Szczecińskie zespoły muzyczne, które zrobiły karierę ogólnopolską

Szczecińskie zespoły muzyczne, które zrobiły karierę ogólnopolską
Przemysław Thiele, wokalista zespołu Kolaboranci. Fot. Waldemar A. Dylewski

Szczecin od dziesięcioleci jest jednym z najważniejszych punktów na muzycznej mapie Polski. To tutaj w latach 60. biło serce polskiego big beatu, tu narodziła się „Heyomania”, a lokalne kluby i piwnice wychowały artystów, których dziś zna cały kraj. Przypominamy szczecińskie zespoły muzyczne, które z nadodrzańskich scen trafiły na listy przebojów i największe festiwale.

Filipinki – dziewczęta z Technikum Handlowego

Historia ogólnopolskich sukcesów szczecińskiej muzyki zaczyna się w listopadzie 1959 roku, gdy przy Technikum Handlowym w Szczecinie powstał żeński zespół wokalny Filipinki. Uczennice szybko podbiły serca publiczności: „Batumi” uznano w plebiscycie Polskiego Radia za najpopularniejszą piosenkę 1963 roku, a przeboje „Do widzenia, profesorze”, „Wala twist”, „Nie ma go” czy „Wiosna majem wróci” śpiewała cała Polska. Filipinki zdobywały nagrody w Opolu, wygrywały Telewizyjną Giełdę Piosenki i odbyły trasę po Kanadzie i Stanach Zjednoczonych, obejmującą 55 koncertów.

W tej samej epoce Szczecin nazywano kolebką polskiego big beatu. W 1963 roku odbył się tu festiwal „Złota Piętnastka”, a ze Szczecina wywodziła się Helena Majdaniec – „królowa twista”, która sławę zdobyła u boku Czerwono-Czarnych.

Vinders – szczeciński głos Muzyki Młodej Generacji

Na przełomie lat 70. i 80. w I Liceum Ogólnokształcącym w Szczecinie powstał zespół Vinders. Grupa, ewoluująca od hard rocka ku heavy metalowi, stała się jednym z pierwszych szczecińskich przedstawicieli nurtu Muzyki Młodej Generacji. Grała na Rockoramie w 1981 roku i na szczecińskiej Rock Session w 1982 roku, dzieląc scenę z takimi zespołami jak Turbo czy Kat. Po latach przerwy zespół reaktywował się w 2009 roku.

Kolaboranci – post-punk z klubu „Pinokio”

Jesienią 1986 roku wokalista Przemysław Thiele wraz z Tadeuszem Balandykiem, Markiem „Bruno” Chrzanowskim i Krzysztofem „Noskiem” Woźniakowskim założył Kolaborantów. Prowokacyjna nazwa nawiązywała do utworu „Kolaboracja” Dezertera i do politycznego klimatu PRL. Zespół zadebiutował 7 marca 1987 roku w szczecińskim klubie „Pinokio”, a jeszcze tego samego roku wystąpił w Jarocinie. Kolejny jarociński koncert, z 1988 roku, przyniósł utwór „Transparentyzm”, który trafił na oficjalną składankę Jarocin ’88.

Kolaboranci okazali się też kuźnią talentów: w latach 1987–1990 grał w nich – najpierw na perkusji, potem na gitarze – Piotr Banach, późniejszy założyciel Hey, a w składzie pojawił się również Jacek Chrzanowski. Po debiutanckiej płycie A może to ja? (1991) ukazały się albumy Znów po stronie większości, Ciało i drewno i Kukieł. Po reaktywacji w 2006 roku zespół nagrał m.in. Transparenty (2012), Wirus międzynarodowy (2016) i Stan Pokojowy (2021). Przemysław Thiele, związany także z Polskim Radiem Szczecin, pozostaje liderem grupy od początku jej istnienia.

Włochaty – punk z Jarocina

Od 1987 roku działa Włochaty (pierwotnie Włochaty Odkurzacz) – jedna z ważnych grup polskiego punk rocka, która zwróciła na siebie uwagę na festiwalu w Jarocinie. Ciekawostka: to właśnie we Włochatym w 1989 roku pierwsze kroki na scenie stawiała Katarzyna Nosowska.

Hey – „Heyomania” ze Szczecina

Najbardziej rozpoznawalnym muzycznym „towarem eksportowym” Szczecina jest bez wątpienia Hey. Zespół powstał w czerwcu 1992 roku z inicjatywy gitarzysty Piotra Banacha – byłego muzyka Kolaborantów – który do współpracy zaprosił Katarzynę Nosowską. Po debiucie na Rock Festiwalu w Kielcach i sukcesie w Jarocinie grupa podpisała kontrakt płytowy, a album Fire (1993) z przebojami „Moja i twoja nadzieja”, „Teksański” i „Dreams” rozpoczął okres nazwany przez media „Heyomanią”.

Hey zdobył w swojej historii 16 Fryderyków i przez ćwierć wieku pozostawał w czołówce polskiego rocka – od grunge’owych początków po alternatywne i elektroniczne poszukiwania. W 2017 roku zespół zawiesił regularną działalność, a Katarzyna Nosowska jest dziś jedną z najważniejszych postaci polskiej muzyki.

Indios Bravos – rock, reggae i blues

Po odejściu z Hey w 1999 roku Piotr Banach założył Indios Bravos – zespół łączący rock, reggae i blues, który wypracował sobie wierną publiczność w całym kraju.

Quo Vadis i The Analogs – ciężkie brzmienia

Założony w 1988 roku Quo Vadis to weteran polskiej sceny metalowej, wielokrotnie występujący na Metalmanii i Przystanku Woodstock (dziś Pol’and’Rock). Z kolei The Analogs, powołani do życia wiosną 1995 roku w szczecińskim klubie „Bronx” przez Pawła „Pigułę” Czekałę i kolegów z ska’owego Dr. Cycos, stali się pionierami polskiego street punka. Ich debiut Oi! Młodzież (1996) przeszedł do historii gatunku, a w 2025 roku zespół świętował 30-lecie albumem Życie to jest gra.

Pogodno – nazwa wzięta z osiedla

W 1996 roku Jacek „Budyń” Szymkiewicz wraz z przyjaciółmi założył Pogodno – zespół, którego nazwa pochodzi od szczecińskiego osiedla. Eklektyczne połączenie punka, alternatywnego rocka i elektroniki przyniosło grupie liczne nominacje do Fryderyków, a płyta Pogodno gra Fochmann’a – Hajle Silesia z przebojem „Orkiestra” należy do najważniejszych w jej dorobku. Jacek Szymkiewicz zmarł w kwietniu 2022 roku; pośmiertnie uhonorowano go Złotym Fryderykiem, wręczonym podczas gali w Szczecinie.

Łona, Webber i The Pimps – szczeciński hip-hop

Szczecin to także ważny ośrodek polskiego hip-hopu. Adam „Łona” Zieliński, w duecie z producentem Webberem, wypracował niepowtarzalny, inteligentny i pełen ironii styl, który zjednał mu słuchaczy w całej Polsce. Owocem współpracy z instrumentalnym zespołem The Pimps jest koncertowy album Łona, Webber & The Pimps w S-1 (2013), nagrany w studiu Radia Szczecin. Drugim filarem miejskiej sceny jest Sobota, który z lokalnych składów trafił na ogólnopolskie listy.

Szczecin wciąż gra

Lista szczecińskich artystów jest znacznie dłuższa – od bluesowego Free Blues Bandu, działającego od 1979 roku, po folkową Dikandę. Łączy ich jedno: z nadodrzańskich klubów, szkolnych świetlic i piwnic wyruszyli na podbój całego kraju. Szczecin nie tylko gasi światło – Szczecin także gra.

Dodaj komentarz