Najciekawsze parki i ogrody w zachodniopomorskim i ich historia

Najciekawsze parki i ogrody w zachodniopomorskim i ich historia
fot. Waldemar A. Dylewski

Pomorze Zachodnie to region, w którym zieleń komponowano z rozmachem. Pruscy architekci krajobrazu, bogaci przemysłowcy i kurortowe spółki zostawili po sobie parki i ogrody, które do dziś zachwycają układem alei, kolekcjami egzotycznych drzew i romantycznymi stawami. Oto najciekawsze z nich – i historie, które się za nimi kryją.

Ogród Różany i Park Kasprowicza w Szczecinie

Różanka to wizytówka Szczecina. Ten dwuhektarowy ogród na skraju Parku Kasprowicza urządzono w 1928 roku na zjazd ogrodników. Przyjezdni przywieźli około 8 tysięcy krzewów róż, a do 1935 roku było ich już blisko 10 tysięcy. W tym samym roku stanęła tu „Ptasia Fontanna” z rzeźbami dzikich gęsi autorstwa Kurta Schwerdtfegera.

Ogród przetrwał wojnę bez zniszczeń i do lat 70. był ulubionym miejscem spacerów, z kawiarnią „Różaną”. Potem przez dekady popadał w ruinę. Dopiero w latach 2006–2007 miasto odtworzyło go z pietyzmem według przedwojennych zdjęć – wróciło ponad 9 tysięcy krzewów blisko stu odmian i zrekonstruowana fontanna. Rosną tu także okazy z czasów założenia ogrodu: miłorząb, metasekwoja chińska i korkowiec amurski. Otaczający Różankę Park Kasprowicza z amfiteatrem i Jeziorem Rusałka pozostaje największym parkiem miasta.

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach

To jedno z najcenniejszych arboretów w północnej Polsce. Początki sięgają 1805 roku, gdy August Heinrich von Borgstede założył przy pałacu angielski park krajobrazowy. Przełom nastąpił w 1922 roku, kiedy posiadłość kupił berliński przemysłowiec i miłośnik dendrologii Conrad von Borsig. W latach 1933–1938 przekształcił park w naturalistyczny ogród doświadczalny, sprowadzając tysiące egzotycznych gatunków z Azji, Ameryki Północnej i Europy. Powstały wtedy ogród japoński, wrzosowisko i rozległa łąka centralna.

Borsig zginął w posiadłości u schyłku wojny i tam został pochowany. Ogród ocalał dzięki swojej wartości naukowej, a od 2020 roku należy do województwa zachodniopomorskiego i rozciąga się na ponad 30 hektarach.

Arboretum w Glinnej

Na skraju Puszczy Bukowej, w Nadleśnictwie Gryfino, leży Ogród Dendrologiczny w Glinnej. Jego korzenie sięgają 1823 roku, gdy założono tu prywatne szkółki drzew. Za nasadzenia obcych gatunków odpowiadał nadleśniczy Carl Ludwig Gené, który sadził egzotyczne drzewa wzdłuż granic kwater, by sprawdzić ich mrozoodporność. Za rok założenia ogrodu przyjmuje się 1880.

Wiele cennych okazów przepadło podczas ostrych zim i w czasie wojny, ale w 1970 roku ogród odżył dzięki współpracy Lasów Państwowych z warszawską SGGW. Dziś Glinna to botaniczna kolekcja setek gatunków drzew i krzewów z Azji Wschodniej, Ameryki Północnej i Europy.

Park Zdrojowy w Świnoujściu

Tam, gdzie dziś rośnie 58-hektarowy park zdrojowy, były niegdyś podmokłe płycizny. Grunt ustabilizowano podczas regulacji Świny i budowy fortyfikacji, a gdy w 1824 roku otwarto pierwszy sezon kąpielowy, projekt parku powierzono słynnemu Peterowi Josephowi Lenné. Z Poczdamu sprowadzono około 1500 sadzonek rzadkich drzew i krzewów z ogrodów Sanssouci.

Park ucierpiał podczas nalotu 12 marca 1945 roku, kiedy spłonął stary Dom Zdrojowy. Od 2000 roku jest sukcesywnie rewitalizowany – odtworzono m.in. altanę koncertową. Rosną tu wiekowe buki, dęby i rzadkie skrzydłorzechy kaukaskie.

Park Zdrojowy w Połczynie-Zdroju

Połczyn-Zdrój to jeden z najstarszych kurortów regionu, a jego park dzieli się na dwie części. Francuska, założona w latach 1836–1839, ma regularny, symetryczny układ z amfiteatrem i zabytkową pijalnią wody „Joasia”. Angielska jest młodsza i bardziej naturalna – z pofałdowanym terenem, meandrującą rzeką Wogrą, stawami i drewnianymi altanami. W parku rośnie około 7 tysięcy drzew ponadstuletnich, w tym gatunki egzotyczne.

Warto zobaczyć na własne oczy

Region kryje też dziesiątki mniejszych parków dworskich i pałacowych – od Dolska projektowanego prawdopodobnie przez Lenné, przez Przybysław rodu von Borcke, po parki nad doliną Odry. Wiele z nich wpleciono w szlaki rowerowe Pomorza Zachodniego. To doskonały pomysł na weekendową wyprawę – zwłaszcza że za każdym starym drzewem kryje się kawałek historii.

Jeśli interesuje Cię dziedzictwo regionu, zajrzyj też do naszego artykułu o zabytkowych urzędach w zachodniopomorskim.

Dodaj komentarz