia\u0142a \u2013 miasto wraca\u0142o pod w\u0142adz\u0119 ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105 (w 1372 roku nale\u017ca\u0142o do Bogus\u0142awa VI i Barnima V), by ponownie sta\u0107 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 biskupstwa. Oko\u0142o 1400 roku Sian\u00f3w ostatecznie podporz\u0105dkowano ksi\u0105\u017c\u0119cej siedzibie w Dar\u0142owie.<\/p>\n Ciekawym wydarzeniem z tego okresu jest historia z 1480 roku, kiedy to ksi\u0105\u017c\u0119 Bogus\u0142aw X, rezyduj\u0105cy na sianowskim zamku, zosta\u0142 napadni\u0119ty i uprowadzony przez kupc\u00f3w z Koszalina. By\u0142 to odwet za ci\u0105g\u0142e ataki dworzan ksi\u0119cia na kupieckie karawany. Sp\u00f3r zako\u0144czy\u0142 si\u0119 ugod\u0105, na mocy kt\u00f3rej koszalinianie musieli ukorzy\u0107 si\u0119 przed w\u0142adc\u0105. Kilka lat p\u00f3\u017aniej, w 1483 roku, Bogus\u0142aw X sprzeda\u0142 miasto swojemu kanclerzowi, Jurgenowi Kleistowi, jednak jego syn zwr\u00f3ci\u0142 je ksi\u0119ciu w 1509 roku.<\/p>\n Fortuna miasta zacz\u0119\u0142a si\u0119 odwraca\u0107 wraz z nadej\u015bciem nowo\u017cytnych konflikt\u00f3w. Wojna trzydziestoletnia (1618\u20131648) doprowadzi\u0142a do skrajnego zubo\u017cenia Sianowa i zniszczenia wsi Nigendorp. Po \u015bmierci ostatniego ksi\u0119cia z dynastii Gryfit\u00f3w, Bogus\u0142awa XIV, i przy\u0142\u0105czeniu Pomorza do Brandenburgii, autonomia miasta zosta\u0142a ograniczona. Sian\u00f3w straci\u0142 nawet prawo g\u0142osu na sejmikach krajowych, cho\u0107 po apelacjach w\u0142adz miejskich uda\u0142o si\u0119 je odzyska\u0107.<\/p>\n Pocz\u0105tek XVIII wieku to obraz powolnego upadku. W mie\u015bcie znajdowa\u0142y si\u0119 102 domy, ko\u015bci\u00f3\u0142 i szko\u0142a, a liczba ludno\u015bci waha\u0142a si\u0119 od 450 do 721. Gospodarka opiera\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na rolnictwie, hodowli owiec i trzech dorocznych jarmarkach ze zwierz\u0119tami. Wojna siedmioletnia, zarazy i przemarsze wojsk napoleo\u0144skich pog\u0142\u0119bi\u0142y kryzys. Mimo to, miasto zdo\u0142a\u0142o w 1780 roku zbudowa\u0107 m\u0142yn miejski, tartak i olejarni\u0119.<\/p>\n Gospodarcze o\u017cywienie nadesz\u0142o wraz z reformami rolnymi i rozwojem kapitalizmu w XIX wieku. Kluczowe znaczenie mia\u0142a budowa drogi \u0142\u0105cz\u0105cej Gda\u0144sk ze Szczecinem, kt\u00f3rej odcinek przez Sian\u00f3w zacz\u0119to wznosi\u0107 w 1828 roku. W jej budowie brali udzia\u0142 polscy powsta\u0144cy.<\/p>\n Prawdziwym prze\u0142omem okaza\u0142 si\u0119 rok 1848 (lub 1853 wg innych \u017ar\u00f3de\u0142), kiedy kupiec August Kolbe otworzy\u0142 na terenie zrujnowanego zamku pierwsz\u0105 fabryk\u0119 zapa\u0142ek<\/strong>. Zak\u0142ad szybko zyska\u0142 renom\u0119 wykraczaj\u0105c\u0105 poza granice Pomorza, a jego produkty eksportowano nawet do Chin i Japonii. Do 1861 roku fabryka zatrudnia\u0142a 80 os\u00f3b. W 1871 roku bracia Pohl otworzyli drugi zak\u0142ad zapa\u0142czany, a w 1899 roku powsta\u0142a fabryka myd\u0142a.<\/p>\n Sian\u00f3w na prze\u0142omie XIX i XX wieku sta\u0142 si\u0119 pr\u0119\u017cnym o\u015brodkiem przemys\u0142owym z trzema fabrykami zapa\u0142ek, dwoma betoniarniami, dwoma tartakami i cegielni\u0105. Wszystkie ulice zosta\u0142y wybrukowane, po\u0142o\u017cono chodniki, a centrum skanalizowano. W 1879 roku wzniesiono nowy ratusz z wie\u017c\u0105 i zegarem. Populacja miasta stale ros\u0142a, osi\u0105gaj\u0105c w 1939 roku ponad 3000 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n Okres mi\u0119dzywojenny przyni\u00f3s\u0142 dalszy rozw\u00f3j, ale tak\u017ce trudno\u015bci zwi\u0105zane z Wielkim Kryzysem (1929\u20131933), kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do zamkni\u0119cia cz\u0119\u015bci zak\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n II wojna \u015bwiatowa to najmroczniejszy rozdzia\u0142 w historii Sianowa (w\u00f3wczas Zanow). Niemcy zorganizowali w mie\u015bcie podob\u00f3z jenieckiego Stalagu II-B, w kt\u00f3rym w ci\u0119\u017ckich warunkach przetrzymywano robotnik\u00f3w przymusowych z Polski, Rosji, Francji i Holandii. W styczniu i lutym 1945 roku do miasta nap\u0142yn\u0119li uchod\u017acy z Prus Wschodnich. W\u0142adze niemieckie nakaza\u0142y demonta\u017c maszyn z fabryk i przymusow\u0105 ewakuacj\u0119 ludno\u015bci.<\/p>\n 3 marca 1945 roku<\/strong> do Sianowa wkroczy\u0142y oddzia\u0142y Armii Czerwonej. W wyniku walk zniszczeniu uleg\u0142o oko\u0142o 15% zabudowy. Wkr\u00f3tce po wyzwoleniu ustanowiono radzieck\u0105 komendantur\u0119 wojskow\u0105. Ju\u017c w po\u0142owie marca Polacy mieszkaj\u0105cy w mie\u015bcie wybrali pierwszego polskiego burmistrza, kt\u00f3rym zosta\u0142 August Turzy\u0144ski, wyzwolony robotnik przymusowy.<\/p>\n Po wojnie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ca\u0142kowita wymiana ludno\u015bci. Niemieccy mieszka\u0144cy zostali wysiedleni, a na ich miejsce w kwietniu i maju 1945 roku zacz\u0119li przybywa\u0107 pierwsi polscy osadnicy z Pomorza i Kujaw, a w sierpniu transporty repatriant\u00f3w z Wile\u0144szczyzny. Jesieni\u0105 1946 roku cywilna administracja przej\u0119\u0142a od wojska fabryk\u0119 zapa\u0142ek, rozpoczynaj\u0105c jej odbudow\u0119. Jej uroczyste ponowne otwarcie sta\u0142o si\u0119 symbolem odradzaj\u0105cego si\u0119 polskiego Sianowa.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesny Sian\u00f3w to gmina miejsko-wiejska, kt\u00f3ra z dum\u0105 spogl\u0105da w przysz\u0142o\u015b\u0107, nie zapominaj\u0105c o swojej bogatej przesz\u0142o\u015bci. Licz\u0105ca ponad 14 000 mieszka\u0144c\u00f3w (stan na koniec 2024 roku) gmina jest dzi\u015b miejscem, gdzie nowoczesna gospodarka spotyka si\u0119 z dba\u0142o\u015bci\u0105 o jako\u015b\u0107 \u017cycia i \u015brodowisko naturalne.<\/p>\n Gospodarka Sianowa opiera si\u0119 na mikroprzedsi\u0119biorczo\u015bci. Dominuj\u0105 firmy z sektora budowlanego, handlu, produkcji przemys\u0142owej i transportu. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119, zw\u0142aszcza w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci gminy, wci\u0105\u017c odgrywa rolnictwo, gdzie uprawia si\u0119 zbo\u017ca, rzepak, a tak\u017ce prowadzi specjalistyczne plantacje, np. bor\u00f3wki ameryka\u0144skiej.<\/p>\n Najwi\u0119kszym atutem inwestycyjnym gminy jest jej strategiczne po\u0142o\u017cenie. Sianowski Obszar Gospodarczy<\/strong>, zlokalizowany tu\u017c przy w\u0119\u017ale „Sian\u00f3w Wsch\u00f3d” na drodze ekspresowej S6 (Szczecin-Gda\u0144sk), oferuje ponad 70 hektar\u00f3w uzbrojonych teren\u00f3w dla przemys\u0142u, logistyki i us\u0142ug. Gmina aktywnie wspiera inwestor\u00f3w poprzez korzystne stawki podatkowe, pomoc w procesach administracyjnych oraz wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w zakresie rekrutacji pracownik\u00f3w.<\/p>\n Wed\u0142ug danych z 2024 roku, samo miasto Sian\u00f3w liczy ponad 6 600 mieszka\u0144c\u00f3w, a jego populacja nieznacznie wzros\u0142a od 2002 roku. Co ciekawe, zar\u00f3wno miasto, jak i ca\u0142a gmina notuj\u0105 dodatni bilans migracji wewn\u0119trznych, co oznacza, \u017ce wi\u0119cej os\u00f3b decyduje si\u0119 tu zamieszka\u0107, ni\u017c st\u0105d wyjecha\u0107. \u015aredni wiek mieszka\u0144ca jest nieznacznie ni\u017cszy od \u015bredniej wojew\u00f3dzkiej i krajowej, co \u015bwiadczy o atrakcyjno\u015bci gminy dla ludzi w wieku produkcyjnym.<\/p>\n Sian\u00f3w stawia na nowoczesn\u0105 edukacj\u0119. Gmina realizuje ambitny projekt „Edukacja przysz\u0142o\u015bci w Gminie Sian\u00f3w”, wsp\u00f3\u0142finansowany ze \u015brodk\u00f3w europejskich. Inicjatywa ta obejmuje trzy szko\u0142y podstawowe i ma na celu podniesienie jako\u015bci kszta\u0142cenia poprzez:<\/p>\n Celem projektu jest przygotowanie m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w do wyzwa\u0144 przysz\u0142o\u015bci i rozbudzenie w nich pasji do nauki, zw\u0142aszcza w dziedzinach STEM (nauka, technologia, in\u017cynieria, matematyka).<\/p>\n \u017bycie kulturalne Sianowa koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 Placu pod Lipami<\/strong>, gdzie znajduje si\u0119 tzw. „Tr\u00f3jk\u0105t Kultury i Wiedzy”. Nale\u017c\u0105 do niego nowoczesne Sianowskie Centrum Wiedzy<\/strong> (\u0142\u0105cz\u0105ce bibliotek\u0119 publiczn\u0105 i dom kultury), Kino Zorza<\/strong> oraz Centrum Nauki<\/strong>.<\/p>\n Gmina promuje filozofi\u0119 „slow life” i jest organizatorem wielu wydarze\u0144, kt\u00f3re integruj\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 i przyci\u0105gaj\u0105 go\u015bci. Do najwa\u017cniejszych nale\u017c\u0105:<\/p>\n W centrum miasta znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pomnik Dziewczynki z Zapa\u0142kami, nawi\u0105zuj\u0105cy do przemys\u0142owej historii Sianowa.<\/p>\n Ziemia Sianowska to idealne miejsce dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w aktywnego wypoczynku i natury. Gmina oferuje szeroki wachlarz atrakcji:<\/p>\n Sian\u00f3w to miasto, kt\u00f3re z powodzeniem przesz\u0142o transformacj\u0119 od warownego grodu, przez przemys\u0142owy o\u015brodek, po nowoczesn\u0105 i otwart\u0105 na przysz\u0142o\u015b\u0107 gmin\u0119. Jego historia pe\u0142na jest wzlot\u00f3w i upadk\u00f3w, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y siln\u0105 i pr\u0119\u017cn\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. Dzi\u015b, czerpi\u0105c si\u0142\u0119 ze swojego dziedzictwa, Sian\u00f3w odwa\u017cnie inwestuje w rozw\u00f3j, staj\u0105c si\u0119 atrakcyjnym miejscem do \u017cycia, pracy i wypoczynku na mapie Pomorza.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Po\u0142o\u017cony w sercu Pomorza Zachodniego, na strategicznym szlaku \u0142\u0105cz\u0105cym Szczecin z Gda\u0144skiem, Sian\u00f3w to miasto o bogatej i z\u0142o\u017conej historii, kt\u00f3ra si\u0119ga g\u0142\u0119boko w czasy \u015bredniowiecza. Niegdy\u015b warowny gr\u00f3d pot\u0119\u017cnego rodu \u015awi\u0119c\u00f3w, dzi\u015b jest dynamicznie rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 gmin\u0105, kt\u00f3ra z powodzeniem \u0142\u0105czy poszanowanie dla dziedzictwa z nowoczesn\u0105 wizj\u0105 przysz\u0142o\u015bci. Zapraszamy w podr\u00f3\u017c przez wieki, by […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":948,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-947","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sianow"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=947"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":951,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/947\/revisions\/951"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Pod panowaniem ksi\u0105\u017c\u0105t i biskup\u00f3w<\/h3>\n
Czasy pr\u00f3b i odbudowy<\/h3>\n
Wiek pary i zapa\u0142ek: rewolucja przemys\u0142owa<\/h3>\n
Burzliwy wiek XX<\/h3>\n
Sian\u00f3w dzisiaj: dynamiczna gmina z wizj\u0105<\/h2>\n
Gospodarka i inwestycje<\/h3>\n
Spo\u0142eczno\u015b\u0107 i demografia<\/h3>\n
Edukacja dla przysz\u0142o\u015bci<\/h3>\n
\n
Kultura i czas wolny w rytmie „slow”<\/h3>\n
\n
Turystyka i rekreacja<\/h3>\n
\n