{"id":993,"date":"2026-04-27T11:00:00","date_gmt":"2026-04-27T13:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/?p=993"},"modified":"2026-04-27T13:56:19","modified_gmt":"2026-04-27T15:56:19","slug":"gdzie-spal-andersen-zaginiony-swiat-szczecinskich-hoteli-do-1945-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/?p=993","title":{"rendered":"Gdzie spa\u0142 Andersen? Zaginiony \u015bwiat szczeci\u0144skich hoteli do 1945 roku"},"content":{"rendered":"\r\n<p>Kiedy ostatni go\u015b\u0107 opuszcza\u0142 hotelowy pok\u00f3j, a \u015bwiat\u0142o gas\u0142o za drzwiami, ma\u0142o kto przypuszcza\u0142, \u017ce dla wielu z tych miejsc b\u0119dzie to po\u017cegnanie na zawsze. Przedwojenny Szczecin, niemiecki Stettin, by\u0142 miastem t\u0119tni\u0105cym \u017cyciem, wa\u017cnym portem i centrum handlowym. Jego ulice zdobi\u0142y okaza\u0142e kamienice, a w\u015br\u00f3d nich l\u015bni\u0142y szyldy hoteli \u2013 od luksusowych przybytk\u00f3w Belle \u00c9poque po skromniejsze gospody w cieniu dworca. By\u0142y one niemymi \u015bwiadkami prosperity miasta, jego dramat\u00f3w i ostatecznej apokalipsy w 1945 roku. Zapraszamy w podr\u00f3\u017c do \u015bwiata, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 ju\u017c tylko na starych fotografiach i w po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ych kartach historii.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zarys bran\u017cy hotelarskiej w Stettinie<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Rozkwit szczeci\u0144skiego hotelarstwa nierozerwalnie \u0142\u0105czy si\u0119 z dynamicznym rozwojem miasta w XIX wieku. Po zniesieniu statusu twierdzy w 1873 roku Stettin prze\u017cywa\u0142 prawdziwy boom budowlany i gospodarczy. Rozbudowa portu, rozw\u00f3j przemys\u0142u stoczniowego i po\u0142\u0105czenie z sieci\u0105 kolejow\u0105 przyci\u0105ga\u0142y kupc\u00f3w, in\u017cynier\u00f3w, urz\u0119dnik\u00f3w i turyst\u00f3w. W odpowiedzi na rosn\u0105ce zapotrzebowanie, miasto zacz\u0119\u0142o pokrywa\u0107 si\u0119 siatk\u0105 obiekt\u00f3w noclegowych.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Najbardziej luksusowe i reprezentacyjne hotele powstawa\u0142y w sercu miasta. Ich g\u0142\u00f3wnymi klientami byli zamo\u017cni przedsi\u0119biorcy i podr\u00f3\u017cni ceni\u0105cy komfort. Druga, g\u0119stsza koncentracja hoteli, pensjonat\u00f3w i zajazd\u00f3w (Gasthof) znajdowa\u0142a si\u0119, co typowe dla tamtych czas\u00f3w, w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie dworca g\u0142\u00f3wnego (Stettin Hauptbahnhof). Oferowa\u0142y one prostszy standard, ale doskona\u0142\u0105 lokalizacj\u0119 dla przybywaj\u0105cych poci\u0105giem.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Per\u0142y w koronie Stettina: najs\u0142ynniejsze hotele<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Kilka adres\u00f3w na sta\u0142e wpisa\u0142o si\u0119 w krajobraz i histori\u0119 przedwojennego Szczecina. By\u0142y to instytucje, kt\u00f3re nie tylko oferowa\u0142y nocleg, ale stanowi\u0142y wa\u017cne punkty na towarzyskiej mapie miasta.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Hotel Preussenhof (Dw\u00f3r Pruski)<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Uznawany za jeden z najelegantszych i najstarszych, Hotel Preussenhof przy dawnej K\u00f6nigstra\u00dfe 10 (dzi\u015b Starom\u0142y\u0144ska) by\u0142 prawdziw\u0105 legend\u0105. Jego korzenie si\u0119ga\u0142y ko\u0144ca XVIII wieku. W okresie swojej \u015bwietno\u015bci oferowa\u0142 180 \u0142\u00f3\u017cek, co czyni\u0142o go jednym z najwi\u0119kszych w mie\u015bcie. To w\u0142a\u015bnie w jego progach w 1844 roku zatrzyma\u0142 si\u0119 s\u0142ynny du\u0144ski bajkopisarz, Hans Christian Andersen. Budynek, dwukrotnie bombardowany podczas II wojny \u015bwiatowej, zosta\u0142 odbudowany, lecz pozbawiono go ostatniej kondygnacji. Po wojnie jego hotelowe funkcje bezpowrotnie min\u0119\u0142y \u2013 dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 w nim Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Hotel Metropole<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Je\u015bli Preussenhof by\u0142 symbolem tradycji, to wybudowany na prze\u0142omie wiek\u00f3w (1900-1901) Hotel Metropole reprezentowa\u0142 nowoczesny luksus. Ta czteropi\u0119trowa pot\u0119\u017cna budowla u zbiegu dzisiejszych ulic \u015bw. Ducha i Podwale oferowa\u0142a ponad 100 pokoi. Jej najwi\u0119kszym atutem i symbolem statusu by\u0142 kryty basen \u2013 rzadko\u015b\u0107 i szczyt komfortu w tamtych czasach. Niestety, ten pomnik zamo\u017cno\u015bci nie przetrwa\u0142 wojennej po\u017cogi. Dzi\u015b w jego miejscu znajduje si\u0119 pusty plac, niemy \u015bwiadek utraconej \u015bwietno\u015bci.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Terrassen Hotel<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Wzniesiony w 1905 roku w pobli\u017cu powstaj\u0105cych w\u0142a\u015bnie Hakenterrasse (Wa\u0142y Chrobrego), by\u0142 klejnotem secesji. Zaprojektowany przez Friedricha Liebergesella, jednego z czo\u0142owych architekt\u00f3w tego nurtu w Szczecinie, zachwyca\u0142 finezj\u0105 detali. Sam hotel zajmowa\u0142 parter, oferuj\u0105c oko\u0142o 20 pokoi, ale za to wyposa\u017conych we wszelkie nowinki techniczne: w\u0142asne \u0142azienki, centralne ogrzewanie i elektryczne o\u015bwietlenie. Wy\u017csze pi\u0119tra zajmowa\u0142y biura i przedstawicielstwa firm spedycyjnych. Budynek podzieli\u0142 los wielu innych i zosta\u0142 zniszczony podczas wojny.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Hotel Bellevue<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Po\u0142o\u017cony przy dzisiejszej Alei 3 Maja 1, Hotel Bellevue mia\u0142 ciekaw\u0105 histori\u0119. Powsta\u0142 w wyniku przebudowy budynku mieszkalnego i dysponowa\u0142 90 pokojami. Jeszcze przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej jego funkcje zmieniono na biurowe. Los sprawi\u0142 jednak, \u017ce to w\u0142a\u015bnie on odegra\u0142 symboliczn\u0105 rol\u0119 w nowej, polskiej historii miasta. 11 sierpnia 1945 roku w jego murach otwarto pierwszy polski hotel w Szczecinie \u2013 &#8222;Continental&#8221;, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 przez nast\u0119pne 40 lat, staj\u0105c si\u0119 mostem mi\u0119dzy dwiema epokami.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>W\u015br\u00f3d innych znanych hoteli warto wymieni\u0107 urokliwy <strong>Hotel Timm<\/strong> przy dawnym Bollwerk 9 (okolice Nabrze\u017ca Wieleckiego), zlokalizowany blisko zamku, a tak\u017ce <strong>Hotel Gutke<\/strong>, kt\u00f3rego istnienie potwierdzaj\u0105 przedwojenne fotografie pierzei mi\u0119dzy ulicami Dworcow\u0105 a Ryback\u0105.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rozwiewamy mity: Hotel Quistorp i Hotel Stadt Stettin<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>W historycznych poszukiwaniach cz\u0119sto natrafia si\u0119 na mylne tropy. Dwa z nich dotycz\u0105 szczeci\u0144skich hoteli.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>* **Hotel Quistorp:** Nazwisko Quistorp jest jednym z najwa\u017cniejszych w dziejach Szczecina. Johannes i Martin Quistorp byli wizjonerskimi przedsi\u0119biorcami i filantropami, kt\u00f3rym miasto zawdzi\u0119cza ca\u0142e dzielnice (m.in. \u0141\u0119kno i Pogodno), parki (Park Kasprowicza) czy s\u0142ynn\u0105 Wie\u017c\u0119 Quistorpa. Mimo ich ogromnego wp\u0142ywu na miasto, **\u017caden hotel nigdy nie nosi\u0142 ich imienia**. To mit, cho\u0107 zrozumia\u0142y, bior\u0105c pod uwag\u0119 wszechobecno\u015b\u0107 tej rodziny w Stettinie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>* **Hotel Stadt Stettin:** Ta nazwa, oznaczaj\u0105ca po prostu &#8222;Hotel Miasto Szczecin&#8221;, r\u00f3wnie\u017c nie odnosi\u0142a si\u0119 do \u017cadnego konkretnego, wielkiego obiektu. By\u0142a to prawdopodobnie og\u00f3lna, opisowa nazwa u\u017cywana przez mniejszy zajazd lub potoczne okre\u015blenie, a nie oficjalna marka rozpoznawalna w ca\u0142ym mie\u015bcie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Za drzwiami hotelu: us\u0142ugi, personel i \u017cycie miasta<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00d3wczesne hotele wy\u017cszej klasy oferowa\u0142y standard, kt\u00f3ry mia\u0142 zaimponowa\u0107 go\u015bciom. Centralne ogrzewanie, bie\u017c\u0105ca woda, o\u015bwietlenie elektryczne i telefony stawa\u0142y si\u0119 norm\u0105. Wystr\u00f3j wn\u0119trz, od secesyjnych ornament\u00f3w po ci\u0119\u017ckie, neobarokowe meble, podkre\u015bla\u0142 presti\u017c miejsca. Personel hotelowy \u2013 od dyrektora, przez portier\u00f3w w liberiach, po pokoj\u00f3wki w wykrochmalonych fartuchach \u2013 tworzy\u0142 hierarchiczn\u0105 struktur\u0119, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142o zapewnienie go\u015bciom dyskretnej i sprawnej obs\u0142ugi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Hotele nie by\u0142y jedynie sypialniami dla przyjezdnych. Ich restauracje, kawiarnie, sale balowe i palarnie cygar stanowi\u0142y wa\u017cne centrum \u017cycia towarzyskiego miejskiej elity. To tutaj dobijano interes\u00f3w, aran\u017cowano spotkania i \u015bwi\u0119towano najwa\u017cniejsze okazje.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czas pr\u00f3by: wojny i ostateczny kres<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>I wojna \u015bwiatowa<\/strong> przynios\u0142a bran\u017cy hotelarskiej pierwsze powa\u017cne trudno\u015bci \u2013 spadek liczby podr\u00f3\u017cnych, reglamentacj\u0119 i pob\u00f3r personelu do wojska. Okres mi\u0119dzywojenny by\u0142 czasem powolnej odbudowy i powrotu do normalno\u015bci, cho\u0107 \u015bwiatowy kryzys gospodarczy z pewno\u015bci\u0105 odcisn\u0105\u0142 swoje pi\u0119tno na frekwencji.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Prawdziwy koniec nadszed\u0142 wraz z <strong>II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105<\/strong>. Hotele, podobnie jak inne du\u017ce budynki, by\u0142y cz\u0119sto przejmowane na potrzeby wojska, sztab\u00f3w czy lazaret\u00f3w. Narastaj\u0105ce naloty alianckie, szczeg\u00f3lnie te dywanowe w 1943 i 1944 roku, zamienia\u0142y centrum miasta w morze ruin. Wiele z opisywanych hoteli, w tym Metropole, Terrassen Hotel i Hotel Timm, zosta\u0142o obr\u00f3conych w perzyn\u0119.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Kwiecie\u0144 1945 roku przyni\u00f3s\u0142 ostateczny kres niemieckiego Stettina. Miasto, zdobyte przez Armi\u0119 Czerwon\u0105, sta\u0142o si\u0119 aren\u0105 grabie\u017cy i zniszczenia. To, co przetrwa\u0142o bombardowania, cz\u0119sto pada\u0142o ofiar\u0105 podpale\u0144. W lipcu 1945 roku miasto ostatecznie przekazano polskiej administracji. Z dawnego, bogatego \u015bwiata hoteli ocala\u0142y tylko pojedyncze, okaleczone budynki, takie jak Preussenhof czy Bellevue. Sta\u0142y si\u0119 one niemymi \u015bwiadkami tragedii i punktem wyj\u015bcia do budowy zupe\u0142nie nowej historii \u2013 historii polskiego Szczecina.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy ostatni go\u015b\u0107 opuszcza\u0142 hotelowy pok\u00f3j, a \u015bwiat\u0142o gas\u0142o za drzwiami, ma\u0142o kto przypuszcza\u0142, \u017ce dla wielu z tych miejsc b\u0119dzie to po\u017cegnanie na zawsze. Przedwojenny Szczecin, niemiecki Stettin, by\u0142 miastem t\u0119tni\u0105cym \u017cyciem, wa\u017cnym portem i centrum handlowym. Jego ulice zdobi\u0142y okaza\u0142e kamienice, a w\u015br\u00f3d nich l\u015bni\u0142y szyldy hoteli \u2013 od luksusowych przybytk\u00f3w Belle \u00c9poque [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":996,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-szczecin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=993"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":995,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/993\/revisions\/995"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ostatnigasiswiatlo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}