Historia Połczyna-Zdroju jako ośrodka leczniczego sięga ponad 300 lat wstecz i jest nierozerwalnie związana z jego naturalnymi zasobami.
Odkrycie zasobów leczniczych: Początki uzdrowiska datuje się na rok 1688, kiedy to – według legendy – miejscowy tkacz cierpiący na reumatyzm doznał uzdrowienia po kontakcie z wodą ze źródła i borowiną. Odkrycie to zostało potwierdzone przez pastora Joachima Titela, co zapoczątkowało rozwój funkcji uzdrowiskowej miasta.
Pierwsza infrastruktura: W 1705 roku Jakub von Krockow Junior zbudował pierwszy dom zdrojowy, kładąc fundamenty pod przyszłą działalność leczniczą.
Rozwój w XIX wieku: Budowa dróg i linii kolejowych w XIX wieku znacząco zwiększyła dostępność oraz popularność kurortu. Połączenie kolejowe z Berlinem w 1903 roku otworzyło miasto na pacjentów ze stolicy Niemiec.
Złota era jako Bad Polzin
Okres od końca XIX wieku do lat 30. XX wieku to czas największego rozkwitu uzdrowiska, znanego wówczas jako Bad Polzin.
Oficjalny status uzdrowiska: W 1926 roku miasto oficjalnie otrzymało predykat „Bad” (Zdrój) w swojej niemieckiej nazwie, co potwierdziło jego status i podniosło prestiż.
Szczyt popularności: W latach 1929–1930 kurort przyjął rekordową liczbę 11 339 pacjentów, stając się popularnym „uzdrowiskiem Berlina”.
Rozbudowa infrastruktury: W latach 1870–1908 wzniesiono wiele sanatoriów funkcjonujących do dziś. Powstały obiekty takie jak „Kurhaus Finkelstein”, który posiadał nawet koszerną restaurację dla pacjentów pochodzenia żydowskiego.
Reputacja: Miasto słynęło z wysokiej jakości borowiny, wód leczniczych, pięknego Parku Zdrojowego oraz wyspecjalizowanej kadry medycznej.
Zmiany po 1945 roku: nowy rozdział w historii
Okres II wojny światowej oraz lata powojenne przyniosły fundamentalne zmiany polityczne, społeczne i administracyjne.
Mroczny okres wojny: W latach 1938–1945 sanatorium „Borkowo” zostało przekształcone w ośrodek nazistowskiego programu „Lebensborn”, którego celem była germanizacja polskich dzieci uznanych za „wartościowe rasowo”.
Przejście pod polską administrację: W marcu 1945 roku miasto zostało włączone do Polski. Polska administracja przejęła obiekty uzdrowiskowe, przywracając im funkcje lecznicze już w 1946 roku.
Nowe odkrycia i status: Kluczowym momentem było odkrycie w 1965 roku złóż solanki bromowo-jodowej, co umożliwiło wprowadzenie nowych, skutecznych metod leczenia. W 1972 roku Połczyn-Zdrój oficjalnie uzyskał status miasta uzdrowiskowego.
Dalszy rozwój: Miasto konsekwentnie rozwijało swoją działalność leczniczą i turystyczną, wykorzystując atuty takie jak niski stopień uprzemysłowienia oraz oddalenie od głównych szlaków komunikacyjnych.
Teraźniejszość: nowoczesne uzdrowisko i cel turystyczny
Dziś Połczyn-Zdrój jest prężnie działającym ośrodkiem, który łączy tradycyjne metody leczenia z nowoczesną ofertą SPA i szeroką ofertą turystyczną.
Podstawy leczenia: Uzdrowisko nadal opiera swoją działalność na unikalnych zasobach naturalnych: borowinie, nazywanej „czarnym złotem”, oraz solankach. Wykorzystywane są one w leczeniu schorzeń narządu ruchu, chorób reumatycznych i neurologicznych, a także w balneologii ginekologicznej, z której słynie Sanatorium Podhale.
Infrastruktura uzdrowiskowa: W mieście działa sześć sanatoriów (m.in. Gryf, Podhale, Borkowo, Irena) oraz obiekty SPA, takie jak SPA Zdrojowe Zacisze, oferujące szeroki wachlarz zabiegów odnowy biologicznej.
Atrakcje turystyczne: Poza działalnością leczniczą miasto przyciąga turystów licznymi atrakcjami, takimi jak malowniczy deptak z kolorowymi parasolkami, zabytkowa starówka, 80-hektarowy Park Zdrojowy oraz unikalny przyrodniczo obszar „Szwajcarii Połczyńskiej”.
Aktywny wypoczynek: Rozwinięta sieć szlaków pieszych i rowerowych (w tym popularna ścieżka po nasypie kolejowym do Złocieńca), trasy konne oraz możliwość spływów kajakowych Drawą sprawiają, że miasto jest atrakcyjne dla osób poszukujących aktywnego wypoczynku.
Co zachowano z przeszłości?
Połczyn-Zdrój z powodzeniem pielęgnuje swoje historyczne dziedzictwo, które stanowi fundament jego tożsamości.
Ciągłość funkcji uzdrowiskowej: Nieprzerwana, ponad 300-letnia tradycja leczenia jest największą wartością miasta.
Zabytkowa architektura: Zachowały się liczne budynki sanatoryjne z przełomu XIX i XX wieku, średniowieczny układ urbanistyczny Starego Miasta oraz zamek, w którym obecnie mieści się biblioteka.
Historyczny Park Zdrojowy: Rozległy, zabytkowy park pozostaje sercem uzdrowiska i miejscem relaksu dla kuracjuszy oraz turystów.
Tradycje piwowarskie: Browar Połczyn-Zdrój, którego historia sięga 1688 roku, jest żywym świadectwem długiej historii miasta.
Co się zmieniło?
Ewolucja Połczyna-Zdroju to proces adaptacji do nowych warunków historycznych i rynkowych, który przyniósł wiele pozytywnych zmian.
Tożsamość i administracja: Największą zmianą była transformacja z niemieckiego Bad Polzin w polski Połczyn-Zdrój po 1945 roku.
Dywersyfikacja oferty: Odkrycie solanek w 1965 roku zrewolucjonizowało ofertę leczniczą, poszerzając ją o kąpiele solankowe obok tradycyjnych okładów borowinowych.
Rozszerzenie profilu: Miasto przekształciło się z ośrodka skoncentrowanego wyłącznie na leczeniu w wszechstronny cel turystyczny, oferujący rekreację, aktywny wypoczynek oraz nowoczesne usługi SPA.
Nowe symbole i atrakcje: Pojawiły się nowe charakterystyczne elementy, takie jak instalacja z kolorowych parasolek, wieża widokowa na Wolej Górze oraz nowoczesne ścieżki rowerowe, które stały się wizytówką współczesnego Połczyna-Zdroju.
Porównanie przeszłości i teraźniejszości Połczyna-Zdroju ukazuje miasto, które z sukcesem przeszło transformację, zachowując swoje historyczne korzenie oraz unikalny charakter uzdrowiska. Kluczem do sukcesu okazała się umiejętność adaptacji – od zmiany przynależności państwowej, przez poszerzenie oferty leczniczej, aż po rozwój nowoczesnej infrastruktury turystycznej.
Dzięki temu Połczyn-Zdrój nie jest jedynie reliktem przeszłości, lecz dynamicznie rozwijającym się ośrodkiem, który skutecznie łączy tradycję z nowoczesnością, pozostając atrakcyjnym miejscem zarówno dla kuracjuszy, jak i turystów.
