Wiadomo już, kto zbuduje „kreta”, który wydrąży tunel pod Odrą w ramach Zachodniej Obwodnicy Szczecina. Konsorcjum NDI i Dogus, wykonawca odcinka S6 Police – Goleniów, wybrało maszynę TBM firmy CREG Wirth. To niemiecko-chiński producent, który dostarczył już maszynę na budowę tunelu w Świnoujściu. Zanim „kret” ruszy, firma musi go wyprodukować, przetestować, przywieźć na plac budowy, zmontować i przygotować do pracy.
Cztery oferty, jeden wybór
Wykonawca rozpatrywał cztery pełne oferty. Jak podaje Grupa NDI, liczyły się jakość i niezawodność maszyny, doświadczenie producenta przy podobnych projektach, dostępność części zamiennych, czas dostawy i możliwości serwisowe. Wybrana maszyna ma być w całości skonfigurowana pod warunki panujące pod Odrą.
– Wybór naszego TBM to efekt kilku miesięcy intensywnych konsultacji, analiz i bardzo dokładnego rozpoznania rynku. Chcieliśmy znaleźć prawdziwą klasę premium wśród maszyn tunelowych – mówi Marcin Lewandowski, wiceprezes i dyrektor pionu realizacji NDI.
„Kreta” złożą w fabryce w Chinach, ale kluczowe podzespoły pochodzą od producentów z Niemiec, Szwecji, Francji, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, USA i Finlandii. Maszyna ma dotrzeć do Polski pod koniec października 2027 roku.
Gigant o masie 4200 ton
Liczby robią wrażenie. Tarcza będzie miała średnicę 15,3 metra, a cała maszyna – 98 metrów długości i około 4200 ton masy. Sama głowica skrawająca waży około 2200 ton, a każdy z trzech wózków technicznych ciągniętych za tarczą – prawie 600 ton. Na wózkach mieszczą się instalacje elektryczne, hydrauliczne i wentylacyjne oraz systemy do transportu materiałów i odprowadzania urobku.
To maszyna typu Slurry. Przed tarczą stale podawana jest zawiesina bentonitowa, która utrzymuje odpowiednie ciśnienie i stabilizuje grunt. Urobek płynie razem z zawiesiną rurociągami na powierzchnię. Tam w stacji separacji (Slurry Treatment Plant) grunt jest oddzielany, a bentonit trafia z powrotem do obiegu. Stację dostarczy niemiecko-francuskie konsorcjum firm Schauenburg i MS, utworzone specjalnie na potrzeby tej budowy.
Dwa metry naprzód, pierścień i znowu
„Kret” będzie pracował cyklicznie. Pokonuje odcinek nieco ponad dwóch metrów, zatrzymuje się, a hydrauliczne ramię (erektor) układa pierścień obudowy z dziewięciu prefabrykowanych segmentów, tzw. tubingów. Każdy z nich waży ponad 15 ton. Potem siłowniki opierają się o gotowy pierścień i maszyna odpycha się do kolejnego odcinka. Głowica przesuwa się z prędkością około 5–6 centymetrów na minutę. Jednocześnie system iniekcji wypełnia przestrzeń między obudową a gruntem, ograniczając osiadanie terenu.
Ważna nowość: wymiana zużytych narzędzi tnących ma odbywać się przy normalnym ciśnieniu atmosferycznym. Pracownicy nie będą musieli przechodzić dekompresji, więc serwis będzie szybszy i bezpieczniejszy. Tubingi będą dowożone do maszyny specjalnymi pojazdami MSV francuskiej firmy Metalliance. Powstanie też zakład prefabrykacji segmentów i place składowe, bo przed startem trzeba zgromadzić odpowiedni zapas obudowy.
Tunel pod Odrą: start w Świętej, najgłębiej 51 metrów
Maszyna TBM nie może zacząć drążenia z powierzchni. Dlatego w rejonie miejscowości Święta, po wschodniej stronie Odry, powstanie głęboka żelbetowa komora startowa. Prace konstrukcyjne przy niej mają ruszyć w pierwszych miesiącach 2027 roku. Już teraz wykonawca buduje drogę technologiczną w śladzie przyszłej S6 w kierunku rzeki.
Tunel będzie miał dwie nawy, każda o długości blisko 5 kilometrów, po jednej dla każdego kierunku ruchu. Po wydrążeniu pierwszej „kret” wróci do komory startowej i wydrąży drugą. Najgłębszy punkt znajdzie się aż 51 metrów pod powierzchnią terenu. Między nawami powstaną mniejsze przejścia ewakuacyjne. Po zakończeniu drążenia w tubach zostaną zamontowane konstrukcje wewnętrzne, w tym płyta jezdni, oraz całe wyposażenie techniczne. Gdy tunel zostanie otwarty, będzie najdłuższym tunelem drogowym w Polsce.
Ostatnie ogniwo obwodnicy
Odcinek S6 Police – Goleniów ma 23,4 kilometra długości, a umowa na jego budowę, warta 5,3 mld zł, została podpisana w maju 2026 roku. Pierwsze prace w terenie ruszyły w październiku. Trwają też roboty na dwóch pozostałych odcinkach Zachodniej Obwodnicy Szczecina: Kołbaskowo – Dołuje (13,6 km) i Dołuje – Police (11,9 km). Według GDDKiA od Kołbaskowa do Polic pojedziemy w 2029 roku. Drążenie tunelu ma się zacząć w 2028 roku, a odcinek z tunelem pod Odrą ma zostać oddany do ruchu w 2033 roku. Zamknie on pełny pierścień dróg szybkiego ruchu wokół Szczecina.
Dla mieszkańców Polic, Szczecina i całego regionu będzie to koniec epoki objazdów przez centrum miasta i przepraw promowych – a dla inżynierów jedno z najtrudniejszych zadań tunelowych w historii Polski.
Źródła: GDDKiA Oddział Szczecin, Grupa NDI (komunikaty z 19.11.2026).


