Położona w połowie drogi między Stargardem a Szczecinem, w sąsiedztwie malowniczego jeziora Miedwie, Kobylanka to wieś, która tętni życiem. Choć formalnie jest siedzibą gminy, jej charakter daleko wykracza poza typowo wiejskie ramy. To dynamicznie rozwijająca się miejscowość, która z powodzeniem łączy bogatą, wielowiekową historię z nowoczesnością, przyciągając zarówno nowych mieszkańców, jak i turystów szukających ciekawych opowieści.
Z kart historii: od Cystersów do elektorów brandenburskich
Po reformacji, w 1537 roku, wieś przeszła w ręce książąt zachodniopomorskich, a od 1648 roku stała się częścią dóbr elektorów brandenburskich. W XVIII wieku, za sprawą intensywnej akcji kolonizacyjnej prowadzonej przez króla Prus Fryderyka Wielkiego, Kobylanka zaczęła się systematycznie rozrastać. W 1786 roku liczyła już 70 domostw. Pierwotnie założona na planie owalnicy z centralnie położonym kościołem, w XIX wieku rozbudowała się wzdłuż ważnego traktu Szczecin–Stargard, przekształcając się w wieś wielodrożnicową.
Legenda Wieńca Zgody: drzewo, które zakończyło wojnę
Jednym z najciekawszych i najbardziej symbolicznych wydarzeń w dziejach Kobylanki jest podpisanie tu w 1460 roku traktatu pokojowego. Burmistrzowie Szczecina i Stargardu, po latach wyniszczającej wojny handlowej, spotkali się właśnie tutaj, by zawrzeć zgodę. Na pamiątkę tego wydarzenia posadzono lipę, która do dziś rośnie przy drodze do Reptowa i nosi dumną nazwę „Wieniec Zgody”.
Zgodnie z legendą tradycja była kontynuowana, a kolejne drzewa dosadzano w każdą setną rocznicę zawarcia pokoju. Dziś zespół pomnikowych lip, z których najstarsza ma ponad 6 metrów obwodu, stanowi żywy pomnik historii i unikatową atrakcję turystyczną.
Burzliwe dzieje kościoła
Centralnym punktem historycznego układu wsi jest kościół pw. św. Antoniego z Padwy. Jednak świątynia, którą możemy podziwiać dzisiaj, nie jest tą pierwotną. Na jej miejscu stał niegdyś unikatowy, ryglowy kościół z końca XVI wieku, zbudowany na planie krzyża greckiego – najstarsza tego typu wiejska budowla na Pomorzu. Niestety, 24 maja 1934 roku cenny zabytek doszczętnie spłonął. Z pożaru ocalał jedynie metalowy krzyż z wieży i nakrycie ołtarza.
Już w 1936 roku oddano do użytku nową, murowaną świątynię. Jej historia również naznaczona jest dramatyzmem. W 1945 roku stacjonujące we wsi wojska radzieckie przez kilka miesięcy wykorzystywały kościół jako oborę dla krów, niszcząc przy tym dach, ołtarz i organy. Tuż po wojnie polscy mieszkańcy własnymi siłami naprawili zniszczenia, a świątynia została poświęcona 1 października 1945 roku.
Kobylanka w XX i XXI wieku: zmiany i dynamiczny rozwój
Do 1945 roku wieś nosiła niemiecką nazwę Kublank i należała do powiatu Greifenhagen w pruskiej prowincji Pomorze. W 1939 roku liczyła 629 mieszkańców. Po II wojnie światowej miejscowość znalazła się w granicach Polski, a jej niemiecka ludność została wysiedlona.
Dziś Kobylanka przeżywa okres niezwykle dynamicznego rozwoju. Korzystne położenie, bliskość dwóch dużych miast oraz jeziora Miedwie sprawiają, że wieś nigdy nie miała typowo rolniczego charakteru. W ostatnich dekadach stała się atrakcyjnym miejscem do życia, co potwierdza gwałtowny wzrost liczby mieszkańców – z około 600 w 2003 roku do ponad 1600 w roku 2022.
Co warto zobaczyć w Kobylance?
Odwiedzając Kobylankę, warto zaplanować spacer po jej najciekawszych zakątkach:
Pomnikowe lipy „Wieniec Zgody” – to absolutny obowiązek. Miejsce, gdzie można dotknąć żywej historii i poznać niezwykłą legendę.
Kościół pw. św. Antoniego z Padwy – świadek burzliwej historii XX wieku, stojący w historycznym sercu wsi. Przed wejściem znajduje się kamień z tablicą pamiątkową opisującą dzieje miejscowości.
Lapidarium – na terenie dawnego cmentarza ewangelickiego stworzono jedyne na Ziemi Stargardzkiej lapidarium. Zgromadzono tu liczne nagrobki i żeliwne krzyże z okolicznych, nieistniejących już nekropolii.
Jezioro Miedwie – zaledwie kilka kilometrów od Kobylanki znajduje się turystyczna miejscowość Morzyczyn, oferująca doskonale przygotowaną infrastrukturę rekreacyjną nad piątym co do wielkości jeziorem w Polsce.
Historia Kobylanki sięga początków XIII wieku, a pierwsze pisemne wzmianki o osadzie, znanej wówczas jako Kobank lub Cobelanke, pochodzą z lat 1220–1233. Przez wieki losy wsi były nierozerwalnie związane z potężnym zakonem cystersów z pobliskiego Kołbacza. W 1304 roku książę Otton I oficjalnie podarował im te ziemie. Legenda głosi, że to właśnie cystersi, pasący tu swoje konie, dali początek nazwie wsi – Kobyla Łąka.
