W głębi Puszczy Bukowej, na szczycie Wzgórza Świątek, stoi skromny granitowy obelisk otoczony drewnianym płotem z bierwion. To pomnik Carla Friedricha Meyera (1840–1904) – nauczyciela, historyka i geografa, którego szczecinianie nazywali „Buchheide-Meyer”, czyli Meyer od Puszczy Bukowej. To właśnie jemu Puszcza zawdzięcza swoje pierwsze szlaki, ławki i punkty widokowe.
Kim był „Buchheide-Meyer”?
Carl Friedrich Meyer urodził się 17 grudnia 1840 roku w Quedlinburgu. Po ukończeniu tamtejszego gimnazjum studiował historię i geografię na uniwersytecie w Halle. W 1864 roku zdobył uprawnienia nauczycielskie i związał swoje życie ze Szczecinem. Przez cztery dekady uczył w Friedrich-Wilhelm-Schule, jednej z najważniejszych szczecińskich szkół.
Meyer nie był jednak zwykłym belfrem. Pisał artykuły naukowe z zakresu historii i geografii, a jego pasją była Puszcza Bukowa. Opracował jej mapę i organizował liczne wycieczki krajoznawcze po Pomorzu. To właśnie zamiłowanie do lasu na południe od Szczecina przylgnęło do jego nazwiska – mieszkańcy miasta mówili o nim po prostu „Buchheide-Meyer”.
Stowarzyszenie Miłośników Puszczy Bukowej
Najtrwalszym dziełem Meyera było założone 3 maja 1889 roku stowarzyszenie Buchheide-Verein (Stowarzyszenie Miłośników Puszczy Bukowej). Meyer powołał je razem z gronem około trzydziestu zapaleńców i przewodniczył mu aż do śmierci.
Dzięki pracy stowarzyszenia Puszcza Bukowa stała się dostępna dla zwykłych spacerowiczów. Wytyczono i oznakowano szlaki, w trudniejszym terenie zbudowano schody, rozstawiono ławki i urządzono punkty widokowe. Meyer zabiegał też o dogodne połączenia komunikacyjne między Szczecinem a Puszczą, aby mieszkańcy miasta mogli łatwo dotrzeć na weekendowe wędrówki. W dużej mierze to właśnie jemu zawdzięczamy, że dziś Puszcza Bukowa jest jednym z ulubionych miejsc wypoczynku szczecinian.
Pomnik na Wzgórzu Świątek
Meyer zmarł 12 października 1904 roku w Szczecinie. Już rok później, 10 października 1905 roku, jego stowarzyszenie odsłoniło na szczycie Wzgórza Świątek (dawniej Heiligen Berg, 119 m n.p.m.) poświęcony mu pomnik. Trzymetrowy granitowy obelisk, stojący na kopcu z głazów, zdobił brązowy medalion z wizerunkiem Meyera. Jego autorem był znany rzeźbiarz Ludwig Manzel.
Po 1945 roku pomnik podzielił los wielu niemieckich pamiątek na Pomorzu Zachodnim. Obelisk zrzucono ze wzgórza, pękł on na dwie części, a brązowy medalion bezpowrotnie zaginął. Przez dziesięciolecia w tym miejscu leżały jedynie rozbite fragmenty kamienia, a pamięć o „Buchheide-Meyerze” niemal zupełnie się zatarła.
Odbudowa po 118 latach
W 2022 roku Pomorskie Towarzystwo Historyczne, pod kierunkiem dr. Marka Łuczaka, podjęło się odbudowy pomnika. Nie było to łatwe – wzgórze leży w granicach rezerwatu przyrody Bukowe Zdroje, więc uzyskanie wszystkich zezwoleń zajęło około pół roku, a prace musiały odbywać się zgodnie z surowymi wymogami ochrony środowiska. Zabroniono m.in. użycia ciężkiego sprzętu.
Wszystko trzeba było zrobić ręcznie. W maju 2023 roku wolontariusze własnoręcznie wnieśli na szczyt naprawione części obelisku i złożyli je z powrotem na cokole, bez użycia zaprawy, zgodnie z pierwotną techniką budowy. Ponieważ oryginalny medalion Manzela zaginął, szczecińska pracownia kamieniarska Hera wykonała nową granitową tablicę z wygrawerowanym wizerunkiem Meyera.
Prace trwały także później. W sierpniu 2026 roku, dzięki mieszkańcom, którzy wskazali kolejne oryginalne kamienie z podstawy pomnika, staczające się przez lata u stóp wzgórza, odnalezione elementy wniesiono z powrotem na szczyt i wkomponowano w cokół, przywracając pomnikowi pierwotną symetrię.
Miejsce warte odwiedzenia
Odtworzony pomnik szybko stał się nowym celem wędrówek po Puszczy Bukowej. Odwiedzili go nawet potomkowie Meyera – jego prawnuczka Elisabeth Gründler po raz pierwszy zobaczyła na własne oczy pomnik przodka, który wcześniej znała tylko ze zdjęć.
Dziś obelisk na Wzgórzu Świątek to nie tylko pamiątka po zasłużonym szczecińskim nauczycielu, ale też piękny przykład tego, jak pasjonaci historii potrafią przywrócić zapomniany fragment dziejów naszego regionu. Jeśli wybieracie się na spacer po Puszczy Bukowej, warto skierować kroki na szczyt Świątka i zatrzymać się przy pomniku człowieka, dzięki któremu ten las stał się dostępny dla wszystkich.
Warto wiedzieć
- Gdzie: Wzgórze Świątek (Heiligen Berg, 119 m n.p.m.), rezerwat Bukowe Zdroje w Puszczy Bukowej, w okolicy Podjuch.
- Co zobaczyć: odtworzony granitowy obelisk z tablicą upamiętniającą Carla Friedricha Meyera, otoczony drewnianym ogrodzeniem.
- Pamiętaj: to teren rezerwatu przyrody – poruszaj się wyłącznie po wyznaczonych szlakach i nie śmieć.
