Targowisko „Tobruk” w Szczecinie jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów handlowych miasta, o bogatej historii i strategicznym położeniu. Przez lata jego przyszłość była przedmiotem intensywnych debat, stawiających naprzeciw siebie plany urbanistyczne władz miasta oraz interesy i inwestycje lokalnych przedsiębiorców. Niniejszy raport przedstawia szczegółową analizę targowiska Tobruk, uwzględniając jego historyczny kontekst, obecną sytuację operacyjną, znaczenie dla społeczności lokalnej oraz perspektywy na przyszłość w świetle wieloletnich sporów i ostatecznych rozstrzygnięć. Celem dokumentu jest syntetyczne przedstawienie kluczowych informacji dotyczących tego ważnego elementu miejskiego krajobrazu Szczecina.
Historia i lokalizacja
Kontekst historyczny
Historia terenu, na którym znajduje się targowisko Tobruk, sięga XIX wieku i jest nierozerwalnie związana z militarną przeszłością Szczecina. Pierwotnie obszar ten funkcjonował jako dziedziniec prochowni artyleryjskiej, stanowiąc część pruskich fortyfikacji. Z czasem jego funkcja uległa zmianie, a w miejscu dzisiejszych pawilonów handlowych działała popularna restauracja-piwiarnia „Rathsgarten” (Ogród Ratuszowy).
Współczesne targowisko w unikalny sposób integruje się z historyczną tkanką miasta. Pawilony handlowe są dosłownie „przyklejone” do kazamatów dawnej twierdzy, a fragmenty zabytkowego muru służą jako ściany dla niektórych punktów sprzedaży. W tle targowiska góruje ceglany budynek, w którym mieści się obecnie klub „Słowianin”, co dodatkowo podkreśla historyczny charakter tego miejsca.
Lokalizacja i dostępność
Targowisko Tobruk zlokalizowane jest pod adresem ul. Księcia Świętopełka 5–6, w dzielnicy Nowe Miasto, będącej częścią szczecińskiego Śródmieścia. Jego największym atutem jest strategiczne położenie w bezpośrednim sąsiedztwie głównych węzłów komunikacyjnych miasta – dworca kolejowego PKP oraz dworca autobusowego PKS. Taka lokalizacja czyni je łatwo dostępnym zarówno dla mieszkańców różnych części Szczecina, jak i dla osób przyjeżdżających do miasta, co historycznie stanowiło o jego dużej popularności. Targowisko jest otwarte dla klientów w godzinach od 7.00 do 14.00.
Obecna sytuacja i znaczenie dla mieszkańców
Targowisko jest zarządzane przez spółkę „Tobruk I” sp. z o.o. i stanowi ważny element lokalnej gospodarki. Dla wielu mieszkańców jest to tradycyjne miejsce codziennych zakupów, oferujące różnorodny asortyment – od odzieży po artykuły spożywcze. Jego znaczenie wykracza jednak poza funkcję czysto handlową.
Dla lokalnej społeczności Tobruk to:
-
miejsce pracy – targowisko zapewnia źródło utrzymania dla licznej grupy drobnych przedsiębiorców i ich pracowników, stanowiąc ważny segment lokalnego rynku pracy;
-
element lokalnej tożsamości – dzięki swojej długiej historii i specyficznemu charakterowi targowisko wpisało się w krajobraz i świadomość mieszkańców Szczecina;
-
centrum handlu – mimo rosnącej konkurencji ze strony nowoczesnych galerii handlowych Tobruk utrzymuje swoją pozycję, przyciągając klientów poszukujących specyficznych produktów, niższych cen lub po prostu ceniących atmosferę tradycyjnego handlu.
Władze miasta, dostrzegając znaczenie targowisk dla lokalnej gospodarki, podejmowały działania wspierające handlowców. Przykładem może być decyzja prezydenta Szczecina z kwietnia 2020 roku o obniżeniu czynszów dzierżawnych w okresie pandemii COVID-19, mająca na celu pomoc przedsiębiorcom w przetrwaniu trudnego okresu.
Plany władz miasta i konflikt o przyszłość targowiska
Przez ponad dekadę przyszłość targowiska Tobruk stała pod dużym znakiem zapytania. Konflikt interesów pomiędzy kupcami a władzami miasta był główną osią sporu, który zdominował dyskusje na temat tego terenu.
Wizja miasta: rekreacja i nowoczesność
Już w 2007 roku pojawiły się pierwsze sygnały o możliwej likwidacji targowiska. Radni miejscy wyrażali chęć przekształcenia tego obszaru w tereny rekreacyjne. Argumentowano, że bliskość historycznego Ratusza oraz podziemnych schronów stwarza duży potencjał turystyczny, który nie jest w pełni wykorzystywany przez obecną funkcję handlową.
W kolejnych latach plany te nabrały bardziej konkretnego kształtu. W 2017 roku dyrektor Wydziału Rozwoju Miasta, Tomasz Banach, publicznie oświadczył, że w planach magistratu targowisko Tobruk w obecnej formie ma istnieć jedynie do 2020 roku. Decyzja ta była ściśle powiązana z szerszymi planami rewitalizacji okolic dworca PKP, prowadzonymi we współpracy z Polskimi Kolejami Państwowymi. Obejmowały one m.in. budowę nowego mostu na Kępę Parnicką oraz rozwiązanie problemu braku miejsc parkingowych w tej części miasta. Władze miasta argumentowały, że przedłużenie umowy dzierżawy dla kupców uczyniłoby miasto niewiarygodnym partnerem w realizacji tych strategicznych projektów.
Problemy i opinie interesariuszy
Wieloletnia niepewność co do przyszłości targowiska była głównym problemem, z jakim borykali się handlowcy, a także tematem licznych opinii wśród kupujących.
Perspektywa handlowców: inwestycje w niepewną przyszłość
Dla kupców z Tobruku kluczową kwestią była stabilność i gwarancja długoterminowej działalności. W obliczu planów miasta handlowcy stanęli przed ogromnym wyzwaniem. Z jednej strony, aby kontynuować działalność, musieli zainwestować znaczne środki w modernizację targowiska. Konserwator zabytków narzucił rygorystyczne wymogi dotyczące wyglądu nowych pawilonów – musiały one posiadać elewacje z klinkieru oraz spadziste dachy, co znacząco podniosło koszty inwestycji.
Spółka zarządzająca targowiskiem oraz sami kupcy zaciągnęli kredyty na łączną kwotę przekraczającą 4 miliony złotych, aby sprostać tym wymaganiom. W tej sytuacji 15-letnia umowa dzierżawy, proponowana przez miasto, była dla nich nie do przyjęcia. Argumentowali, że tak duża inwestycja wymaga co najmniej 30-letniej gwarancji, aby mogła się zwrócić. Starania o przedłużenie umowy stały się dla nich walką o przetrwanie i ochronę zainwestowanego kapitału.
Opinie kupujących: mieszane uczucia
Opinie klientów na temat targowiska Tobruk są zróżnicowane, choć w większości pozytywne, o czym świadczy średnia ocen 4,2/5 na podstawie ponad 800 recenzji. Klienci cenią sobie:
-
wygodę i lokalizację – bliskość dworców jest postrzegana jako duży atut;
-
różnorodność i lokalny klimat – wielu docenia możliwość zrobienia zakupów w miejscu „z historią i lokalnym urokiem”, chwaląc szeroki wybór towarów oraz atmosferę, której brakuje w galeriach handlowych;
-
poprawę estetyki – część opinii wskazuje na pozytywną zmianę wyglądu targowiska po modernizacji.
Z drugiej strony pojawiają się głosy krytyczne, często nacechowane nostalgią za „bardziej żywym” targowiskiem z przeszłości. Niektórzy mieszkańcy krytykowali również plany miasta, zarzucając władzom brak dbałości o istniejące miejsca pracy i tradycję handlową na rzecz niepewnych „wizji i obietnic”.
Protesty i alternatywy handlowe
Kwestia protestów
W dostępnych materiałach źródłowych nie ma informacji o zorganizowanych, publicznych protestach w obronie targowiska Tobruk. Walka o jego przetrwanie miała charakter przede wszystkim negocjacyjny i prawny, prowadzony przez spółkę zarządzającą oraz samych handlowców. Należy zaznaczyć, że w przestrzeni publicznej termin „Obrona Tobruku” odnosi się niemal wyłącznie do historycznej bitwy z okresu II wojny światowej, a nie do działań związanych z targowiskiem.
Alternatywy handlowe w Szczecinie
Mieszkańcy Szczecina mają do dyspozycji szeroki wachlarz alternatywnych miejsc zakupowych. Oprócz Tobruku w mieście funkcjonują inne tradycyjne targowiska, takie jak:
-
Targowisko Turzyn
-
Targowisko Manhattan
-
Plac Kilińskiego
-
Targowisko Kalina
Konkurencję stanowią również liczne nowoczesne centra i galerie handlowe, w tym Galeria Kaskada, Galaxy, Centrum Handlowe „Kupiec” czy Galeria Turzyn, oferujące odmienne doświadczenie zakupowe.
Perspektywy na przyszłość
Po latach niepewności i publicznych zapowiedzi o likwidacji w sytuacji targowiska Tobruk nastąpił nieoczekiwany zwrot. W marcu 2018 roku media poinformowały, że targowisko uzyskało umowę dzierżawy obowiązującą aż do 2035 roku.
Rozstrzygnięcie to stanowiło przełom i oznaczało zwycięstwo dla handlowców, którzy przez lata walczyli o stabilizację swojej sytuacji. Długoterminowa umowa zapewniła im bezpieczeństwo niezbędne do kontynuowania działalności oraz spłaty zaciągniętych na modernizację kredytów.
Podsumowując, przyszłość targowiska Tobruk, która jeszcze kilka lat temu wydawała się przesądzona, dziś rysuje się w znacznie jaśniejszych barwach. Mimo silnej presji ze strony planów urbanistycznych targowisko zdołało obronić swoje istnienie, co potwierdza jego trwałe znaczenie dla gospodarki i społeczności Szczecina. Zabezpieczenie funkcjonowania do 2035 roku pozwala z optymizmem patrzeć na dalszy rozwój tego historycznego miejsca.
Jeśli chcesz, mogę:
