Historia Chociwla sięga wczesnego średniowiecza, kiedy to na terenach dzisiejszego miasta istniały liczne osady słowiańskie. Plemiona te, przybyłe z rejonu Morza Kaspijskiego, znalazły dogodne warunki do życia nad rzeką Krąpielą i jeziorem Starzyc. W X wieku istniał tu gród obronny, który chronił lokalną ludność. W 967 roku, wraz z całym Pomorzem, ziemie te zostały włączone do państwa polskiego przez Mieszka I.
Pierwsze pisemne wzmianki o osadzie pochodzą z 1190 roku, kiedy to ród von Wedel przejął kontrolę nad słowiańską osadą, nazywając ją Freienwalde. Nazwa ta, oznaczająca w wolnym tłumaczeniu „wolny las”, przetrwała w różnych formach przez wieki. Formalne nadanie praw miejskich na prawie magdeburskim nastąpiło 12 marca 1338 roku przez braci Wedego i Hruninga von Wedel. Co ciekawe, dzisiejsza polska nazwa „Chociwel” jest rekonstrukcją średniowiecznej nazwy pobliskiego jeziora Kotzavil.
Średniowiecze i rozwój
W XIV i XV wieku miasto prężnie się rozwijało. Otoczono je potężnymi murami obronnymi z dwiema bramami – Wysoką i Młyńską. Wewnątrz murów znajdował się zamek, kaplica św. Ducha, a później także szpital i kaplica św. Jerzego. W pierwszej połowie XV wieku rozpoczęto budowę monumentalnego, gotyckiego kościoła farnego pw. Najświętszej Marii Panny, którego budowa trwała ponad 50 lat. Pierwsza wzmianka o szkole w Chociwlu pochodzi z 1474 roku.
Niestety rozwój miasta hamowały liczne katastrofy. W 1492 roku wielki pożar strawił całe miasto, niszcząc przy tym wszystkie dokumenty lokacyjne. W XVII wieku Chociwel nawiedziła epidemia dżumy (w latach 1630 i 1637), która pochłonęła 760 ofiar, czyli niemal całą populację. Kolejny wielki pożar w 1660 roku ponownie zniszczył miasto niemal doszczętnie.
Pod panowaniem pruskim i niemieckim
Od połowy XVII wieku, po upadku Księstwa Pomorskiego, Chociwel znalazł się w granicach Brandenburgii, a od 1701 roku – Królestwa Prus. Mimo wojen i niepokojów miasto powoli się odbudowywało. W XVIII wieku wzniesiono nowy, ryglowy ratusz.
Prawdziwy przełom nastąpił w drugiej połowie XIX wieku. Budowa utwardzonej drogi do Stargardu w 1843 roku oraz linii kolejowej ze Stargardu do Łobza w 1859 roku znacząco ożywiła gospodarkę. Rozebrano stare mury obronne, a na ich miejscu założono ogrody miejskie. W 1852 roku zburzono zniszczone bramy miejskie, otwierając miasto na nowe tereny.
Rozwój gospodarczy, kulturalny i społeczny
Podstawą gospodarki Chociwla przez wieki było rolnictwo i rzemiosło. Dzięki strategicznemu położeniu na szlaku handlowym ważną rolę odgrywał również handel. W mieście odbywały się regularne jarmarki, które przyciągały kupców z całej okolicy. W XIX wieku, dzięki nowym inwestycjom, nastąpił gwałtowny rozwój przemysłu. Powstały m.in. młyny, tartaki, browar i gorzelnie.
Na początku XX wieku miasto weszło w okres intensywnej modernizacji. Uporządkowano ulice, wprowadzono oświetlenie elektryczne (1925), a także wodociągi i kanalizację. W 1933 roku Chociwel liczył 3277 mieszkańców. Działały tu dwie szkoły powszechne, szkoła rolnicza, a także szkoła zawodowa. Życie kulturalne i społeczne kwitło – istniały liczne sklepy, restauracje, hotel, a nawet dom towarowy z tradycjami sięgającymi 1775 roku.
I wojna światowa i okres międzywojenny
Okres I wojny światowej nie przyniósł miastu bezpośrednich zniszczeń, jednak jego skutki gospodarcze były odczuwalne. W okresie międzywojennym Chociwel, jako część Niemiec, kontynuował swój rozwój. Modernizowano handel, powstawały nowe sklepy, a rolnictwo stawało się coraz bardziej zmechanizowane.
II wojna światowa i losy miasta
II wojna światowa przyniosła tragiczny koniec niemieckiej historii miasta. Na początku 1945 roku w rejonie Chociwla toczyły się ciężkie walki między wojskami niemieckimi a nacierającą Armią Czerwoną. 3 marca 1945 roku miasto zostało zdobyte przez Armię Czerwoną. W wyniku walk zniszczeniu uległa cała starówka, z wyjątkiem gotyckiego kościoła.
Po konferencji poczdamskiej Chociwel, wraz z całym Pomorzem Zachodnim, został przyznany Polsce. Dotychczasowa niemiecka ludność miasta została wysiedlona. Na ich miejsce zaczęli napływać polscy osadnicy, głównie z terenów wschodnich II Rzeczypospolitej, które znalazły się w granicach Związku Radzieckiego. W 1946 roku miasto liczyło zaledwie 402 mieszkańców, a jego odbudowa i integracja z Polską stanowiły wielkie wyzwanie na nadchodzące dziesięciolecia.
